Gisteren zijn mijn vriendin en ik naar Natura Artis Magistra geweest, beter bekend als de dierentuin Artis. Het is een mooie dierentuin met nog veel oude gebouwen. Sommige dierenverblijven vond ik wat klein, maar dat is waarschijnlijk onvermijdelijk in een dierentuin midden in een stadscentrum.

Een dierentuin verbruikt veel energie. Vooral aan verwarming zal veel energie besteed worden, maar er is natuurlijk ook het nodige elektriciteitsverbruik en de dieren hebben veel schoon water nodig. Bij een recente verbouwing/uitbreiding heeft Artis er voor gekozen om groots uit te pakken op het gebied van duurzame energie en energiebesparing.

Er zijn veel zonnestroompanelen geplaatst; 20 m² op een goed zichtbare ‘vliegenmepper’ en 350 m² op het dak van de facilitaire ruimtes. Er is een warmte/krachtkoppelingsinstallatie geplaatst met een grote aardgasmotor die zowel elektriciteit als warmte levert, aangevuld met een grote zonneboiler. De waterzuivering is ook in eigen hand genomen waardoor flink bespaard wordt op de energie en kosten. De processen worden leuk in beeld gebracht op een overzichtsbord:

Hierop is te zien hoeveel zonnestroom er binnenkomt, hoe warm de de zonneboilers zijn en hoe de waterkringloop verloopt. Erg interessant om te zien en ook goed dat een bedrijf als Artis investeert in duurzame oplossingen. E.e.a. is rijkelijk voorzien van Nuon-logo’s, die zullen dus wel fink bijgedragen hebben in de kosten vermoed ik.

Vandaag heb ik een nieuwe computer aangeschaft. De vorige (een Acer TravelMate 4101WLMi) werd na nog geen twee jaar al vrij slecht (veel speling in scharnieren, DVD-speler is defect, accu gaat minder dan een uur mee). Daarmee is het helaas niet zo’n goede aankoop gebleken. De nieuwe computer is een Asus Z53Sc, uiteraard weer een energiezuinige laptop, en het is natuurlijk interessant om het energieverbruik te vergelijken.

Het verbruik van de Acer schommelde bij normaal ‘zakelijk’ gebruik (dus webbrowsen, e-mailen, textverwerken, etc.) tussen de 25 en de 30 Watt. De Asus zie ik nu schommelen tussen de 30 en de 35 Watt. Dat is gelukkig een kleiner verschil dan ik had gehoopt. Ik zit vrij veel achter de PC en een substantieel hoger verbruik zou zeker merkbaar zijn geweest op de elektriciteitsrekening. Een paar oorzaken voor een hoger elektriciteitsverbruik zijn aan te wijzen:

- De Asus heeft een Intel Duo Core processor, feitelijk dus twee processoren
- De Asus heeft een hogere klokfrequentie (en ook een hogere bus- en geheugensnelheid)
- De Asus heeft een snellere harddisk (5400rpm tegen 4200rpm in de Acer)
- De Asus heeft een Nvidia GeForce 8400M videokaart, de Acer een simpel Intel onboard kaartje
- De Asus draait Windows Vista, de Acer Windows XP

Dat laatste kan nog wat extra meetgegevens opleveren, want ik ben van plan Windows Vista te verwijderen en te vervangen door Windows XP. Ten eerste kan Windows Vista mij niet bekoren, ik had deze indruk al eerder maar na een avondje er mee gewerkt te hebben weet ik het zeker. Ik wordt te veel ‘bij de computer vandaan gehouden’ (als je het niet snapt kan ik het je ook niet uitleggen) en er gebeurt op de achtergrond van alles waar ik geen zicht op heb. Ten tweede heb ik diverse berichten gelezen dat Windows Vista zou zorgen dat computers meer energie zouden verbruiken dan met andere besturingssystemen. Dat wil ik natuurlijk niet hebben Uiteraard wil ik dat wel met zekerheid weten, dus ik zal dat zeker meten.

Ter vergelijking: een normale desktop-PC zit overigens meestal tussen de 100-200 Watt, afhankelijk van de aanwezige hardware. Uitschieters naar 300-400 Watt of zelfs meer zijn mogelijk als er bv. een grote CRT-monitor, meerdere snelle processoren, meerdere snelle harde schijven, één of meerdere snelle videokaarten etc. aanwezig zijn. In dat licht bezien is 30-35 Watt voor een complete PC die meer dan snel genoeg is voor wat ik er mee doen zeer weinig.

