De mensen die deze website vaker bezoeken hebben waarschijnlijk wel de artikelen gezien over proefritten in elektrische voertuigen, en misschien geeft dat het idee dat ik een autoliefhebber ben. Dat ben ik niet, en in dit stuk zal ik daar wat meer over vertellen.
Ik ben grootgebracht in en met de auto. De auto was altijd in de buurt; voor de deur geparkeerd, voor boodschappen doen, voor familiebezoek, voor dagjes uit en vakanties, en soms zelfs voor ‘gewoon een stukje rijden’. Natuurlijk begon ik met rijlessen toen ik 18 was, en toen ik mijn eerste auto kreeg (jawel) reed ik wat af. Heerlijk, dat gevoel van vrijheid. Hoewel… vrijheid? Geeft een auto wel zoveel vrijheid als de televisiereclames je willen doen geloven? Hoe vaak rijd je met de auto over een woestijnweggetje door ruig terrein de ondergaande zon tegemoet?
Laat ik eens punt voor punt analyseren wat voor invloed de auto, en het uiteindelijk wegdoen daarvan, eigenlijk op mijn vrijheid had en heeft:
Het eerste wat de vrijheid van de automobilist inperkt zijn de kosten. Als ik me één ding nog herinner uit de tijd dat ik een auto had was dat ik constant aan het betalen was. Betalen voor benzine, betalen voor wegenbelasting, betalen voor verzekering, betalen voor onderhoud, betalen voor parkeren, betalen voor schades, zelfs een enkele keer betalen voor een boete. Omdat je al dat geld in delen uitgeeft, en aan verschillende instanties, gaat er ongemerkt heel veel geld richting de auto.
De ANWB heeft in 2008 uitgezocht wat van zo’n 650 verschillende nieuwe personenauto’s de totale kosten zijn. Als ik bv. een heel normale middenklasser als voorbeeld neem, een Opel Astra 1.6, dan kost die al 47,3 ct per kilometer. Dat betekent voor mij dat een ritje naar Leiden heen en weer (totale afstand 140 km, een bestemming waar ik regelmatig moet zijn) dus € 66,- zou kosten, en dit is nog zonder eventuele parkeerkosten of boetes. Volgens de website van de NS kost een retourtje Hilversum <-> Leiden zonder korting € 20,40 (of slechts € 19,50 met gebruik van dit truukje zo lang de voorraad strekt). Dan is de trein dus zelfs als je met zijn drieën in de auto zit nog goedkoper. Helemaal mooi wordt het als je een kortingskaart hebt, dan kost deze reis slechts € 12,20, om voor dat bedrag met de auto te gaan moet je dus met zijn zessen in de auto zitten. Goed, als je niet in de buurt van het station moet zijn komen er nog wat kosten bij voor natransport met bus, tram of OV-fiets, maar zoals je ziet is er flink wat ruimte om de trein (veel) goedkoper te houden. Je zou zelfs een taxi kunnen nemen en dan netto nog steeds geld in je zak houden.
Hierboven heb ik de OV-prijzen van nu (september 2009) vergeleken met de autokosten van 2008. Ik ben er zeker van dat autorijden in dat jaar duurder geworden is waardoor bovenstaande berekening nog verder in het nadeel van de auto uit zal vallen. De autokosten gelden voor nieuwe auto’s, voor gebruikte auto’s kunnen deze kosten lager zijn, maar je levert dan vrijwel altijd in op betrouwbaarheid en/of comfort.
Een ander effect van het gespreid betalen van de kosten van een auto is dat je geen directe feedback hebt van de totale kosten van een rit. Dat verbergt het feit dat autorijden best duur is, en maakt het daardoor makkelijker de auto te pakken. Bij het OV betaal je daadwerkelijk per rit en zie je dus voor je hoeveel een reis in totaal kost.
Door al het geld wat ik nu niet aan de auto uitgeef heb ik waarschijnlijk meer vrijheid dan voorheen.
Reisduur
Een veelgehoord argument is “met de auto ben ik er sneller”. Dat is lang niet altijd waar. Als ik naar dezelfde reis Hilversum -> Leiden kijk, dan vertelt Google Maps mij dat ik daar 55 minuten over ga doen (van stadscentrum naar stadscentrum). De reisplanner van de NS weet te melden dat dezelfde reis met de trein 54 of 73 minuten duurt, afhankelijk van welke trein je neemt. Maar deze cijfers zeggen niet alles. Probeer maar eens met de auto je op maandochtend om half acht ‘s ochtends over de A2, A9 en A4 te wurmen, ik kan je met zekerheid zeggen dat je daar geen 55 minuten over gaat doen. Eerder anderhalf uur denk ik.
Dit geldt natuurlijk niet voor alle bestemmingen, vooral plaatsen buiten de randstad zijn moeilijker bereikbaar met het OV. En als je niet in de buurt van het NS-station moet zijn is er nog natransport nodig. Maar er is meer in het leven dan haast alleen.
Een ander veelgehoord argument is dat de trein zo vaak vertraging zou hebben. Ik reis erg veel met de trein en ik vind dat best meevallen. Het is niet alsof je met auto altijd aankomt op de tijd die je bedacht had. Ik luister op mijn werk veel naar de radio en ik hoor bij de verkeersinformatie erg regelmatig dat er vrachtwagens gekanteld zijn, of ongelukken gebeurd zijn waardoor er weer eens een paar rijstroken of zelfs een hele snelweg afgesloten zijn. En dan hebben we het nog niet eens over het niet uit te leggen begrip ‘kijkersfile’.
Verder vind ik autorijden altijd verloren tijd, zelfs als je geen file treft. Je kunt onderweg niet iets anders doen, want je moet continu opletten of één van die figuren om je heen, die zijn rijbewijs bij een pakje boter kreeg, zo lijkt het, niet tegen je aan rijdt. Sommige mensen gaan uitgebreid zitten bellen, al dan niet handsfree, maar dat is iets wat ik niet doe. Ik vind dat bellen in de auto, ook handsfree, de aandacht te veel afleidt van het autorijden, en daarom zet ik mijn telefoon uit als ik een langere rit moet maken. In de trein kun je zonder problemen iets anders doen. Zo lees ik veel, en heb ik altijd mijn e-bookreader bij me met een paar honderd boeken er op. Op die manier duurt de voorbeeldreis voor mij geen 54 of 73 minuten maar vliegt hij voorbij. Ook neem ik regelmatig mijn laptop mee waardoor ik wat werk kan doen. Doordat ik mobiel internet heb kan ik gewoon bij het bedrijfsnetwerk van mijn werk, of werken aan mijn website, noem maar op. Een efficiënt gebruik van tijd dus, wat mij een grotere vrijheid geeft.
Een ander (extreem, maar waar) voorbeeld: ik moest een keer mijn auto bij de garage ophalen na wat werkzaamheden. Omdat dat maar twee kilometer ver weg was ging ik dat lopend doen. Mijn looproute liep langs een weg waarlangs alle Media Park-werknemers met de auto Hilversum uit wilden. Over die twee kilometer was ik lopend sneller dan met de auto….
