SolarWebsite.nl – information and news about renewable energy, electric cars and the World Solar Challenge

Behalve het horloge op zonnestroom heb ik nog iets gekocht: een kleine Stirlingmotor. Om te beginnen een kort filmpje:

Lage-temperatuur Stirling Motor

(Als je op het filmpje klikt wordt je doorgestuurd naar de Youtube-website. Als je daar rechtsonder het filmpje op "watch in high quality" klikt zie je een versie van betere kwaliteit)

Deze Stirling motor werkt op een warmteverschil: in het filmpje wordt de onderkant verhit door het hete water, en de bovenkant gekoeld door de lucht. In de kamer zit een verdringer die de lucht heen en weer beweegt tussen de warme onderkant en de koele bovenkant. Als de lucht afkoelt, krimpt hij, en als de lucht opwarmt zet hij weer uit. Door deze krimp en uitzetting word een zuiger op en neer bewogen waardoor het vliegwiel ronddraait. Doordat de verdringer ook door het vliegwiel bediend wordt blijft de cyclus in stand zolang er een temperatuurverschil is tussen de boven- en onderkant van de luchtkamers. Het temperatuurverschil kan vergroot worden door bv. ijsblokjes op de bovenkant te leggen, de motor gaat dan sneller draaien. De motor werkt ook andersom: als de onderste plaat gekoeld wordt loopt hij op het temperatuurverschil tussen het ijs en de buitenlucht. Het vliegwiel draait dan in tegenovergestelde richting.

Waarom is dit interessant?

Sowieso vind ik het leuk om met dit soort apparaatjes te spelen omdat ze een natuurkundig proces op simpele wijze duidelijk maken. Als ze vroeger op de middelbare school dergelijke apparaatjes hadden gehad had ik waarschijnlijk een stuk beter opgelet bij natuurkunde. Als de motor langzaam draait zie je duidelijk de verschillende fasen van het proces.

Daarnaast is de Stirlingmotor interessant op het gebied van duurzame energie, om twee redenen: goed ontworpen kan hij iets efficiënter zijn dan bijvoorbeeld een verbrandingsmotor zoals die in auto's gebruikt worden maar vooral omdat hij kan lopen op alle mogelijk soorten (rest)warmte. Een verbrandingsmotor is geoptimaliseerd voor één bepaalde brandstof en zal over het algemeen moeilijker en minder efficiënt lopen op een andere brandstof. Omdat bij een Stirlingmotor de verbranding buiten de motor plaatsvindt is aanpassing naar een andere brandstof veel makkelijker mogelijk. Ook hoeft er niet per sé verbranding plaats te vinden, ook bv. zonne- of aardwarmte kan prima ingezet worden om met een Stirlingmotor energie op te wekken. Op de foto hiernaast rechts is een Stirlingmotor te zien die in het brandpunt is bevestigd van grote holle spiegel die het zonlicht concentreert. Door de hoge temperatuur kan de Stirlingmotor een generator aandrijven en op die manier elektriciteit produceren.

Een andere plek waarin Stirlingmotoren een steeds grotere plek krijgen is in (micro-)WKK. WKK staat voor Warmte-Kracht-Koppeling, en dat houdt in dat op één plek of in één apparaat zowel warmte als elektriciteit geproduceerd wordt. Op grote schaal kan dat bijvoorbeeld door de restwarmte van een kleine bedrijfselektriciteitscentrale te gebruiken voor proceswarmte. Op kleine schaal kan dit door een HRe-ketel te laten plaatsen. Deze CV-ketel verstookt aardgas om een pand te verwarmen, maar gebruikt een gedeelte van de warmte om elektriciteit te produceren die aan het net geleverd kan worden. Ik ben niet overtuigd van het concept (terugleveren van zonnestroom is bij sommige leveranciers al een probleem, de ketel verbruikt voor woningverwarming meer gas dan een normale CV-ketel, hoe zit het met geluidsproductie en levensduur?) maar het concept intrigeert me. In theorie is het mogelijk meer nuttige energie uit een kubieke meter aardgas te halen dan met een normale CV-ketel.