De eerste set van 3 zonnestroompanelen (555Wp) staat vandaag precies een jaar op het dak. In het afgelopen jaar hebben ze 520kWh opgewekt. Dat is iets meer dan verwacht: in Nederland geldt de vuistregel dat elke optimaal opgestelde Wp per jaar gemiddeld 0,8-0,9 kWh kan produceren. Met 555Wp op het dak had ik dus ongeveer 450-500kWh verwacht. Een leuke meevaller

Afgelopen week presenteerde het kabinet Balkenende IV hun beleidsprogramma 2007-2011. Naar eigen zeggen is het programma het resultaat van 100 dagen goed luisteren naar de Nederlandse bevolking. Het programma gaat natuurlijk over vele zaken die de Nederlandse maatschappij aangaan, en is onderverdeeld in een aantal pijlers, maar voor deze website is natuurlijk pijler 3 van belang: Duurzame leefomgeving. In het kort een paar punten die mij opvielen:

- Alle ideeën zijn vrij vaag en gaan over een vrij verre toekomst (het jaartal 2020 wordt vaak genoemd)
- Er word gesproken over een ‘internationaal level playing field’ voor energie. Wat zou dat betekenen?
- De nadruk ligt vooral op vermindering van CO₂-uitstoot, helaas minder op het verminderen van fossiel brandstofverbruik
- In 2020 moeten alle woningen en bedrijfsgebouwen energieneutraal worden opgeleverd
- Belastingmaatregelen moeten zuinige auto’s aantrekkelijker maken, biobrandstoffen verplichten
- De Rijksoverheid moet zo spoedig mogelijk klimaatneutraal zijn (daar gaan we weer met de CO₂)
- Uiterlijk in 2010 moet duurzaamheid als zwaarwegend criterium meewegen in alle overheidsaankopen
- Duurzame productie en consumptie moet worden gestimuleerd
- De mogelijkheid tot verdubbeling van windenergie op land wordt verkend
- Er komen één of twee grote demonstratieprojecten voor CO₂-opslag (dat zullen wel kolencentrales zijn ben ik bang)

Ik weet niet goed wat ik er van moet denken. Ik begrijp die fascinatie voor CO₂-reductie echt niet. Straks zitten we met een (letterlijk) fossiel systeem wat alle CO₂ onder de grond stopt, maar zonder fossiele brandstoffen om het systeem te voeden! Ik had graag iets gelezen van “het kabinet gaat op constructieve wijze helpen de burgers hun energieverbruik te verminderen en het resterende energieverbruik schoon en duurzaam op te wekken – en daar willen we in 2007 [een vastgelegd doel] mee bereikt hebben.” De vrijblijvendheid die overal voelbaar is stemt mij somber. Aan de andere kant zitten er toch ook echt positieve zaken tussen: het aantrekkelijker maken van zuinige auto’s is een goed punt, daar is veel winst te behalen. (Overigens valt mobiliteit onder pijler 2, daar valt e.e.a. te lezen over vervoer). Het onderzoeken van de uitbreiding van wind op land vind ik ook een goede ontwikkeling. Het energieneutraal maken van woningen en bedrijfspanden is zeker positief, maar waarom pas in 2020? Dat kan echt al veel eerder. Het kan nu al, en tegen geen of geringe meerkosten!

Wat ik echt mis (maar misschien is dat te specifiek voor een programma als dit) is een melding over hoe de burger betrokken gaat worden bij dit soort energiezaken. De kennis over energiezaken gaat helaas bij veel mensen niet verder dan “het wordt elk jaar duurder, we worden genept!”. Daar valt nog veel te bereiken.

Op Prinsjesdag wordt het programma omgezet in daadwerkelijk beleid inclusief budget. We zullen dus nog tot 18 september moeten wachten voordat bekend wordt hoe Nederland de komende 4 jaar op energiegebied verder gaat. Ik blijf hopen – misschien tegen beter weten in – op een langdurige, eerlijke vergoeding voor schone, duurzame zonnestroom en windenergie….

Totaal losstaand van het politieke ‘geweld’ draaien de zonnestroompanelen op het dak natuurlijk gewoon door. Het weer is de afgelopen paar weken niet fantastisch, maar toch word er ruim voldoende zonnestroom geproduceerd om ons verbruik te dekken. De meterstand zakt nog steeds gestaag:

Het is jammer dat de zon niet zoveel schijnt, ik ben bang dat juni 2007 de boeken in gaat als een behoorlijk slechte ‘zonnemaand’. Laten we hopen dat er snel weer wat meer zon komt.