Veiligheid
In 2008 kwamen volgens het CBS 750 mensen in Nederland om in het verkeer. Dat is historisch laag, begin jaren zeventig waren dat nog rond de drieduizend doden per jaar. Toch betekent dit dat, gemiddeld, nog altijd elke dag twee mensen nooit meer thuiskomen als het gevolg van deelname aan het verkeer. Dat zet al die paniek om de Mexicaanse griep weer een beetje in perspectief, nietwaar? Die 750 doden per jaar vinden we kennelijk een normale prijs om van A naar B te komen, want je hoort er bijna niets over in het nieuws. Alleen grote, spectaculaire ongelukken zie je terug op het journaal.
Het is niet dat ik bang ben om zelf slachtoffer te worden van een verkeersongeval. Ik rijd erg weinig, zo’n 3000 tot 4000 km per jaar, en omdat ik weet dat ik niet veel rijd let ik goed op en rijd ik conservatief. Omdat ik zelf geen auto heb leen ik een auto als ik rijd, en dat zijn bijna zonder uitzondering moderne, veilige auto’s. Waar ik me meer zorgen om maak is dat iemand anders misschien slachtoffer wordt van een verkeersongeluk. De veilige, moderne auto’s waar ik in rijd zijn namelijk allemaal erg zwaar – ruim boven de ton, soms zelfs richting de anderhalve ton – en dat maakt ze dodelijk voor zwakke, duurzame verkeersdeelnemers als fietsers en voetgangers.
Wij wonen schuin tegenover een basisschool. Als ik daar ‘s ochtends langs fiets op weg naar mijn werk is het daar een komen en gaan van auto’s. Je ziet aan alles de enorme haast van de mensen die hun kinderen even gauw voor het naar hun werk gaan bij school droppen. Ik weet bijna zeker dat veel mensen bewust of onbewust denken dat het voor hun kinderen veiliger is om ze met de auto naar school te brengen dan met de fiets. Maar de grote concentratie van auto’s met gehaaste bestuurders maakt het juist veel onveiliger rondom de school.
Kortom: op het gebied van van veiligheid beperkt de auto op meerdere manier de vrijheid van mensen, vooral mensen buiten de auto. (Overigens heb ik geen informatie kunnen vinden over de veiligheid van reizen per spoor, vergeleken met de auto. Als iemand me daar aan zou kunnen helpen hou ik me aanbevolen)
Leefbaarheid
Ik woon in een kleine stad (of een groot dorp): Hilversum. Juist in dit type plaats is duidelijk wat voor (helaas negatieve) invloeden de auto allemaal heeft. Het stratenplan van Hilversum stamt uit begin 20e eeuw toen er slechts een handjevol auto’s in Hilversum waren. Het overgrote deel van het personenvervoer zal toen te voet, met de fiets en waarschijnlijk zelfs nog wel te paard gegaan zijn. Nu telt Hilversum meer dan 40.000 auto’s (!) en samen met de forensen die bij Hilversumse bedrijven werken, vooral het Media Park, proberen zich die allemaal over het krappe wegennet te wurmen. Dit is hier natuurlijk helemaal niet op berekend en het resultaat is bij veel Nederlanders bekend: in Hilversum moet je niet zijn, daar is het altijd verkeerschaos.
Binnen Hilversum verplaats ik me vrijwel altijd met de fiets. Ik grap nog wel eens dat Hilversum de ideale plaats is om in te fietsen omdat alle auto’s toch stilstaan, maar eigenlijk is het natuurlijk diep triest. Hilversum is een perfect dorp voor fiets verkeer. Het is precies groot genoeg, over zijn langste as is de grootste afstand 6,5 km over de weg. Vanuit het centrum is geen enkel punt verder dan 4 km en het grootste deel van Hilversum lig binnen 2 km. Toch zie ik mensen bij ons uit de straat doodleuk met de auto naar de supermarkt gaan, terwijl die nog geen halve kilometer van ons vandaag is. Ook weet ik zeker dat een aanzienlijk deel van de werknemers van Hilversumse bedrijven met de auto naar hun werk komt, zelfs als ze in Hilversum wonen. Door al dit onnodige autogebruik is het binnen Hilversum vaak erg druk met autoverkeer, en daar wordt veel over geklaagd. De klagers zoeken overal oplossingen (‘meer wegen’, ‘stoplichten anders instellen’, ‘tunnel onder de stad’) behalve bij zichzelf. Als ik een klager tref en ik opper voorzichtig dat hij of zij zelf ook onderdeel van het probleem is dan valt dat vaak niet goed. Het lijkt alsof men denkt dat het een onafneembaar recht is om met de auto te gaan. Dat dit ‘recht’ de vrijheid van anderen aantast is een concept wat meestal niet begrepen wordt.
Al die tienduizenden auto’s tasten helaas de leefbaarheid helaas flink aan. Door de drukte moet je vooral als fietser en voetganger goed opletten dat je niet aangereden wordt. Verder vinden sommige mensen het nodig om een lawaaiige uitlaat op hun auto of motorfiets te zetten, waar ze dan niet bij stilstaan is dat ze er tijdens hun rit tientallen of misschien wel honderden mensen mee lastigvallen. De auto-industrie is apetrots op de vooruitgang in schone technieken als katalysatoren en roetfilters. Helaas wordt deze vooruitgang meer dan teniet gedaan doordat er steeds meer, en steeds zwaardere auto’s op de weg komen. Als ik door de stad fiets heb ik niet het idee dat ik nog schone lucht inadem.
Op al deze manieren wordt mijn vrijheid verminderd doordat andere mensen menen hun vrijheid te kunnen vergroten door met de auto te rijden.
Gezondheid
Toen ik nog een auto voor de deur had pakte ik hem voor bijna alles, ook voor de korte stukjes. Hierdoor kreeg ik veel te weinig lichaamsbeweging. Ik had dat toen ook wel door, dus ik nam een abonnement op het zwembad. Hoe ging ik daar heen? Met de auto natuurlijk. Dit is achteraf bekeken natuurlijk bizar.
De eerste stap op weg naar het wegdoen van de auto was het verhuizen naar het centrum van Hilversum. Daar moest ik een parkeervergunning hebben en dat was erg duur. Ik heb toen mijn auto een tijd lang bij mijn ouders voor de deur gezet (ongeveer anderhalve km verderop) en dat scheelde al enorm in het autogebruik. Sowieso had ik de auto al veel minder vaak nodig omdat ik in het centrum veel meer winkels e.d. bij de hand had, maar ook loonde het nu niet meer om voor een kort ritje de auto te pakken omdat ik hem eerst met de fiets op moest halen. Doordat ik daardoor veel meer ging fietsen voelde ik me al snel stukken beter. Na een tijdje heb ik de auto maar helemaal weggedaan want ik gebruikte hem zo weinig dat hij relatief wel heel erg duur werd. Omdat ik toen nog veel meer ben gaan fietsen ging mijn conditie met sprongen vooruit en hoefde ik niet meer te zwemmen om nog aan een beetje lichaamsbeweging te komen.
Nu, nog een paar jaar later, werk ik in Utrecht en dat fiets ik bij elke gelegenheid dat het kan (alleen als het regent, of dreigt te gaan regenen, ga ik met de trein). Het is zo’n 22km van deur tot deur en daar doe ik ongeveer een uur over. Om te beweren dat ik een ijzeren conditie heb gaat wat ver, maar ik voel me beter dan ooit. Ook is het erg lekker om vooral aan het einde van de dag even een uurtje de wind door de haren te laten waaien, als ik thuis kom is de werkdag ook echt klaar.
