Fluitketel vs. waterkoker
Fluitketel of waterkoker? Al een paar keer ben ik de vraag tegengekomen: wat is 'beter', water koken in een fluitketel of in een waterkoker? Natuurlijk hangt 'beter' sterk af van wat je dan goed of slecht vindt, maar het leek me interessant er eens naar te kijken.
Om het enigszins 'wetenschappelijk' aan te pakken heb ik eerst de meetmethode bedacht. Allereerst heb de benodigdheden verzameld:
- Fluitketel
- Waterkoker
- Conrad Energy Monitor 3000
- Stopwatch
- Maatbeker
- OpenOffice Calc
De meetmethode is simpel: ik kookte een bepaalde hoeveelheid water en ik meette hoeveel tijd dat kostte, en hoeveel gas c.q. elektriciteit er verbruikt was. Om het gasverbruik te kunnen meten heb ik de CV-ketel voor de duur van experiment uitgezet, zodat alleen het koken van het water gas verbruikte en ik op de gasmeter het gasverbruik af kon lezen. Ik heb elke hoeveelheid water slechts één keer gekookt, om dit experiment nauwkeuriger te doen zou je elke meting een paar keer moeten doen. Daar had ik echter geen zin in. De fluitketel en waterkoker heb ik tussen de metingen door af laten koelen naar kamertemperatuur. Bij de fluitketel stopte ik de meting op het moment dat ik de fluit net kon horen opkomen, bij de waterkoker stopte ik de meting bij het terugklikken van de schakelaar. Omdat er in de waterkoker minimaal 0,5 l water moet en er maximaal 1,5 l in past, heb ik stapjes van 0,25 l gemeten (0,5, 0,75, 1, 1,25 en 1,5 l).
Volgens wikipedia heeft één kubieke meter aardgas een energie-inhoud van 8,8 kWh. Ik heb het gasverbruik van het koken met de fluitketel omgerekend naar kWh om een vergelijk te kunnen maken.
Dit is het resultaat:
Op de verticale as staat het energieverbruik in kWh, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. Eén ding is direct duidelijk: de fluitketel verbruikt veel meer energie om een gegeven hoeveelheid water aan de kook te brengen dan de waterkoker. Ik vind de sprong bij de fluitketel van 1 naar 1,25 liter erg groot, het zou kunnen zijn dat daar een meetfout zit, het zou kunnen zijn dat een grotere hoeveelheid water echt zoveel meer gas kost om te koken.
Dat is natuurlijk niet het hele verhaal. Om elektriciteit te maken wordt in elektriciteitscentrales steenkool en aardgas verstookt. Het is moeilijk om een schatting te maken hoeveel kubieke meter aardgas er in een elektriciteitscentrale verstookt moet worden om bij ons thuis één kWh uit het stopkontakt te laten komen. Als ik een wilde gok doe zou voor de waterkoker netto misschien het dubbele aan energie gerekend moeten worden om de hele keten mee te nemen, maar dan nog is de waterkoker in het voordeel. Daarnaast kost het ook energie om gas bij ons thuis te krijgen, dus dat zou het verschil weer wat groter maken.
Daarnaast is er nog een ander verschil: aardgas is op dit moment niet duurzaam. Het zit in de grond, het is fossiel, we pompen het omhoog en op = op. Elektriciteit kan vrij makkelijk duurzaam opgewekt worden; uit windturbines of zoals wij het doen met onze eigen zonnestroompanelen. Nog een voordeeltje voor de waterkoker.
Ik heb ook de tijd gemeten die het water nodig had om te koken. Het resultaat:
Op de verticale as de tijd die het kostte om een bepaalde hoeveelheid water aan de kook te brengen, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. Het is duidelijk: het koken met de fluitketel duurt bijna twee keer zo lang als met de waterkoker. Weer een punt in het voordeel van de waterkoker.
Als laatste is het ook interessant te kijken naar het geld wat het kost. Ik heb aangenomen dat een kWh elektriciteit € 0,22 kost en een kubieke meter aardgas € 0,60. Dit zijn de kosten:
Op de verticale as staan de kosten in euro's, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. In de kosten van de fluitketel zit natuurlijk dezelfde rare sprong tussen 1 en 1,25 liter als bij de energie-grafiek, waardoor ik die laatste twee metingen niet vertrouw. Als we naar de eerste drie meetwaarden kijken lijkt het er op dat de kosten van het koken van water in een fluitketel en in een fluitketel elkaar nauwelijks ontlopen.
Je moet altijd oppassen om een conclusie te verbinden aan een slordig uitgevoerd experiment als dit, maar als ik kijk naar bovenstaande waarden lijkt het er op dat het in veel opzichten 'beter' is om water met een waterkoker te koken. Dat geldt natuurlijk helemaal als de verbruikte elektriciteit duurzaam wordt opgewekt.
juli 14th, 2009 at %H:%M
Aangezien de tijdgrafiek linear is lijkt me dat er een extra gasverbruiker is. Of je moet de vlam op het fornuis hoger hebben gezet bij 1,25l en 1,5l.
juli 14th, 2009 at %H:%M
@wouter: tijdens het experiment(je) had ik de enige andere aardgasverbruiker in huis, de CV-ketel, uitgeschakeld. Ook heb ik alle metingen uitgevoerd op dezelfde gaspit op dezelfde stand ('vol gas'). Ik kan de sprong in de grafiek niet verklaren.
oktober 27th, 2009 at %H:%M
Bij een fluitketel lekt er veel meer energie(warmte) weg dan bij een waterkoker, het reeds opgewarmde water koelt alweer af. Dit verschil ga je merken als het langer duurt, dus het is wel logisch dat het verbruik bij de fluitketel plotseling omhoog gaat.
Met betrekking tot de elektriciteit: Een elektriciteitscentrale heeft een rendement tussen de 35% en 60% en beter (voor een nieuwere centrale http://www.siemens.nl/persinfo/pressinfo.asp?id=1139). Voor het transport, onder meer via hoogspanningskabels, mag je rekening houden met een efficiëntie van meer dan 60%.
Dit komt dus uit op 0,6 x 0,6 = 0,36.
Het verbruik van de waterkoker moet je dus maal drie doen om het te kunnen vergelijken met de fluitketel.
Conclusie: De milieubelasting is vrijwel gelijk. Het verschil wordt gemaakt door de isolatie van het warme water.
februari 4th, 2010 at %H:%M
Want een spaarlamp verbruikt toch haast niets
Dat de koelkastdeur geen uren moet openstaan, is een open deur. Maar dat een waterkoker een aardige energiebezuiniging kan opleveren, is minder bekend. Het rendement van elektriciteit is ongeveer de helft van het rendement van fossiele brandstoffen. Elektrisch koken legt het qua energiezuinigheid daarom vrijwel altijd af tegen koken op gas, behalve bij de elektrische waterkoker. Dat komt enerzijds doordat er bij een waterkoker minder warmte verloren gaat dan langs een fluitketel kan ontsnappen. Anderzijds komt het doordat de waterkoker afslaat zodra het water kookt, terwijl de fluitketel vaak nog even doorkookt voordat men de krant terzijde legt en naar de keuken sloft.