De korte-termijndenkers konden weer opgelucht ademhalen: Rusland ging weer aardgas naar Europa exporteren. Alles zou weer goedkomen in fossielenland. …of toch niet? Rusland pompt aan de oostkant wel aardgas het Oekraïnse leidingennetwerk in, maar aan de westkant komt het er niet uit. Oekraïne houdt het tegen. Het conflict is dus nog altijd niet over, en het is afwachten hoe ver het op de spits gedreven zal worden. Mijn oplossing: verminder de afhankelijkheid van deze fossiele brandstof. De waarschijnlijke oplossing van Europa en Rusland: andere gasleidingen aanleggen die niet door de Oekräine lopen. Het verschil: lange termijn vs. korte termijn denken.

Ondertussen presteren onze zonnestroompanelen prima! In de eerste 13 dagen van dit jaar is er 12 kWh binnengerold, precies één derde van ons verbruik in diezelfde periode. Dat is een prima opbrengst voor deze tijd van het jaar, en het werd vooral veroorzaakt door de koude en zonnige eerste anderhalve week. Behalve veel ijspret leverde het dus ook veel zonnestroom op! Van kennissen met een zonneboiler hoorde ik dat ook zij een hoge opbrengst hadden en dus lekker goedkoop hebben kunnen douchen. Natuurlijk zou ik ook graag een zonneboiler willen maar isolatie komt eerst, en het geld kan maar één keer rollen…

Nu de temperatuur weer wat begint te stijgen neemt ons gasverbruik gelukkig ook weer wat af. Het hoge gasverbruik (ruim 60 kuub in 13 dagen!) zet mij nog sterker aan om op zoek te gaan naar mogelijkheden ons huis extra te isoleren. Een paar wegen heb ik al aangeboord en daarvan wacht ik op antwoord.

Echt heel leuk nieuws: een DJ van Stads RTV Breda, Raymon Meur, was zó ondersteboven van de VPRO-documentaire Here comes the sun dat hij een jaar lang in zijn wekelijkse radioprogramma aandacht aan zonne-energie wil besteden. Fantastisch natuurlijk! In de uitzending van vanavond was Peter Segaar te beluisteren met een introductie over zonne-energie. Volgende week valt mij de eer te beurt om wat in de uitzending te mogen vertellen, ik ben enorm benieuwd. De uitzending van vanavond kan (waarschijnlijk vanaf morgen) als podcast beluisterd worden. Een podcast is gewoon een hippe term voor een naderhand te beluisteren radio-uitzending op internet, meestal als MP3.

Voor metingen aan elektrische apparaten gebruik ik de Conrad Energy Monitor 3000. Deze heb ik al een hele tijd en hij voldoet perfect. Nu werd ik gewezen op deze test van een aantal verbruiksmeters, en daar komt deze meter als meest nauwkeurige uit!. Hij is dan ook wel de duurste uit de test, maar zo blijkt maar weer: alle waar is naar zijn geld. De goedkopere meters struikelen vaak over de faseverschuiving die optreedt bij o.a. inductieve apparaten zoals spaarlampen, elektrische motoren en elektronische apparatuur, evenals over lage vermogens. Beide zaken meet de CEM3000 vrij nauwkeurig. Een aanrader dus!

Rusland houdt zijn poot stijf en levert nog steeds geen aardgas. Ze willen per sé eigen waarnemers naar Oekraïne sturen om er zeker van te zijn dat daar geen gas voor eigen gebruik wordt afgetapt. Tegelijk is in Nederland door de lage wintertemperaturen het aardgasverbruik hoger dan ooit. En wat doen onze leiders? Minister van der Hoeven is “zeer bezorgd” en ze wenst te benadrukken dat “dat de toevoer van gas via meerdere pijplijnen en vanuit meerdere landen noodzakelijk is.”