Doordat ik nu geen geld aan autorijden én aan een sportabonnement uit hoef te geven heb ik mijn vrijheid vergroot.
Energie
Auto’s zijn energetisch gezien heel inefficiënt. Een beetje middenklasser weegt tegenwoordig meer dan een ton, en de bezettingsgraad is erg laag, zo rond de 1,3. Vooral bij woon/werkverkeer zit er meestal maar één persoon in de auto. Dit betekent dat een ton aan staal, plastic en glas verplaatst moet worden, alleen om één persoon te verplaatsen. Daarnaast zijn verbrandingsmotoren ook erg inefficiënt; hooguit van 25-30% van de in benzine of diesel beschikbare chemische energie wordt omgezet in mechanische energie om de auto voort te bewegen. Dat percentage is over de hele keten bezien nog veel lager, want vanaf het moment dat aardolie uit de grond komt moet het verpompt, gezuiverd, gekraakt, geraffineerd, vervoerd etc. worden voordat het in de tank van je auto zit.
Al deze energie die bij elke stap van het autorijden verspild wordt kan niet voor andere zaken gebruikt worden, en beperkt zo de vrijheid van toekomstige generaties omdat die minder aardolie tot hun beschikking zullen hebben om de dingen te doen die ze graag zouden willen doen. En dan heb ik het nog maar helemaal niet over de milieuvervuiling die bij de winning van aardolie standaard gepleegd wordt en de mogelijke klimaatverandering.
De auto is onlosmakelijk verbonden aan aardolie. Duidelijk zichtbaar is de brandstof maar bedenk ook dat bv. het asfalt waar wegen van gemaakt zijn voor een groot deel uit aardolieproducten bestaat. Ook de zware machines die wegen aanleggen en onderhouden zouden niet werken zonder aardolie. Voor de productie van auto’s is veel aardolie benodigd, o.a. voor de plastics. .
Als je ziet waar aardolie over het algemeen vandaan komt dan zijn dat toch vaak landen met behoorlijk extreme regimes in het zadel. Zo zijn we niet altijd dikke vrienden met Rusland (daar zijn we door het aardgas op nog een andere manier slaaf van), vanuit Saudi-Arabië worden nog altijd terroristische activiteiten gepland als ik het nieuws mag geloven en is Hugo Chávez al tien jaar hard bezig om met aardoliegeld Venezuela om te vormen tot een dictatuur.
Zo beperkt het autogebruik de vrijheid van ons allemaal. Het probleem is dat je deze beperking niet direct merkt als je achter het stuur zit, of weer eens € 80 aan benzine de tank in laat lopen, maar het is er wel.
Zorgen
Iets anders wat ik me nog herinner uit de tijd dat ik een auto had was dat ik altijd zorgen over het ding had. Waar kan ik parkeren, is er geen file, ik moet weer bijna tanken, maakt er niemand een kras in de lak, komt hij door de APK, moet de waterpomp vervangen, wordt het geen tijd voor een nieuwe? Ik ben blij dat ik dat niet meer heb. Met wat simpel onderhoud doet mijn fiets het altijd en over het algemeen heb ik aan het reizen met de trein ook geen zorgen. Ik ga naar het station, stap in en ik stap weer uit als ik er ben. Simpeler kan het niet.
Kortom: weer een stuk vrijheid gewonnen.
Cultuur
Rondom de auto is in de afgelopen eeuw een complete cultuur opgetrokken, en dat wordt door de auto-industrie zorgvuldig gecultiveerd. Het ene automodel is nog “unieker” dan het andere – maar ik zie het verschil niet. Als je kijkt naar het Nederlandse wagenpark bestaat dat voor het overgrote deel uit min of meer vierkante stalen doosjes met ramen op vier wielen met een inefficiënte brandstofmotor voorin. Er is maar heel weinig variatie op dit thema.
Je merkt het ook aan hoe sommige mensen vertellen over een reis die ze met de auto gemaakt hebben, bijvoorbeeld een vakantie. Honderduit wordt verteld over de rit naar de bestemming, dat er file was en een gekantelde vrachtwagen, dat de sneeuwkettingen niet pasten, etc. Ik wacht dat meestal maar geduldig af, maar ondertussen ben ik meer benieuwd naar wat men daadwerkelijk gedaan en gezien heeft, welke mensen men heeft ontmoet. Kortom: hoe was de reis, niet hoe was het autorijden!
Een ander onderdeel van deze cultuur is dat veel mensen hun eigen auto beschouwen als hun tweede huiskamer. Mensen drinken in hun auto koffie, luisteren naar hun favoriete muziek, je ziet in de file mensen zelfs lezen, een film kijken of zich scheren. Vooral deze factor bindt mensen aan hun auto (iets wat de auto-industrie graag ziet) en ik denk dat vooral dit voor veel mensen een reden is om zo verknocht te zijn aan hun auto.
Een ander, erg negatief, cultuurgevolg van het gebruik van de auto is agressiviteit. Ik zie zelden mensen zo agressief als wanneer ze in de auto zitten. Elkaar afsnijden, zo snel mogelijk optrekken bij het stoplicht, woest naar elkaar gebaren… volgens mij dingen die diezelfde mensen niet zo snel zouden doen als ze niet in de auto zouden zitten. Hoe het komt? Ik heb geen idee. Misschien dat de auto de bestuurder een stukje anonimiteit verleent, het is dan niet zozeer de bestuurder die agressief doet maar de auto.
Waar ik nog niet achter ben ik waarom ik met het hele gedoe niet zoveel heb, terwijl het leven in en rondom de auto mij toch met de paplepel ingegoten is. Ook toen ik zelf een auto had beschouwde ik het ding als een nuttig apparaat om van A naar B te komen, maar had ik er niet zo’n ‘knuffelrelatie’ mee als sommige andere mensen die ik ken.
Ja, maar…
Ik merk dat mensen het soms een beetje raar vinden als ik vertel dat ik geen auto heb. Je ziet de verbazing. “Maar hoe doe je dat dan?” Als ik het dan uitleg (op een slimme plek gaan wonen, op een slimme plek gaan werken, veel met de fiets en met het OV) dan begint er soms enig begrip te dagen, en vinden mensen het soms een beetje interessant worden. Tot ik voorzichtig voorstel dat ze het zelf ook zouden kunnen doen. Maar dan komt de grote “Ja maar…” tevoorschijn. Een paar voorbeelden:
- Ja, maar hoe kom ik dan op mijn werk?
- Ja, maar ik moet voor mijn werk zoveel rijden.
- Ja, maar hoe kom ik dan bij [noemt een moeilijk met het OV bereikbare plaats]?
- Ja, maar ik woon te ver van het station.
- Ja, maar reizen met het OV kost zoveel tijd.
- Ja, maar ik moet ‘s ochtends gauw de kinderen naar school brengen.
- Ja, maar ik hou niet van reizen met de trein.
- Ja, maar van fietsen wordt ik zo moe en het regent altijd.
- Ja, maar…. enzovoorts.
