Eergisteravond in het televisieprogramma NOVA een item over duurzame energie in Nederland. Het gaat niet goed, de kabinetsdoelstelling is 20% duurzame energievoorziening in 2020, maar op de manier waarop het nu gaat is dat absoluut niet haalbaar. Ik heb er weinig over te zeggen, uit het item wordt wel duidelijk dat de Nederlandse regering (en daarmee dus de Nederlanders zelf) eigenlijk helemaal niet aan de duurzame energie wil…

Bekijk hier de uitzending (het item loopt van 6:39 tot 20:20) en vorm je eigen beeld. Samson doet zijn best maar liegt als hij zegt dat Nederland het Duitse systeem heeft gekopieerd. De krakkemikkige SDE-regeling voor zonnestroompanelen lijkt in de verste verte niet op het Duitse EEG-systeem, en het resultaat ligt er: er wordt in Nederland praktisch niets aan duurzame energie gedaan. Van der Hoeven houdt met een rotsmoes de hand op de knip want aan kolencentrales kan veel meer verdiend worden. Ook jammer is dat behalve elektriciteit de andere grote energieslurpers niet aan bod kwamen: industrie en transport. Hoe moet het daarmee als de olieprijs écht door het dak gaat en we geen voorzorgsmaatregelen getroffen hebben?

Peakoil.nl heeft er ook wat over te zeggen.

Hier een grafiek van onze elektriciteitsmeterstand vanaf 1 januari 2008 tot nu:

Tot 21 april 2008 werd er alleen maar elektriciteit verbruikt, daarna is duidelijk de hoge productie van de zonnestroompanelen zichtbaar. Tot eind september is de meterstand vrijwel onafgebroken gedaald. Onze vakantie is zichtbaar als de sterk dalende lijn omdat we anderhalve week alle apparaten in huis uitgeschakeld hebben. De maand oktober heeft de meterstand een beetje rond dezelfde waarde geschommeld, en sinds het begin van de maand november klimt de meterstand weer onherroepelijk. Afhankelijk van het weer en het verbruik zal waarschijnlijk rond half december de meterstand weer gelijk zijn aan die van 1 januari 2008 en die van 29 juli 2008. in de laatste twee weken van het jaar zal dan waarschijnlijk een restverbruik van zo’n 30 tot 40 kWh verbruikt worden, waarmee we een elektriciteitsrekening hebben van nog geen één procent van een gemiddeld Nederlands huishouden.

De Gamma – dat zeg ik – heeft LED-lampen in de aanbieding voor € 9,99, dat wilde ik wel eens zien. Helaas bleek de één watt-versie van € 9,99 al uitverkocht en bleek de nog wel voorradige twee watt-versie € 23,99 te moeten kosten. Dat vind ik toch wel erg kostbaar voor iets waarvan ik niet weet wat voor licht het geeft. Vrijwel naast de Gamma in mijn woonplaats zit de Karwei (wat feitelijk precies hetzelfde is) dus daar ben ik ook nog maar even langsgefietst en daar hadden ze ze zowaar nog. Ze hebben daar zelfs een bord waarop allerlei typen lampen (gloei, spaar en LED) bij elkaar branden zodat ze goed te vergelijken zijn. De lichtkleur van de één en twee watt lampen vond ik erg mooi. Ik heb geen moeite met de lichtkleur van spaarlampen, maar het licht van deze LED-lampen was echt mooier. De lichtopbrengst viel niet tegen, maar is voor de armaturen waar ik ze in zou wilen gebruiken niet genoeg. De één watt-lamp geeft ongeveer net zoveel licht als een 25 watt gloeilamp, de twee watt-lamp is te vergelijken met een 40 watt gloeilamp. Ik zou graag een 60 watt-vergelijkbare LED-lamp zien, die vermoedelijk zo’n 3 watt zou moeten verbruiken. Deze LED-lampen zijn een stuk zuiniger dan spaarlampen, een 25 watt gloeilamp kan vervangen worden door een vijf of zeven watt spaarlamp (of een één watt LED-lamp), een 40 watt gloeilamp door een 9 watt spaarlamp (of een twee watt LED-lamp) en een 60 watt gloeilamp door een 15 watt spaarlamp (of een drie watt LED-lamp). Daarnaast bevatten de LED-lampen geen kwik, hoewel de hoeveelheid kwik in spaarlampen de laatste paar jaar sterk is teruggebracht. Aan de andere kant moeten spaarlampen natuurlijk gewoon gerecycled worden, op die manier is het kwik totaal geen probleem. Als de LED-lamp goed is gebouwd zou hij ook enorm lang mee moeten gaan, er wordt geen levensduur opgegeven maar 50.000 uur zou mogelijk moeten zijn. Een goede spaarlamp die niet al te vaak wordt aan- en uitgeschakeld kan 10.000 uur meegaan.

