In de Nederlandse en Duitse pers vandaag berichten dat de Duitsers massaal gloeilampen hamsteren. In Duitsland wordt per 1 september 2009 een verbod op import en fabricage van gloeilampen van kracht, en blijkbaar zijn de Duitsers er zo aan gehecht dat ze een voorraadje gloeilampen willen hebben. De argumenten tegen de spaarlampen zijn altijd dezelfde: ongezellig licht, niet dimbaar, opwarmtijd, uiterlijk niet mooi, bevatten kwik, gaan niet zo lang mee als beloofd, duur en ze zouden elektromagnetische straling afgeven. Bijna al deze argumenten kunnen weerlegd worden, maar het lijkt er eerder op dat het idee dat het verplicht wordt opgelegd ervoor zorgt dat men ‘tegen’ is. Dat is jammer want spaarlampen besparen veel energie (en ook veel geld) terwijl je geen of nauwelijks verschil met een gloeilamp hoeft te merken, als je maar de juiste spaarlamp voor de juiste toepassing kiest. Hier ligt dus nog veel werk voor een stuk duidelijke voorlichting.

Ik ben niet voor dit verbod. Gloeilampen hebben nog steeds hun nut tot LED-verlichting van betere kwaliteit wordt – en dat duurt naar mijn idee nog wel even. Op plaatsen waar het licht maar weinig en/of slechts kortdurend brandt hebben spaarlampen totaal geen zin. Ten eerste is de besparing minimaal en ten tweede kunnen spaarlampen niet goed tegen vele kortdurende schakelcycli. Ook hebben sommige spaarlampen een opwarmtijd nodig, wat niet handig is als je ergens maar kort hoeft te zijn. Op bv. de wc of in een gangkast is een gloeilamp veel beter op zijn plaats.

Indien geen verbod, wat dan wel? Eigenlijk is het gek dat er nog zoveel gloeilampen verkocht worden. Een gloeilamp is goedkoper dan een spaarlamp, dat is waar, ongeveer € 1 tegen € 5. Maar wat mensen zich vaak niet realiseren is dat één spaarlamp wel € 20 per jaar minder kost om te laten branden dan een gloeilamp (afhankelijk van vermogen en brandduur). Toch kijken veel mensen alleen maar naar de aanschafprijs, en niet naar de totale prijs. Vergelijk het met goedkope inkjetprinters: in een goedkoop printertje van € 50 moeten soms wel cartridges van bij elkaar € 75, maar dat vertelt de fabrikant er niet bij.

Omdat de gemiddelde consument blijkbaar niet goed naar de totale kosten kan kijken zou je kunnen overwegen om een heffing op de aanschafprijs van gloeilampen te doen (bv. € 4 erop) zodat je de spaarlampen goedkoper kunt maken (bv. € 4 eraf) zodat je via de aanschafprijs mensen prikkelt toch spaarlampen aan te schaffen.

Een andere manier is veel betere voorlichting om koudwatervrees weg te nemen. Zo weten veel mensen niet dat er al een tijdje dimbare spaarlampen verkrijgbaar zijn, en spaarlampen in flamekleur. Ook is het uiterlijk niet meer de enorme jampot van twintig jaar geleden, maar zijn moderne spaarlampen vaak niet te onderscheiden van gloeilampen.

LED-verlichting wordt al een tijdje gezien als De Oplossing, maar ik ben tot dusver nog niet onder de indruk van wat ik gezien heb. Het helpt ook niet dat fabrikanten de lichtopbrengst veel hoger claimen dan hij in werkelijkheid is, en dat de lichtkleur vaak ook veel te wensen overlaat. Ik verwacht er in de toekomst veel van, maar ik denk dat het nog wel een paar jaar duurt voordat je een betaalbaar LED-peertje kunt kopen welke dimbaar is, gezellig licht geeft, lang meegaat en veel licht geeft.

Het enige goede wat ik van het verbod kan zeggen is dat het wel zal helpen om energie te besparen, uiteindelijk zullen mensen wel wennen aan spaarlampen. Ook zal het de ontwikkeling van LED-lampen en andere verlichtingsvormen versnellen.

Voorlopig zou ik zeggen: plaats goed gekozen spaarlampen op zoveel mogelijk plaatsen waar het zin heeft, en plaats gloeilampen als het echt niet anders kan. Het spaart energie en het spaart je portemonnee. Om iemand ‘die ook wat in energie doet’ aan te halen: ik zeg doen.