Op een aantal van deze bezwaren is een antwoord, op een aantal niet.
En elektrische auto’s dan?
Zoals je in de bovenstaande punten kunt lezen heeft de auto veel nadelen, de meeste hiervan zijn onafhankelijk van de gebruikte energiebron. Elektrische auto’s gebruiken geen fossiele brandstoffen om zich voort te bewegen, maar hebben voor de andere delen van de transportketen (wegen e.d.) nog altijd veel aardolie nodig. Elektrische auto’s zijn stil, wat in de stad qua overlast een groot voodeel is, maar ze nemen nog altijd veel ruimte in en zijn door hun hoge gewicht (en misschien ook wel door het lage geluidsniveau) een groot gevaar voor fietsers en voetgangers. Ook moet nog in de praktijk blijken hoeveel (fossiele) energie de hele keten van productie -> transport -> recycling van accu’s gaat kosten als het op grote schaal opgezet wordt.
Dus is de elektrische auto de oplossing? Nee, naar mijn mening is de elektrische auto een oplossing. Zelfs als steeds meer mensen gaan inzien dat het reizen per fiets en OV eigenlijk veel meer vrijheid biedt zal er altijd enige vraag blijven naar persoonlijk gemotoriseerd vervoer. Ik denk zelf dat er geen andere manier is om dat in te vullen dan met elektrische voertuigen. Dat is de reden dat ik af en toe eens een fabrikant of leverancier van elektrische auto’s mail of ik een proefrit kan komen maken.
En toch…
Ondanks bovenstaand verhaal maak ik per jaar toch nog zo’n 3000 tot 4000 km autokilometers. Ondanks dat we in Nederland een erg goed ontwikkeld OV-systeem hebben in vergelijking met sommige andere landen, vooral in de randstad, zijn er soms plaatsen waar ik op sommige tijden dat ik er wil of moet zijn niet makkelijk kan komen. Op die momenten leen ik een auto. Als ik niet makkelijk toegang zou hebben tot meerdere leenauto’s zou ik zeer waarschijnlijk een deelauto-abonnement als bijvoorbeeld Greenwheels nemen. In Hilversum staan er acht, en de dichtstbijzijnde is maar 800m ver. Een andere groot voordeel van dergelijke deelauto-systemen is dat je, net als bij het OV, betaalt per rit. Het is dus direct duidelijk wat een rit kost, en dat zorgt er voor dat men de auto’s bewust zal huren.
Als ik rijd zorg ik er voor dat ik zo zuinig mogelijk rijd. Als ik toch moet tanken pomp ik de banden even op en volg ik het Nieuwe Rijden. Hierdoor rijd ik altijd veel zuiniger dan de andere gebruikers van de auto’s die ik leen. Ongeveer de helft van de kilometers die ik maak zijn voor mijn werk. Ik hoef zelden weg voor mijn werk, en als het ook maar enigszins mogelijk is ga ik met de trein. Soms moet er echter een groot object mee, of is de bestemming wel erg moeilijk bereikbaar met het OV. Op die momenten neem ik een auto van mijn werk. We hebben twee bedrijfsauto’s die geleend kunnen worden, allebei Toyota Priussen. Laatst ben ik er met eentje naar Goes heen en weer gereden om daar een vestiging te helpen ontmantelen (hierom) en over de hele afstand heb ik 5.0 l per 100km gereden, toch niet gek voor een auto van rond de 1300kg. Toch doe ik het niet graag, ik heb die dag ongeveer vier uur mijn tijd zitten te verdoen achter het stuur. Goed, het spelen met het verbruiksschermpje van een Prius is best aardig, maar na een half uurtje is de lol daar ook wel van af. Als ik met de trein had gekund had ik op mijn laptop gewoon kunnen werken op ons bedrijfsnetwerk, mails beantwoorden etc.
De privé-kilometers die ik maak zijn meestal naar vrienden toe waar we tot ‘s avonds laat willen blijven. Op een gegeven moment rijden de treinen niet meer en we willen niet altijd al om 23:00 naar huis. Dat is eigenlijk het enige moment dat een auto ons wat meer vrijheid biedt dan fiets/OV. Hoewel ook weer niet helemaal: ik lust soms best een glaasje, en dat kan natuurlijk niet als we met de auto gaan. Ook moet ik op de terugreis wakker genoeg zijn om terug te rijden, terwijl ik in de trein gewoon een dutje kan doen.
Omdat ik probeer zo weinig mogelijk met de auto te gaan heb ik er niet zoveel moeite mee dat ik af en toe eens met de auto ga, als het niet anders kan. In sommige jaren maak ik meer fiets- dan autokilometers. Ik moet eerlijk zijn, op deze manier voegt de auto een extra stukje vrijheid toe aan de manier waarop ik mijn vervoersvraagstukken oplos. Ik speel daarbij wel een beetje vals: omdat ik de auto’s leen heb ik niet de zorgen, de kosten en de overlast van een auto voor de deur. Ik wentel dat af op de eigenaren, en dat is dus eigenlijk niet zo eerlijk. Om dat goed te maken tank ik altijd voor meer dan ik verbruikt heb. Wat ik daarmee niet goedmaak is het verstoken van weer een paar liter onvervangbare fossiele brandstof, het in gevaar brengen van zwakke maar duurzame verkeersdeelnemers als voetgangers en fietsers en het op diverse manieren overlast bezorgen van de mensen om mij heen.
Het geeft me een onbehaaglijk gevoel dat ik door mijn vrijheid te nemen die van anderen inperk.
Leesvoer
Op de website www.carfree.com wordt een erg interessant concept uitgewerkt van een stad waarin geen auto’s nodig zijn voor snel en efficiënt transport. Deze stad is vanaf de basis opgezet van de positie van de bewoners, en niet vanuit de auto. Door een tegelijk compacte en open structuur is elke punt binnen deze stad snel te bereiken met zowel de fiets als met hoogwaardig OV. Aan de rand van de stad zijn parkeerplaatsen gepland voor de paar auto’s die mensen nog denken nodig te hebben.
Denk eens aan wat en geweldige vrijheid een dergelijke stad zou bieden! Je verplaatst je gemakkelijk naar elk punt binnen de stad, alles wat nodig is zoals wonen, werken, recreatie, industrie is dichtbij. De stad heeft pleinen, parken, grote stukken groen tussen de wijken. Geen lawaai en stank van auto’s, vrijwel zeker nauwelijks verkeersslachtoffers, de bewoners zijn door meer lichaamsbeweging gezonder, doordat ze ze elkaar in persoon tegenkomen en niet omhuld door stalen dozen gaan ze wellicht wat aardiger met elkaar om.
Mening
Dit is weer een veel langer verhaal geworden dan ik had gedacht, maar ik hoop dat het hier en daar wat mensen aan het denken zet. Ik krijg nog wel eens naar mijn hoofd geslingerd dat ik een autohater ben, maar zo is het niet. Ik zie best in dat een auto soms (maar lang niet altijd) makkelijk is om van A naar B te komen. Ook ben ik gek op gadgets en techniek. Wat ik jammer vind is dat veel mensen die een auto (of twee) voor de deur hebben staan vaak niet meer nadenken over de gevolgen van het gebruik van de auto, en ook niet meer nadenken hoe hun vervoersvraagstuk(ken) misschien anders opgelost zouden kunnen worden met misschien wel grote voordelen. Ik hoop dat we van deze verslaving af kunnen komen voordat zaken als Peak Oil en wellicht klimaatverandering te nijpend worden.