Hoewel het concept achter de Stirlingmotor al erg oud is (het patent dateert van 1816 door meneer - jawel - Robert Stirling) is het concept nooit echt doorgebroken. Sinds een paar jaar wordt er weer meer onderzoek gedaan naar Stirlingmotoren omdat ze vele mogelijkheden bieden om gebruik te maken van restwarmte die anders verloren zou gaan.

Vandaag organiseerde o.a. de ANWB een filevrije dag. Iedereen die het nieuws enigszins gevolgd heeft weet dat dat helemaal niet gelukt is. Toch noemde een woordvoerder van ANWB het 'een succes' op de radio, omdat er in de ochtendspits 'maar 214 km file stond in plaats van de verwachte 250'. Het is maar hoe je succes definieert natuurlijk. Gelukkig kan ik gewoon op de fiets naar mijn werk, ik ben dus geen onderdeel van de oorzaak van files.

Ik heb mezelf een kadootje gedaan. Al jaren loop ik rond zonder horloge en ik miste hem eigenlijk niet. Mijn mobiele telefoon weet ook hoe laat het is, en anders is er altijd wel een klok of iemand aan wie ik het kon vragen in de buurt. Toch begon ik de laatste tijd weer 'zin' te krijgen om een horloge te gaan dragen. Ik kwam er echter niet uit wat voor horloge het moest worden. Digitaal? Analoog? Beide? Hoogtemeter? Kompas? GPS? DCF77? Ik ben gek op gadgets, maar al de complexe horloges zijn erg groot en vaak ook gewoon lelijk, en sowieso erg duur.

Vorige week liep ik tegen de Casio AW-S90D-1AVEF (what's in a name) aan. Een heel beschaafd uitziend horloge. De functies zijn basic maar functioneel: digitale en analoge tijdaanduiding, kalender, stopwatch, wekker, tweede tijdzone en automatische verlichting. Hij heeft echter één extra functie waardoor ik hem niet kon laten liggen: hij werkt op zonnestroom. Om de wijzerplaat heen zit een heel klein cirkelvormig zonnepaneeltje die een ingebouwde oplaadbare batterij oplaadt.

Het horloge voelt robuust aan en na het verwijderen van een schakel uit de polsband zit hij comfortabel. Het display geeft het laadniveau van de accu aan en een korte polsbeweging verlicht de wijzerplaat als het donker is. Als de accu helemaal volgeladen is zou het horloge volgens de handleiding 11 maanden lang moeten werken, zelfs als hij al die tijd in het donker gehouden wordt. In de praktijk zal die tijd korter zijn omdat de displayverlichting af en toe wordt gebruikt e.d. Een paar minuten direct zonlicht of ongeveer een uur bewolkt licht per dag houdt het laadniveau op peil.

Ik ben er blij mee en ik hoop dat hij lang meegaat. O.a. hier (leuke webwinkel!) te koop voor € 79,-.

Het heeft even geduurd maar het filmpje van de Schoner Vervoer Toer is af:

Schoner Vervoer Toer 2008

Ik ben lid van de windturbine-coöperatie de Windvogel. In het kort komt het lidmaatschap er op neer dat je wat geld aan de coöperatie leent waarvan windturbines in Nederland gebouwd worden. Die windturbines produceren schone en duurzame elektriciteit die geld oplevert. Van dat geld krijgen de leden een jaarlijkse uitkering. De hoogte van die uitkering staat op dit moment op 7%. Dat is helemaal niet zo'n slecht rendement, en het voordeel is ook dat je exact weet wat er met je geld gebeurt.

Deze constructie bestaat al jaren, maar vorige week is een belangrijke stap voorwaarts gemaakt. In een samenwerkingsverband met Eneco is vastgelegd dat de Windvogel direct elektriciteit aan haar leden gaat leveren. Feitelijk worden ze dus elektriciteitsleverancier, maar dan van pure windstroom. Hier is er meer over te lezen.

Ik kan iedereen aanraden lid te worden van deze vereniging, het levert je een leuk rendement op je geld op en er wordt een flinke bijdrage aan schone en duurzame energie-opwekking geleverd. Daarnaast is het dus mogelijk om de Windvogel als elektriciteitsleverancier aan te wijzen. Doen!