Bij gebrek aan nieuws over de zonnestroompanelen dan maar een zijsprong naar de politiek om deze website te vullen. Er is veel discussie (link & link) over het door minister Cramer opgelaten ‘proefballonnetje’ van het verbod op de gloeilamp. Hier mijn visie op het geheel:

De gloeilamp is niet efficiënt, slechts 5% van de verbruikte elektriciteit wordt omgezet in licht, de overige 95% gaat verloren als warmte. Een spaarlamp doet dat een stuk beter: het rendement is 4-5x zo hoog waardoor 20-25% van de verbruikte elektriciteit in licht wordt omgezet. Ik ben daarom een groot voorstander van het gebruik van spaarlampen, het scheelt je simpelweg geld en door verminderd elektriciteitsverbruik wordt er (fossiele) energie bespaard.

Tegenstanders van spaarlampen (ze zijn er) hameren op de nadelen, waarvan er inderdaad een paar zijn:

- Ze zouden groter zijn dan gloeilampen en daardoor niet in elke lamp passen (soms waar, meestal niet)
- Ze schakelen niet direct in (soms waar)
- Op plekken waar het licht kort brandt gaan ze snel kapot (meestal waar)
- Het licht zou ongezellig en koud zijn zijn (niet waar)
- Ze zijn niet te dimmen (was niet waar, er komen steeds meer dimbare lampen op de markt)
- Ze zijn duur (niet waar – als je naar de totale kosten kijkt)
- Er zit kwik in, ze moeten worden ingeleverd als KCA (waar maar vind ik geen probleem)
- De warmte die een gloeilamp produceert gaat niet verloren, maar verwarmt het huis (gedeeltelijk waar)
- Ze kosten meer energie om te maken dan dat ze besparen tijdens hun levensduur (weet ik niet)

Twee van deze wil ik toelichten:

- De warmte van gloeilampen helpt ‘s winters inderdaad het huis te verwarmen. Maar de omzetting van aardgas in elektriciteit plus het transport naar de woning is maar hooguit 40% efficiënt waardoor dit een dure manier van verwarmen is. Een HR+ CV-ketel kan een gebouw verwarmen met een rendement van >95%. Daarbij produceert een gloeilamp ook buiten het stookseizoen warmte waardoor het gebouw (ongewenst) verwarmd wordt. Als er een airco aanwezig is om te koelen kost elke watt aan warmte wel 3-5 watt aan airco-vermogen.
- Ik kan nergens een levenscyclusanalye vinden van de spaarlamp, en dat vind ik jammer. Ik vermoed dat deze t.o.v. de gloeilamp positief is maar ik kan het niet aantonen.

Ondanks dat ik een groot voorstander ben van de inzet van efficiënte verlichtingsvormen, ben ik tegen een verbod op gloeilampen. Spaarlampen zijn simpelweg niet voor alle plekken geschikt. Op plekken waar het licht slechts kort brandt en/of vaak in en uit wordt geschakeld gaan spaarlampen maar kort mee. Daarbij kan de iets langere inschakelduur een probleem zijn. Op die plekken is op dit moment een gloeilamp de beste keuze. LED-verlichting komt er aan maar is op dit moment nog geen alternatief door de hoge prijs en de lage lichtopbrengst. Ik vind ook niet dat een overheid voor mij niet uit hoeft te maken wat voor lamp ik gebruik, ik kan dat zelf prima beoordelen.

Voor mij is de regel simpel: gebruik spaarlampen waar het kan, en op plekken waar dat niet zinvol is de ouderwetse gloeilamp (maar wel zo weinig mogelijk!).

Vandaag een mijlpaal behaald! De meterstand is vandaag 48510, en dat is hetzelfde als op 1 januari 2007! Met andere woorden: we hebben vandaag over 2007 evenveel elektriciteit verbruikt als dat we opgewekt hebben. Als de Nuon-rekening op dit moment in de bus zou vallen zou die dus voor 0kWh zijn.

Over de komende (hopelijk zonnige) zomermaanden zal de meterstand naar verwachting lager en lager zakken waardoor we dus in het najaar een ‘elektriciteit-tegoed’ zullen hebben opgebouwd. Als de zon dan in de laatste paar maanden van het jaar minder gaat schijnen zal de meterstand weer oplopen. Ik verwacht op 1 januari 2008 zo’n 50-100kWh in de plus uit te komen.