Belangrijk is te beseffen dat werken aan duurzaamheid niet kan zonder kritisch naar het autogebruik te kijken. Duurzaamheid is meer, veel meer dan alleen zonnepanelen op het dak en de kachel een graadje lager. Een paar honderd kWh besparen in het huishouden maar tegelijk enkele tienduizenden kWh verstoken met de auto is gewoon vreemd, nog afgezien van de andere nadelen die ik in dit artikel uitgebreid bespreek. Duurzaamheid is een totaalplaatje.
Commentaar op dit verhaal is welkom.










Jeroen, het is je goed recht om geen auto te willen, en zéker als je toegang hebt tot goed openbaar vervoer, en je vriendin al een auto heeft, waarom zou je er dan nog één nemen als je het niet persé nodig hebt? Mijn vriend had ook nooit een auto, in de randstad. Er was nergens parkeerplek, hij kon te voet naar zijn werk en met het OV relatief eenvoudig naar zijn ouders, trams naar waar je maar wil, winkels en wat dies meer zij… dus niet meer dan logisch dat hij zijn geld niet zomaar wou “weggooien”. ICT-ers krijgen bovendien als vanzelf een hekel aan autorijden denk ik wel eens: Eenmaal in het bezit van een auto, of aangeven bereid te zijn in een lease-auto het hele land door te gaan om te troubleshooten, gaat je nou eenmaal vies vervelen. Helemaal niet vreemd dat ook jij wel klaar bent dat vervoermiddel. Koken is ook niet leuk als je het elke dag *moet*.
Maar nu is mijn vriend maar wat blij dat hij binnen een half uur op zijn werk is, waar hij anders, incl. fietsen, trein en bus, twee uur voor uit zou moeten trekken. (twee uur op de heenweg, en twee uur op de terugweg dus)
Ook ik heb t/m mijn eerste kind alleen met trein, bus en fiets gereisd. Kind voorop de fiets, boodschappen achterop. Tot het tweede kindje kwam. Nou, dan kan ik je vertellen dat je dolblij bent een aftandse oude auto te kunnen hebben, voor je boodschappen, maar ook voor je bezoeken aan familie, ver weg. Vooral als blijkt dat je symfysiolyse hebt, waardoor je tijdens een zwangerschap niet eens meer kan lopen, laat staan fietsen.
Ik heb altijd gewenst zo snel mogelijk mijn rijbewijs te halen, maar er was nooit geld voor. Ik droomde van autorijden zelfs, het leek me geweldig. Inderdaad, een enorm vrijheidsgevoel. Mijn ouders betaalden het niet voor me, toen ik ging studeren had ik het geld niet, en mijn man en ik hadden er ook domweg het geld niet voor. Uiteindelijk heb ik het geld bij elkaar verdiend met poetsen in de avonduren. Ik heb er vervolgens werk door kunnen krijgen, wat ik anders nooit had kunnen doen. Werk, waar ik niet trots op was achteraf (buitendienst verkoop verzekeringsprodukt), maar waar ik vies veel mee verdiende. Zonder rijbewijs en auto had ik dit werk nooit kunnen doen. Rijbewijs en eigen vervoer wordt overigens in veel functies gevraagd.
Vroeger betekende zelf kunnen rijden vrijheid, los zijn van mijn ouders. Later betekende een eigen auto het ultieme los zijn van mijn ex-man met wie ik een auto moest delen na de scheiding. Dat is iets wat ik je waarschijnlijk niet kan uitleggen, wat voor vrijheid dat ineens verschaft. Comfortabel midden in de nacht zoeven naar je nieuwe vriendje in de Randstad, zonder dat je “de laatste trein mist”. Niet afhankelijk van een ex-man, smerige stinktreinen, en niet kloppende treintijden. Zo af en toe gaan we nog wel eens met de trein, bijvoorbeeld naar Amsterdam, maar ik kom altijd gestresst aan. Autorijden ontspant mij enorm.
Voor het overige: Sommige mensen houden gewoon niet van auto’s, of autorijden. Net zoals sommige mensen helemaal niet van computers houden. En zoals ik, ik hou niet van telefoons (tenzij het PDA’s zijn). Ik vind dat je een ander niet moet veroordelen op wat hij of zij ervaart bij het autorijden. Maar ik kan je wel zeggen dat het hebben van een eigen auto *niet* betekent dat het milieu en de innovaties je gestolen kunnen worden. Integendeel, wij hebben de onze ingeruild van een 1 op 15 auto, voor een 1 op 20 auto, ondanks dat hij kleiner en lelijker is. Omdat zelfs mensen die houden van autorijden ondanks dat het milieu en onze toekomst belangrijk vinden. Wat mij betreft dus ja… laat komen die betaalbare elektrische auto, en snel graag!
@imme:
Mijn vriendin heeft geen auto…. wij hebben samen geen auto. (Het gekke is dat zelfs als je geen auto hebt er toch bijna altijd eentje voor de deur staat. Ik denk dat het heel raar gevonden gaat worden als ik dat plekje leeg zou willen houden, maar dat is een heel ander verhaal.)
Het lijkt uit je stukje dat je je aangevallen voelt, en dat was niet de bedoeling. Ik wilde laten zien dat het voor mij mogelijk is om zonder auto te leven zonder ongelukkig te zijn, zonder het gevoel te hebben dat je iets mist of dat je beperkt wordt. Als het voor mij mogelijk is, denk ik, zou het voor andere mensen ook mogelijk moeten zijn. Ik hoop dat door dit stukje mensen gaan nadenken en wellicht de auto eens wat vaker laten staan. De visie op vervoer is niet voor iedereen hetzelfde, dat realiseer ik me heel goed. Kijk, het is niet toevallig dat we op een plek wonen met goede toegang tot OV en veel voorzieningen binnen loop- en fietsbereik, en zijn gaan werken op een plek die makkelijk met de fiets/OV te bereiken is. Dat is geheel bewust met het oog op een mogelijke toekomst waarin auto’s in wat voor vorm niet meer zo gewoon zijn als nu.
Als verschijnselen als Peak Oil en klimaatverandering in de hevigheid doorzetten die sommige mensen voorzien worden verwacht ik niet dat persoonlijk gemotoriseerd transport nog op grote schaal betaalbaar zal zijn voor ‘de gewone man’, ook niet elektrisch. Ik denk dat we dan maar wat blij zijn dat we op deze plek wonen. Ik ben heel bang dat een gedeelte van de woningen, die ver van voorzieningen vandaan liggen, op zijn minst steeds minder in trek zullen raken en in het ergste geval simpelweg onbewoonbaar zullen worden.