Het lijkt er dus op dat de LED-lampen echt beginnen door te breken. Als ik een lamp zou hebben waarin ik een 25 watt gloeilamp zou hebben zou ik zonder aarzelen de één watt LED-lamp kopen. De twee watt LED-lamp vind ik nog te duur, en op de drie watt LED-lamp is het nog even wachten. Maar dat gaat allemaal komen, daar ben ik zeker van. De voordelen zijn groot: zeer laag energieverbruik, geen extra slijtage door in-/uitschakelen, bevatten geen kwik, zeer lange levensduur, etc.

Mocht je een superzuinige 25 watt lamp nodig hebben dan lijkt me dit een goede optie. Als de lamp elke dag gemiddeld vier uur brandt is de hogere aanschafprijs in een jaar terugverdiend, voor de 2 watt/40 watt-versie zal dat ruim twee jaar zijn.

Het zal niemand ontgaan zijn: Amerika krijgt een nieuwe president, Barack Obama. De beste man heeft nogal wat beloofd, ik hoop voor hem dat hij daar een gedeelte van waar kan maken. Ook op het gebied van energie heeft hij nogal wat beloofd, het is interessant te kijken wat er de komende vier jaar volgens meneer Barack op dat gebied allemaal moet gaan veranderen. Wat er in Amerika op dat gebied gebeurt is belangrijk, want met slechts ongeveer 5% van de wereldbevolking verbruiken ze ongeveer 25% van alle energie die op deze wereld verbruikt wordt. Daarvoor zijn veel oorzaken aan te wijzen, ze rijden over het algemeen grote afstanden in grote auto’s, ze wonen in grote huizen, hebben een sterk gemechaniseerde en geïndustrialiseerde landbouw, hebben een grote militaire sector, etc. Kortom: ze leven op grote voet. Het is natuurlijk makkelijk – en misschien niet geheel onterecht – om een beschuldigende vinger naar de overkant van de oceaan te wijzen naar die vervuilende en verspillende Amerikanen, maar het is misschien constructiever om te kijken wat er aan verandering gedaan wordt.

Barack Obama heeft op zijn website een factsheet geplaats (download als PDF) waarin hij zijn plannen op het gebied van energie uiteenzet. Ik heb het document doorgelezen en hier volgen een paar punten die mij interesseren:

• Oliemaatschappijen moeten een gedeelte van hun recordwinsten afstaan. Dit zal vooral gebruikt worden om de Amerikanen te compenseren voor de hoge brandstofprijzen, en gedeeltelijk om zaken als isolatie te stimuleren.
• Over een periode van 10 jaar wordt $150 miljard geïnvesteerd om zaken als plug-in hybride auto’s, verhoogde efficiëntie, kolencentrales met CO₂-afvang, biobrandstoffen en een ‘slim’ electriciteitsnet van de grond te krijgen. Accutechnologie moet een speerpunt worden.
• Het maximum brandstofverbruik van personenauto’s wordt in de regeringsperiode van Obama elke jaar met vier procent verlaagd (dat is ongeveer vijftien procent in vier jaar).
• Het gehele wagenpark van het Witte Huis moet binnen één jaar na aantreden van Obama bestaan uit plug-in hybrides, en en de helft van alle auto’s die de regering aanschaft moet plug-in hybride of elektrisch zijn.
• De Amerikaanse auto-industrie krijgt $4 miljard aan leningen en belastingvoordelen om ze uit hun benarde situatie te halen zodat ze efficiënte auto’s kunnen gaan maken (een benarde situatie waar ze zichzelf volgens mij in gebracht hebben door niet vooruit te kijken).
• Voor het einde van de ambtstermijn van Obama moeten alle nieuw verkochte auto’s ‘flex-fuel’ zijn, ofwel ze moeten kunnen rijden op zowel benzine als bio-ethanol (dat geldt nu al voor een groot deel van alle verkochte auto’s, niet echt ambiteus dus).
• Biobrandstoffen worden sterk gestimuleerd (zou dit iets te maken hebben met het feit dat Illinois, de staat waarvan Obama voorheen senator was, zeer veel landbouw heeft welke mais en soja verbouwt waarvan bio-ethanol te maken is?).
• De olie-industrie wordt aangemoedigd om de productie binnen de VS te verhogen.
• Tegen 2012 moet tien procent van de elektriciteit in de VS van hernieuwbare bronnen komen.
• ‘Schone kolen’ wordt gestimuleerd, en er worden vijf proefcentrales gebouwd met o.a. CO₂-afvang.
• Kernenergie wordt opengehouden als mogelijkheid, maar pas na onderzoek naar veilige opslag van kernafval en manieren om splijt- en afvalstoffen uit handen van terroristen te houden.
• Tegen 2020 moet het elektriciteitsverbruik vijftien procent lager zijn dan nu de verwachting is.
• Per jaar moeten één miljoen woningen geïsoleerd worden.
• Er gaat aandacht besteed worden aan de inrichting van steden zodat mensen voor hun dagelijkse activiteiten (wonen, werken, recreëren, e.d.) makkelijker kunnen lopen en fietsen i.p.v. met de auto te gaan.