Het is tekenend dat de persoon die we aangewezen hebben zich hierover te buigen slechts “zeer bezorgd” is en kennelijk voornamelijk aan symptoombestrijding wil doen. Waarom niet gelijk het probleem bij de kern aanpakken? Reken af met onze afhankelijkheid van een fossiele brandstof waarvan we zelf niet al te veel meer hebben, waarvan de prijs wordt vastgesteld door mensen op wie we zo te zien maar weinig invloed hebben en wat naar alle waarschijnlijkheid in de toekomst alleen maar duurder zal worden. Natuurlijk, het is ook wel logisch: we laten energie onder Economische Zaken vallen en die denken maar in één symbool: €. Mede daarom wordt het denk ik tijd energie weg te halen bij Economische Zaken, zodat geld – en daarmee het korte-termijn-denken – veel meer buiten beeld blijft.

Ik begin echt te geloven dat dat nodig is om serieus te kunnen werken aan de oplossing van de oorzaak van het probleem: de hoge consumptie van een eindige, dure en in prijs stijgende, politiek gevoelige, fossiele brandstof. Hier zijn alvast een paar tips op aardgasbedied voor een toekomstige Minister van Energie:

• Verplicht dat nieuwe woningen en zo mogelijk ook bedrijfspanden zeer goed geïsoleerd zijn, gebruik maken van technieken als warmtepomp en zonneboiler en op die manier geen aardgas of andere fossiele brandstoffen nodig hebben voor hun verwarming. Het is technisch nu al prima mogelijk, het heeft slechts een geringe meerprijs en vergeet niet: een gebouw staat er als het goed is voor zeer lange tijd. Willen we onszelf al die tijd afhankelijk laten zijn van een onzekere prijs van aardgas?
• Maak het aantrekkelijk om bestaande gebouwen voor zover het zinvol is te voorzien van verbeterde isolatie, zonneboilers, warmtepompen, hiermee kan veel winst behaald worden.
• Nederland verdient veel geld aan het Groningse aardgas, en zal dat ook nog wel een tijd blijven doen. Het is denk ik zinvol een gedeelte van de aardgasbaten in te zetten voor de omschakeling op écht duurzame energie zoals zon-, wind- en waterkracht.

Rusland en Oekraïne liggen nog steeds met elkaar overhoop over aardgasleveranties. Dat is belangrijk voor Europa, want het grootste deel van het aardgas wat Rusland naar Europa exporteert gaat via pijpleidingen over Oekraïens grondgebied. Hier is een uitgebreid artikel met achtergrondinformatie over het langlopende conflict. Zoals de meeste van dit soort zaken is het allemaal niet zo simpel als het lijkt, en ik denk eigenlijk dat te veel mensen te weinig weten over onze energievoorziening. Als meer mensen zouden weten van wat voor instabiele constructies de fossiele energievoorziening afhankelijk is zouden er misschien meer mensen het belang van verregaande energiebesparing, en duurzame, lokale opwekking inzien. Hier is bijvoorbeeld een overzicht van aardgasconsumptie en -productie in Europa. Hoewel de productie de komende paar jaar nog wel iets zal stijgen ziet het er naar uit dat de productie daarna onherroepelijk zal dalen. De gevolgen zijn voorspelbaar: veel meer import, vooral uit Rusland en mogelijk ook vloeibaar aardgas uit Algerije en Qatar, en daardoor waarschijnlijk hogere prijzen. Vergeet ook niet dat aardgas gebruikt wordt om kunstmest te maken voor onze voedselvoorziening waardoor prijswijzigingen grote invloed hebben op de prijs van voedsel.

Het eerste nieuwsberichtje van 2009, een gelukkig nieuwjaar gewenst! Zoals mensen die deze website vaker bezoeken wel weten ben ik gek op cijfers en grafiekjes. Ten eerste heb ik uiteraard de statistieken bijgewerkt. Het elektriciteit- en gasverbruik zijn flink hoger dan gemiddeld, maar dat is niet zo gek. We waren allebei veel thuis door vrije dagen en helaas ook ziekte, daarnaast was december vrij koud. Gek genoeg stijgt het waterverbruik lang niet zo hard mee, dat is gemiddeld. De hoeveelheid opgewekte zonnestroom was relatief hoog, de laatste zeer zonnige week van december zorgde ervoor dat er meer zonnestroom werd opgewekt dan in november. Het aantal bezoekers van deze website was laag, wat ik wel had verwacht. Sowieso zaten er tijdens de feestdagen een paar flinke dips in de bezoekersaantallen, maar ik heb natuurlijk ook vrij weinig nieuwsberichtjes geplaatst deze maand en ik merk dat de bezoekersaantallen stijgen en dalen met hoeveel ik schrijf. Hopelijk kan ik deze maand meer schrijven.