Lees mijn stukje alsjeblieft als wat er (voor mij) mogelijk is, niet als wat jij moet doen…
Tja, die auto… Goed betoog wat je hier houd. Maar er zijn gewoon een paar dingen die de extreem hoge prijs van de auto voor mij wel rechtvaardigen. Ik ben een van die mensen die in zo’n gat zit met bijzonder belabberd OV. Trein is in mijn ogen pure luxes! Voordat ik met de trein kan moet ik eerst zo’n uur met de fiets en de bus voordat in bij het dichtstbijzijnde treinstation ben. En vaak moet ik in de andere richting, dan is het zo’n anderhalf uur! (met de auto is alles zo’n 30 min, praktisch onafhankelijk van het verkeer.) En dat is mijn dagelijkse woon-school verkeer.
Dan is er nog vervoer over lange afstanden. Ik ga nogal eens lange afstanden. Meer bepaald naar Oostenrijk. Met de trein kost dit geintje ongeveer €150,- per persoon, het kost me (van deur tot deur) 11:30 uur. En ik kan je zeggen met 50kg bagage in de trein en dan 5x overstappen is geen pretje. Dat was een eenmalige ervaring. Vliegen is trouwens ook geen optie, die hele privacy inbreuk op het vliegveld geeft me de rillingen op de rug.
Overigens stel jij dat de auto sinds dat overzicht van de ANWB zeker duurder is geworden, maar daarvoor geld: “De prijspeildatum is 1 juli 2008. De gehanteerde brandstofprijzen zijn € 1,681 per liter voor benzine (euro 95), € 1,470 per liter voor diesel en € 0,713 per liter voor LPG. Dit zijn de gemiddelde landelijke adviesprijzen van 1 juli 2008.” €1.68 voor benzine en zeker €1,47 voor diesel zijn écht niet actueel en momenteel aanzienlijk lager!
Met mijn tweedehands auto rijd ik overigens voor €0,21/km (kosten volgens ANWB model, gemeten verbruik, huidige brandstofprijs, volledige afschrijving in 3jr, €500,- p.j. onderhoud (dat dubbel van ANWB)).
De oplossing volgens mij, en dat roep ik al jaren: Maak het OV gratis. Gewoon gratis voor iedereen. Ik realiseer me dat dit heel rigoureus is, maar dan kan het OV ineens concurreren! Dit zal voor een kettingreactie zorgen, omdat er ineens véél meer mensen met het OV gaan reizen worden nieuwe buslijnen rendabel en zullen er op veel trajecten treinen moeten komen al de passagiers in de spits aan te kunnen. Deze extra uitbreiding zal voor een beter net zorgen en zijn beurt meer passagiers. Financiering kan vanuit extra wegenbelasting en misschien voor een deel door iedereen laten betalen.
@Paul … dat roept de SP al járen
@Jeroen: Misschien ook ff kijken naar http://www.nujij.nl/blij-met-zonnepanelen.6561850.lynkx ? sorry, op deze plek offtopic
En neh, ik voelde me niet aangevallen, het is alleen dat de autogebruiker (die soms weinig keuze heeft) niet gestraft zou moeten worden voor het feit dat de heilige olie-industrie het ooit won van de elektrische auto. Want als dat anders was gelopen hadden we nu niet in deze shit gezeten zegmaar. Verder, leven en laten leven. Maar wel zo bewust mogelijk, wat mij betreft. Het is onze taak deze planeet beter achter te laten dan hoe we hem aantroffen, althans, dat is mijn mening
Als je nou denkt dat ik mijn auto weg ga doen heb je het mis! We moeten gewoon allemaal gaan rijden op waterstof, dat lost alles op. Met de trein duurt het twee keer zo lang en en zijnn altijd te laat.
Zonnepanelen wil ik wel daar merk je ten minste niks van, zijn alleen wel veel te duur. Windmolen lijkt mij veel beter.
Groet
Henry
Tsja, het klopt inderdaad vrij aardig dat de auto in feite overbodig is.
Toch denk ik, dat de kilometer aardig in te perken zijn door geen nieuwe auto te rijden (afschrijving is immers de grootste kostenpost per kilometer).
En je bent één belangrijk punt vergeten: de emotie.
Mensen kopen een auto uit emotie, en bovendien zijn er een hoop mensen die hun auto ook als een soort van ‘hobby’ zien (ondergetekende).
Maar desondanks: respect dat je je weet te redden zonder auto!
@ Paul (en imme). Ik ben het er niet mee eens “dat de autogebruiker geen keuze heeft”. Keus heb je altijd, al is het soms zo dat je voor sommige keuzes dingen anders zult moeten doen dan dat je gewend bent – wat vaak iets positiefs is. Zoals je in het stuk kunt lezen heb ik een tijd veel auto gereden, toch heb ik het door bewuste keuzes kunnen ontwennen. We hebben de plek waar we wonen en werken heel bewust gekozen zodat ze toekomstbestendig zjin.
Gratis OV ben ik niet voor. Sowieso is het een slecht signaal naar het publiek om een dienst gratis te maken want “dan zal het wel niet goed zijn”. Ook hebben mensen een slecht idee van de daadwerkelijke waarde van een product als het niets kost. Daardoor gaan ze er misschien onnodig gebruik van maken.
Een tweedehands auto rijden kan de kosten drukken, dat is waar. Maar dat is lang niet altijd waar! Als je pech hebt en een paar dure reparaties voor je kiezen krijgt kan dat de kilometerprijs flink omhoog drijven. Zo had ik met één van mijn auto’s in korte tijd reparaties aan de waterpomp, de radiator en de koppakking, met deze auto heb ik destijds voor ruim boven de 40ct per kilometer gereden….
@Henry: rijden op waterstof lost niet zoveel op als je wellicht denkt. Ten eerste zijn de meeste problemen met auto’s zoals ik die die in het stuk hierboven beschrijf niet afhankelijk van de manier van aandrijven. Ten tweede is het nog geheel niet duidelijk of waterstof wel een “oplossing” is. Waterstof komt nergens uit de grond, we zullen het zelf moeten maken wat heel veel energie kost. Ook is het een inefficiënt proces waarbij veel energie verloren gaat. Ook is waterstof moeilijk op te slaan, het neemt veel ruimte in en het tast metalen (tanks, leidingen) op termijn aan.
Je schrijft dat “het met de trein twee keer zo lang duurt” en “dat hij altijd te laat is”. Beiden zijn niet waar. Op veel routes is er nauwelijks tijdsverschil in het reizen per trein of per auto, soms zelfs voordeel voor de trein (zie mijn voorbeeld in het stuk). Treinen hebben soms vertraging, dat is waar. Maar, wederom zoals ik al schreef, je komt met de auto ook lang niet altijd op het tijdstip aan dat je gepland had. Sta je nooit in een onverwachte file door een gekantelde vrachtwagen o.i.d.?
Jij stelt dat zonnestroompanelen te duur zijn, ik vind dat best meevallen. Ik denk dat ze goedkoper zijn dan 25 jaar slaafs betalen aan de fossiele leveranciers. Maar de tijd zal leren of dat waar is. Kleine windturbines in stedelijk gebied werken niet briljant, dit komt uit steeds meer studies naar voren. Kleine windturbines kunnen alleen aardig werken als ze hoog opgesteld staan (een mast van minimaal 20m) en in een windrijk gebied (vnl. de kust).
@kaj, je hebt gelijk, emotie is een belangrijk (misschien wel het belangrijkste) aspect bij de aankoop. Dat was wat ik bedoelde met de text dat mensen hun auto vaak zien als een tweede huiskamertje.