Op sommige punten dus grote plannen, op andere punten weinig ambitieus en op een paar punten duidelijk gekleurd door lobbies. De auto-industrie die $4 miljard krijgt (en de bescheiden verlaging van het maximum brandstofverbruik), het aanmoedigen van biobrandstoffen en schone kolen, dit zijn duidelijk zaken waar naast de (mogelijke) energievoordelen vooral de economie van de VS baat bij heeft.

Ik hoop dat er veel van kan waargemaakt worden, het peakoil-spook is weer wat buiten beeld geraakt door de kredietcrisis en de resulterende teruggang in economische activiteit. Zodra dat echter achter de rug is zal die activiteit weer aantrekken en de fossiele brandstof-consumptie weer stijgen. Hopelijk zijn dan veel van de bovenstaande punten gerealiseerd.

Het klinkt in elk geval een stuk ambitieuzer dan de ‘plannen’ van de Nederlandse regering…

Ik heb vandaag 11 stekkerschakelaars en 10 spaarlampen gekocht. Ons huis hangt er al vol mee en ze zijn dan ook niet voor onszelf. De organisatie Schone Energie Hilversum is bezig om in samenwerking met de gemeente Hilversum vooral huishoudens met een laag inkomen te helpen om energie te besparen. Zo geven ze adviezen over isolatie, elektriciteits- en waterbesparing. Ze hebben mij gevraagd daaraan mee te werken, en dat wil ik natuurlijk wel doen. Omdat ik er op dit moment makkelijker geld dan tijd aan kan besteden heb ik een aantal spaarlampen voor ze gekocht en een aantal stekkerschakelaars. Zoals waarschijnlijk de meeste mensen wel bekend geven spaarlampen evenveel licht als een gloeilamp voor een elektriciteitsverbruik wat slechts één vierde tot één vijfde is. Met de stekkerschakelaars kan apparatuur zoals televisies, DVD-spelers, computerapparatuur, etc. van het net gescheiden worden waardoor het sluipverbruik weggenomen wordt. In een gemiddeld huishouden gaat er zomaar € 100 tot wel € 200 of meer de deur uit aan sluipverbruik. Eeuwig zonde natuurlijk.

Als liefhebber van grafieken en berekeningen ben ik natuurlijk benieuwd hoeveel mijn bescheiden investering uit gaat maken. Door wat reële aannames te doen kan ik dat wel globaal uitrekenen. Eerst maar de stekkerschakelaars: Ik schat dat de stekkerschakelaars gemiddeld een sluipverbruik van 10 watt weg zullen nemen. Op sommige zal slechts een opladertje aangesloten worden, op andere een complete computerinstallatie, dus ik denk dat 10 watt een goede schatting is. Ook schat ik dat de aangesloten apparatuur gemiddeld zo’n vier uur per dag gebruikt zal worden, ofwel 20 uur per dag niet. Dat is op jaarbasis ongeveer een besparing op sluipverbruik van 70-80kWh ofwel iets minder dan € 20 per schakelaar. Als ik voor de tien spaarlampen (6 x 11W, 4 x 7W) eenzelfde soort berekening maak kom ik op een besparing van in totaal zo’n 500-550kWh ofwel ongeveer € 100 per jaar.

Let wel: die besparingen zijn per jaar, elk jaar. De stekkerschakelaars gaan misschien wel 20 jaar mee, maar houd het op 10 jaar. Bij gemiddeld vier branduren per dag zullen de spaarlampen ongeveer 5-6 jaar meegaan. Als je uitgaat van gelijkblijvende elektriciteitsprijzen (wat ik echt niet verwacht) leveren de spullen op bovenstaande foto dus waarschijnlijk een totale besparing op van ongeveer € 2700 – en omdat ik nogal conservatief gerekend heb waarschijnlijk meer. Anders gerekend zullen de spullen tijdens hun levensdur ongeveer in totaal 11.000kWh besparen, ofwel bijna het jaarverbruik van drie gemiddelde huishoudens.

En wat heeft deze beparing mij gekost? Bij elkaar nog geen € 30. Voor een dergelijke grote besparing heb ik dat graag over.

Ik heb een nieuwe baan! 1 december begin ik bij Econcern, een bedrijf met als motto ‘a sustainable energy supply for everyone’ (een hernieuwbare energievoorziening voor iedereen). Mijn huidige baan is in de mobiele telefonie, een sector die het zwaar begint te krijgen. Econcern heeft o.a. het eerste windstroompark op de Noordzee geplaatst. Mijn baan binnen Econcern heeft verder niets te maken met de duurzame activiteiten van het bedrijf, dus ik zal er verder niet of nauwelijks over schrijven. Ik ben blij dat ik nu niet alleen op privégebied een steentje bijdraag aan een duurzame(re) energievoorziening maar ook met mijn werk.

Ik schreef er al eerder over: komende donderdag 6 november geeft Lucas Kruijswijk om 20:00 een presentatie in de Pelgrimskerk in Amsterdam over een toekomst zonder fossiele brandstoffen. Voorzover ik weet kan men zich nog steeds aanmelden.