In de supermarkt zag ik het blad Green.2 liggen, en hoewel het nogal prijzig is (€ 3,95) was ik nieuwsgierig en ik nam het mee. Het is een "glossy" blad wat volgens mij inhoudt dat a) de voorkant enorm glimt en alle pagina's een beetje glimmen en b) alle artikelen "feel good" moeten zijn, dus geen artikelen over Peak Oil of over het feit dat energiebesparing mogelijk gevolgen voor de "lifestyle" van de lezers kan - en zal - hebben. Alleen maar "goed" nieuws dus.

De advertenties in het blad weerspiegelen deze filosofie; de eerste drie pagina's van het blad zijn gevuld met een advertentie van BMW die zichzelf een schouderklopje geeft dat ze zoveel auto's met een A- en B-label maken. (Dat bv. de BMW 730Li een monsterlijke 1824 kg weegt en volgens de fabrikant wel 8 l benzine per 100 km kan verbruiken, en dat dat aangeeft dat van het hele label-systeem niets klopt maakt natuurlijk niet uit.) Vervolgens is Visa aan de beurt met hun GreenCard. Met deze credit card wordt, volgens de uitgever, de CO₂-uitstoot van de aankopen die met deze kaart gedaan worden gecompenseerd door vooral het aanplanten van bomen. Naar mijn mening is dat de ultieme manier van jezelf voor de gek houden. Daarnaast advertenties van Fiat, Mercedes en Landrover, waarvan vooral de laatste twee merken nu niet echt bekend staan om hun "groene" auto's. Ook een aantal advertenties voor modieuze kleding, kleding die over het algemeen slechts kort gedragen wordt en snel wordt afgedankt. Ik kan dus in de advertenties niet echt veel groens ontdekken.

In de artikelen dan wel?

De artikelen zijn onderverdeeld in een paar subgroepen. Als eerste "People". Hierin een aantal interviews met ondernemers in duurzame bedrijfstakken, sterren met "groene" plannen en het verslag van het feestje rondom de eerste uitgave van Green.2. Een feestje waarbij een watervliegtuig het allereerste exemplaar afleverde bij de feestgangers. Daarna "Interview" met o.a. een interview met Rick Nieman (nieuwslezer) en Willemijn Verloop (activiste). Een aardig interview, maar nauwelijks aandacht voor duurzaamheid en energie. Verder een interview met een fotomodel zichzelf een 7,5 geeft op de "groene schaal" ondanks dat ze één of twee keer per week een vliegreis maakt. Als laatste een interview met Michael Braungart over het recyclen en het "cradle-to-cradle" principe. Een interessant en leesbaar interview. Daarna de categorie "Nature" met mooie foto's van de Wadden en de Sinaï-woestijn. In de categorie "Good food" een stukje over het ecologische restaurant Umoja (waar ik nog wel een keer wil eten) en over plekjes in New York waar je "groen" kunt eten. Verder de rubriek "Travel" met daarin artikelen over verre (vlieg)reizen naar Zwitserland, Thailand, Dubai en India.

Tot dusver was ik niet erg onder de indruk van het blad. "Green"? Ik vind advertenties voor SUV's reisverslagen van bestemmingen aan de andere kant van de aardbol allesbehalve groen...

Maar: het is niet allemaal kommer en kwel. Het blad bevat een interessant stuk over de recycling van papier en een uitgebreid artikel van twaalf pagina's over zonne-energie.

Al met al vind ik het geen geweldig blad. De paar pagina's met écht duurzame informatie kunnen het blad naar mijn idee niet "redden". De stijl bevalt me niet en de artikelen die mensen lekker moeten maken om verre vliegreizen te gaan maken evenals advertenties voor grote en onzuinige auto's kan ik onmogelijk "groen" noemen. Het lijkt er op dat het een standaard-glossy blad is met het standaard-doel van glossy bladen: mensen aanzetten tot kopen, kopen en nog eens kopen.

Niet aanbevolen als je écht om duurzaamheid geeft.