Het is echt niet moeilijk zonder auto, als je leven slim inricht. Maar zoals ik ook schrijf: ook ik kan niet 100% zonder auto. Dat vind ik jammer, maar daar leg ik me voorlopig bij neer. Zolang ik ongeveer evenveel kilometers fiets als met de auto rijd kan ik er niet wakker van liggen.
Overigens is dit stuk in de paar uur dat het nu online staat nu al veruit de best bezochte pagina van deze website geworden. Zo controversieel is het toch niet? Ik vertel alleen maar hoe ik me kan verplaatsen zonder metalen doosje op wielen…
tenzij je je auto krijgt en hem gratis kan laten maken natuurlijk…
@piet: sja… hoe gratis is gratis? Het feit jij iets niet hoeft te betalen betekent niet dat het echt gratis is. Andere mensen zullen dan de kosten betalen. Hoe eerlijk het is om anderen op te laten draaien voor de kosten van iets wat jij doet mag je zelf bepalen…
@ jeroen, vandaar ook dat ik onderscheid tussen ‘krijgen’ en ‘gratis’.
met gratis bedoel ik dat er in het gehele proces geen geld aan te pas komt.
@piet: dan snap ik denk ik niet helemaal wat je bedoelt, om een auto te laten rijden zal IEMAND geld moeten betalen. Doet de bestuurder het niet dan zal iemand anders het moeten doen.
Een goed stuk Jeroen! Wij hebben sinds 10 jaar ook geen auto en dat bevalt goed. Wat je zegt klopt als een bus, als je zorgt dat je op een handige lokatie gaat wonen is een auto helemaal niet zo nodig. Wij hebben wel een abonnement op een deelauto (wheels4all) omdat die een auto het dichtstebij hebben staan. Daar rijden we een paar keer per jaar mee naar plekken als het met het OV niet kan. Het is jammer dat niet meer mensen dit zouden gaan doen,ik ben het met je eens dat steden veel leefbaarder zouden worden zonder auto’s. Ook goed van je zonnepanelen, die willen we ook nog maar de aanschafprijs houd ons toch nog tegen.
Jeroen het is een aardig stuk maar ik zou echt niet weten hoe ik mijn auto weg moet doen. Ik rijd bijna 40000 kM per jaar alleen voor mijn werk. Hoe zou ik dat ooit met de trein moeten doen? Ik moet overal en nergens zijn, dat gaat ect niet met de trein. Electrische auto’s zie ik ook niets in, ik rijd soms wel 500 km per dag en dat kan geen enkele electrische auto. Electrisch zou wel kunnen als het opladen flink sneller gemaakt wordt! Ik kan echt geen paar uur wachten voordat de accu vol is. Ik wil best op wat anders rijden zoals waterstof of biodiesel of zo, maar dat is er ook nog allemaal niet.
Kijk als je een kantoorbaan hebt en je werk zit naast het station, dan kun je best met de trein.
Al 25 jaar zonder auto en toch heel gelukkig! Voor al diegenen, die denken dat ze niet zonder kunnen: Is het persé nodig dat je op dezelfde dag in Groningen en Maastricht bent? Neem een hotel en doe er een dagje langer over, de wereld stopt echt niet met draaien. En, voordat ik die smoes weer hoor, we hebben twee kinderen en we werken allebei.
van 3 naar 2 naar 1 kleine auto
prima te doen.
van fossiele dwaas naar een denkende mens… het was vrij simpel en ik voel me er stukken beter onder,
de auto, nieuw of niet gaf dat gevoel niet.
als dit de weerspiegeling is van onze samenleving dat word het nog leuk en erg gezellig in nederland.
peak oil is voor iedereen.
Ik begrijp heel goed dat je je vrijer voelt zonder auto, en ik zou hem ook liever niet nodig hebben.
Ik heb ook een tijdje een Greenwheels abonnement gehad, en geen auto. Maar in Eindhoven stonden toen 5 auto’s (inmiddels 8 zie ik), en meestal was het dus 2,5 km fietsen voor je bij de GW auto was, en als je hem dan had dan had je hem meestal toch langer dan je dacht, en was het toch weer duurder.
Inmiddels weer een eigen auto die groot genoeg is zodat de rolstoel van mijn vrouw erin kan, en het is toch wel bijzonder handig. Mijn keuze blijft voorlopig toch een eigen auto.
Tsja, een auto is ultieme “bewegings”vrijheid wanneer er geen files en dergelijke zijn. Dat financien een beperking geven op het vrijheidsgevoel en het aantasten van het milieu ook…kan ik me voorstellen.
Toch vind ik het persoonlijk erg prettig lekker “privé” onderweg te zijn in de auto. Lekker naar een muziekje luisteren (wat harder als ik dat wil), of een telefoongesprek voeren…of lekker in stilte te kunnen zitten. Heerlijk. Ook het feit dat je kan vertrekken wanneer je wilt en dat er niemand in je auto in je persoonlijke ruimte zit, vind ik erg prettig. Ik kan me heel goed voorstellen dat anderen ook verslaafd raken aan dat stukje vrijheid. Mocht het vrijheidsgevoel door financiele redenen toch te beperkt worden, dan zal het OV zeker een optie zijn….een optie genomen door het hoofd en niet het hart zeg maar.
Thuis ga ik redelijk spaarzaam om met energie en tegelijk verbruik ik bakken met energie met de auto. Tsja…toch een keuze…een luxe die ik me permiteer. Wanneer iemand zijn auto weg doet door financiele redenen of idealistische redenen, vind ik dat niet vreemd en vaak zelfs bewonderenswaardig.
@Jeroen…je stelt dat auto’s steeds zwaarder worden (is gewoon feitelijk juist) en je legt een verband als ik het goed heb begrepen tussen risico’s voor de “kwetsbare” mede verkeersdeelnemers en de massa van een voertuig. Dit verband lijkt me lastig te leggen…wanneer iemand te voet door een auto van 800 kg wordt geraakt met 30km/u of een auto van 1100 kg met 30 km/u, lijkt me dat de voetganger in beide gevallen weinig kans maakt. Wanneer de 800kg auto 5 km/u harder zou rijden, dan heeft deze al evenveel energie als de 1100kg zware auto. Gelukkig wordt er bij het ontwerpen van nieuwe auto’s (en ook getest sindskort door euroncap) meer rekening gehouden met voetgangers. Natuurlijk een druppel op de gloeiende plaat…het zou meer helpen als personen in het verkeer beter op zouden letten EN elkaar iets meer ruimte zouden gunnen
.
Persoonlijk word ik erg kribbig als mensen luchtvervuiling en CO2 uitstoot in dezelfde vergelijking noemen…”mijn auto vervuilt niet veel, want ik heb lage CO2 uitstoot”…even algemene opmerking. Aanhakend op electrisch rijden….dat is absoluut geweldig bij het terugdringen van LOCALE luchtvervuiling (die je op de fiets door de stad mag inademen) en kan een stukje de CO2 uitstoot terugdringen wanneer de electriciteit duurzaam is opgewekt (dus zonder het verbranden van wat voor materiaal dan ook). Echter blijft dan de milieuvervuiling bij het produceren en recycelen van de accu’s als heikelpunt over. Grappig….eigenlijk kan je een electrische auto bijna vergelijken met een kerncentrale bij mijn genoemde definities van milieubelasting (luchtvervuiling, CO2 uitstoot en milieuvervuiling)…dus Jeroen je rijdt proef in kerncentrales
.