Ten tweede hier een jaaroverzicht van 2008 in cijfers van ons huishouden:

• Ons elektriciteitsverbruik was 825 kWh. Dat is iets meer t.o.v. 2007 (750 kWh) en 2006 (627 kWh), maar nog altijd zeer laag i.v.g. met het jaarverbruik van een gemiddeld Nederlands huishouden wat inmiddels 4100 kWh per jaar verbruikt.
• De zonnestroompanelen produceerde in de ruim acht maanden dat ze op het dak lagen 792 kWh. Dat is 96 % van ons jaarverbruik. Ik heb uit laten reken wat de opbrengst zou zijn geweest als de panelen het gehele jaar op het dak hadden gelegen, en dat had 1015 kWh geweest, 123 % van ons verbruik dus. Voor volgend jaar kan ik dus een overschot verwachten, ervan uitgaande dat ons verbruik niet sterk stijgt. 2008 was een zeer zonnig jaar, dus het overschot zal misschien niet zo heel groot zijn. Ik ga in overleg met Nuon om er vooraf zeker van te zijn dat ze daar niet moeilijk over gaan doen. Lukt dat niet moet ik een goede bestemming vinden voor de overtollige kWh’s of uitzien naar een provider die wél meedenkt.
• Ons gasverbruik was 590 m³. Dat is flink hoger dan in de voorgaande twee jaren in ons appartement (2006: 374 m³, 2007: 415 m³) maar dat is ook niet zo gek. We wonen nu in een veel groter huis, wat ook nog eens ouder is en dus slechter geïsoleerd. Maar daar gaan we wat aan doen. Ik weet niet wat het gasverbruik van een gemiddeld huishouden is, maar volgens mij zitten we daar nog steeds flink onder.
• Ons waterverbruik was 53 m³. Dat is al jaren ongeveer hetzelfde.
• De bezoekersaantallen van deze website waren zeer hoog: 47325 unieke bezoekers over heel 2008. In 2007 waren dat er nog maar 23081, een ruime verdubbeling dus. Ik weet niet of er voor 2009 nog een verdubbeling in zit, maar dat ga ik zeker proberen! Of dat lukt is afhankelijk van veel factoren, o.a. hoeveel ik schrijf en hoe vaak duurzame energie in het nieuws is.
• In 2008 heb ik in totaal 2130 km op de fiets afgelegd. Dat is minder dan in 2006 (3100 km) en 2007 (2996 km) en dat kwam doordat ik door een verhuizing dichter bij mijn toenmalige werk ging wonen. Voor 2009 verwacht ik een flinke stijging, want ik fiets nu dagelijk 10 km in woon-werkverkeer. Omdat ik op 22 km afstand van mijn werk woon zal ik waarschijnlijk ‘s zomers de hele afstand een paar keer fietsen.
• In 2008 heb ik 3008 km met de auto afgelegd. Dat is ongeveer een kwart voor het werk, de rest privé. Het is minder dan in 2007 toen ik 3506 km met de auto gereden heb. (Wij hebben overigens zelf geen auto).
• In 2008 heb ik 4800 km met de trein afgelegd (2007: 1560 km), waarvan bijna een kwart in december toen ik bij mijn nieuwe werkgever begon. Ik verwacht daar dus voor 2009 een flinke stijging in. Omdat ik een volledige NS-jaartkaart heb kan ik ook privé gratis met de trein, wat samen met ons OV-fiets abonnement goedkoop, handig en duurzaam vervoer betekent.
• In 2008 heb ik 6700 km per vliegtuig afgelegd (2007: 1500 km).