Zoals ik eerder schreef was ik tijdens de Schoner Vervoer Toer onder de indruk van de auto op houtgas die meedeed. Helaas had ik tijdens de Toer niet de tegenwoordigheid van geest om naar contactgegevens van de bestuurder te vragen, maar gelukkig bood het internet uitkomst en was een e-mailadres snel gevonden. De eigenaar, die zich in forums over houtgas bekend maakt als “Dutch John”, was onmiddelijk bereid om mij te ontvangen, en dus aanvaardde ik vorig weekend de tocht naar het mooie Brabant. Ik wist werkelijk niet dat er in Nederland nog dieseltreinen zonder bovenleiding rijden, maar ik heb er ingezeten

Na aankomst op het station kwam John mij ophalen (op houtgas) en na thuiskomst werd ik getrakteerd op een heerlijke appelbol, waarvan de appel een uur daarvoor nog aan de boom hing. Onderwijl kreeg ik de bouwtekeningen en berekeningen van de houtgasinstallatie te zien, en begon ik door te krijgen hoeveel kennis en werk hier achter zit. Voordat we met het echte werk begnnen hebben we als twee kleine jongetjes ‘met vuur gespeeld’: ik had mijn houtgaskacheltje meegenomen. Na uitleg van John begrijp ik nu ook beter hoe hij werkt. Ook kreeg ik een grote zak met houtsnippers kado zodat ik nog lang vooruit kan!

Daarna werd het tijd om naar de Volvo 240 op houtgas te kijken. John demonstreerde me, vergezeld van veel uitleg, hoe de auto gestart wordt. Uitgaande van een koude start (geen gloeiend houtskool meer) start hij eerst een ventilator, die lucht via speciaal gevormde luchtinlaten door de verbrandingsruimte perst. Door een klep te openen komt deze lucht uit de schoorsteen die omhoog steekt tussen de houtsilo en het filter. Daarna wordt een metalen pen, die elektrisch aan het gloeien wordt gebracht, in de verbrandingsruimte gebracht. Door de sterke luchtstroom wordt een gedeelte van het hout snel aan het branden gebracht, waarna de pen verwijderd kan worden. Uit de schoorsteen komt een gasmengsel dat steeds rijker aan brandbare gassen wordt. Met een vonkmechanisme kan dit gas ontstoken worden, wat er vooral in het donker erg spectaculair uitziet. Daarnaast is op een thermometer de oplopende temperatuur van het gas zichtbaar. Zodra de temperatuur zo’n 150 graden heeft bereikt wordt de ventilator gestopt en een klep omgedraaid zodat de gassen via het filter naar de motor gestuurd worden. De motor kan gestart worden en de auto is klaar om weg te rijden. De gehele procedure duurt zo’n vijf minuten. Als de houtgasgenerator nog warm is van een vorige rit duurt e.e.a. korter.

Op de foto hiernaast is de installatie goed te zien. Het bovenste gedeelte van het rechter’vat’ is de houtsilo; hierin zit een voorraad hout die onder de meeste omstandigheden voldoende is om ongeveer 100 km op te rijden. Het onderste gedeelte is de haard waar een klein deel van het hout wordt verbrand om de rest te vergassen. In het midden het cycloonfilter met daarboven de schoorsteen, die gebruikt wordt om de houtgassen af te fakkelen, zolang ze nog niet de juiste samenstelling en temperatuur hebben om op te rijden. Het linker’vat’ is een doekenfilter; hierin wordt as uit de gassen gefilterd die anders de motor zou beschadigen. Vanuit het filter loopt onder de auto een buis door die de gassen naar de motor leidt. Onder het motorblok worden de gassen nog gekoeld en wordt de gecondenseerde waterdamp afgevoerd. Onder de motorkap zijn ook diverse aanpassingen gedaan om het houtgas in de juiste verhouding te mengen met lucht. Ook is het motormanagement tijdens het tijden op houtgas uitgeschakeld, dit zou geen raad weten met het gas.

Wat mij vooral opviel was de ontzettend mooie afwerking van alles. De houtsilo, het filter en de cycloon met schoorsteen glimmen als een spiegel, de lasnaden zijn mooi weggewerkt, alles is kaarsrecht en met zichtbare zorg afgewerkt. Ook valt op hoe weinig handelingen er nodig zijn om de houtgasgenerator op te starten en om met de auto te rijden. Als ik op Youtube kijk naar andere mensen die een auto op houtgas gebouwd hebben dan valt op hoe ingewikkeld het allemaal werkt. Tijdens het rijden trekken ze aan hendels en drukken ze op knoppen om de motor goed te laten lopen. Bij deze auto merk je niets van dat alles. Natuurlijk, het opstarten van de houtgasgenerator vergt enig handwerk en duurt een paar minuten, maar als de motor loopt merk je verder vrijwel niets van de bijzondere brandstof.

John startte de auto en we reden een stukje door de omgeving. Op een gegeven moment bood hij mij aan om ook een stukje te rijden. Dat sla ik natuurlijk niet af! De eerste meters vielen een paar dingen op. De auto is erg zwaar, de Volvo 240 is van zichzelf al niet zo licht, maar de houtgasinstallatie voegt daar nog eens het nodige aan toe. Daarnaast is houtgas een gas met een relatief lage verbrandingswaarde waardoor de motor een lager vermogen levert dan op benzine. De combinatie van deze twee factoren zorgt er voor dat deze auto geen sprintjes bij het stoplicht wint, maar het is zeer zeker geen rijdend obstakel. De auto kwam prima mee met het overige verkeer (al was het maar omdat mensen achter ons bleven rijden omdat ze zich afvroegen wat deze auto in vredesnaam op de Twinnyload had). De topsnelheid van de auto is ongeveer 120 km/u op houtgas, de kruissnelheid op de langere afstand is 100-110 km/u. Verkeersdrempels moeten omzichtig genomen worden omdat de koeler vrij laag hangt. Als laatste stuurt de Volvo een beetje als een boot, de auto reageert enigszins traag op de stuurcommanco’s. Dit ligt vooral aan het type, leeftijd en gewicht van het geheel, en niet zozeer aan de brandstof.

Behalve deze eigenaardigheden is het rijden met deze auto verrassend normaal. Als je op het gaspedaal drukt gaat hij vooruit, als je opschakelt gaat hij harder vooruit, als je remt gaat hij langzamer. Het dashboard is enige knoppen en instrumenten rijker ten opzicht van het standaardmodel op benzine, maar niet veel. Zo is er een schakelaar voor de ventilator, een schakelaar om indien nodig weer terug op benzine over te schakelen, een schakelaar om een rooster onderin de houtgasgenerator te bewegen zodat de as losgeschud wordt en er zijn drie vacuümmeters geplaatst waarop afgelezen kan worden of de filters schoongemaakt moeten worden. Het enige wat je verder merkt is het bijzondere uitzicht via de achteruitkijkspiegel op de houtgasgenerator (met – heel slim – de gastemperatuur zichtbaar in de spiegel). Het laatste wat je verder merkt is dat de mensen die je tegenkomt niet weten wat ze zien. Met een dergelijke auto moet je niet bang zijn voor een beetje aandacht.

Auto’s op houtgas zie je niet veel, het is vooral iets voor, zoals John het zegt, idealisten en crisistijden. Dat neemt niet weg dat er vooral in de VS en in Finland toch veel mensen mee aan het werk zijn. Bij het rondneuzen over de vele links over houtgas die ik van John kreeg kon ik echter geen installatie ontdekken de zo mooi gebouwd was als deze. Ook de bediening is veel simpeler dan wat ik bij andere ontwerpen zie.

Na thuiskomst hebben we nog een hele tijd na zitten praten en het blijkt dat John nog veel meer ideeën heeft over duurzaamheid etc. Een website over deze auto en toekomstige andere activiteiten is in de maak, zodra die online verschijnt zal ik dat zeker even melden.

John: bedankt voor de zeer interessante middag en we houden zeker contact!