Op naar de solarchallenge!
Een goed geschreven stuk! Niet iedereen wil meedraaien in de ratrace. Zonder auto kan het best. Sommige dingen moet je dan anders doen. Veel mensen vinden het eng om dingen anders te doen.
Jeroen, nogmaals… van harte proficiat dat je je zonder auto redt. Máár, ik wil daarbij toch niet nalaten je te herinneren aan het feit dat je, naar eigen zeggen, toch geregeld een auto “leent” (bij voorbeeld voor een avond bij vrienden, waar de laatste trein anders te vroeg zou komen). Dat doet me denken aan een schoonzus van mij vroeger, die ook geen auto had, maar er altijd als vanzelf van uit ging dat ze wel een lift zouden krijgen van wie dan ook in de familie, als er een feestje was ergens. Zij hadden dus wel zo af en toe de lusten, maar niet de lasten van autogebruik. Ze stonden hierdoor wel te boek als ‘profiteurs’, ook wel omdat ze uit zichzelf nooit aanboden voor de benzine te betalen. (dat was toch een aardige geste geweest). En, de chauffeur (meestal mijn man) bleef op zo’n feestje dan keurig nuchter, terwijl zijn zus en zwager er vrolijk op los zopen. Nu zal jij je vast niet zo gedragen, en wel gewoon betalen voor je kilometers + afschrijfkosten, maar dat jij je zonder auto redt, is domweg niet helemaal waar. Spullen verhuizen, een keer een grote aanschaf, een avondje naar vrienden… al die dingen had je toch nooit op deze manier kunnen doen, zonder de auto’s van anderen die wel de keuze hebben gemaakt een auto te bezitten. En dat moest me toch wel even van het hart.
Oh ja en natuurlijk heb je “de keuze”. Mijn vriend kiest ervoor om zeer zuinig (en goedkoper dan met de trein, omdat we een superzuinige A-label auto hebben gekocht) binnen een half uur op zijn werk te zijn, in plaats van in twee uur (als alles meezit en op tijd rijdt). Hij heeft het er niet (meer) voor over om elke dag vier uur te reizen, het avondeten met de kinderen te missen en alles te moeten opwarmen, om op zijn werk te komen dat slechts 30 kilometer verder ligt. En misschien kunnen mensen in de randstad zich dat niet voorstellen, maar dat geeft niet: Hij dacht precies zoals jij, tot hij naar het zuiden kwam en het zelf kon ervaren. Autorijden in de randstad lijkt mij sowieso ronduit dom: Je staat meer stil dan dat je rijdt volgens mij, dus ik vind “geen auto” hebben in de randstad eerder “logisch” dan “onlogisch”. Overal rijden treinen, bussen en trams, en zeer regelmatig. Als je je treinabo betaald hebt kan een auto er ook niet meer echt van af natuurlijk.
@Arjen: Over zware auto’s: wat ik in het algemeen zie is dat grote, zware auto’s een veel slechter uitzicht hebben dan kleine, lichte auto’s. Als ik de gestresste moeders hun vloot van BMW X5′s zie manoeuvreren bij de basisschool schuin tegenover ons is het een wonder dat er niet wekelijks een kind word aangereden. In grote, zware auto’s voelen mensen zich over het algemeen veiliger en ook is het gevoel voor snelheid minder. Daardoor is het met een grote, zware auto makkelijk om (te) hard te rijden zonder dat je het door hebt. Zoals je weet gaat de remweg omhoog met ongeveer het kwadraat van de snelheid en dat is dus voor niemand veilig.
@Imme: Je hebt gelijk dat ik niet 100% zonder auto kan, en dat heb ik dan ook eerlijk beschreven….
De westerse wereld is de afgelopen 100+ jaar gedrenkt in (te) goedkope fossiele energie en daarom zijn er lokaties die met het OV minder makkelijk te bereiken zijn. Mijn punt is dat ik (en let goed op het woord ik, ik beschrijf wat ik doe, niet wat ik denk wat anderen zouden moeten doen) het zonder eigen auto af kan. Als ik een eigen auto voor de deur zou hebben zou ik hem zeer waarschijnlijk ook pakken voor onnodig korte stukjes of stukjes en ritten die ook prima met het OV gemaakt zouden kunnen worden, want ‘de auto staat er toch’. En ja, ik leen af en toe een auto. Als dat niet bij familie of schoonfamilie zou kunnen zou ik een deelauto-abonnement hebben. Ik zie mezelf niet als profiteur, maar goed, daar kan iedereen een ander gezichtspunt op hebben. Ik probeer e.e.a. voor mezelf zo in te richten dat ik anderen zo weinig mogelijk overlast bezorg door zo weinig als mogelijk is auto te rijden.
En over het moeilijk naar het werk (familie, winkels, etc., etc.) kunnen komen zonder auto: ik blijf er toch bij dat ik dat goed ondervangen heb door mijn woonlokatie slim uit te kiezen. Probeer je eens voor te stellen hoe je e.e.a. aan gaat pakken als benzine (bijvoorbeeld) €8 per liter kost, een nieuwe band geen € 50 maar € 250 kost en een zuinig tweedehandsje geen € 1000 maar € 5000 kost omdat iedereen klein en zuinig wil (terwijl de SUV’s dan weg staan te roesten). Hoe de wereld er dan uit gaat zien durf ik niet te zeggen, maar ik vraag me wel sterk af of er dan nog voldoende kapitaal en wil is om high-tech elektrische auto’s te produceren.
@ Jeroen… He…dat is iets anders waar ik op reageerde. Je stelde dat door de toename van gemiddelde auto’s (middenklassers had ik dus begrepen) meer kans was op letsel door de massa van een auto. Je hebt het niet over ongemerkt sneller rijden gehad of over hogere auto’s. Oftewel..een Kadett van 800 kg zou kort door de bocht minder risico meebrengen dan een C6 van 1500+ kg. Daar was ik het niet (helemaal) mee eens. Ik denk dat we over SUV achtige auto’s verder geen meningsverschil zullen hebben. Dat zijn in principe in Nederland overbodige auto’s. Om nog maar te zwijgen over het naar school brengen van je kind met de auto…een echt kansloze toestand. Sta dan iets eerder op, of neem 15 minuutjes meer de tijd in de ochtend en dan is het allemaal niet nodig. Maar goed….dat zal vast te makkelijk zijn
.
een klok kun je kopen, tijd niet.
vrijheid ook niet, gezondheid ook niet.
gelukkig is de auto van iedereen hier niet de melkkoe, heilige koe, en mitrailleur op het budget,
gelukkig maar, het komt allemaal door de buurman, en het kabinet.
iedereen weet toch wel dat in ons leven dit alles al stopt ? doe dan wat zuiniger, dan kunnen we allemaal iets langer verder,
enne ik weet het niet beter, ik haalde ook peuken met de auto.. maar nu niet meer.
doe het gewoon jezelf eens kado, of probeer het een maandje wat minder, het valt echt wel mee hoor…
Ben het volledig eens met je verhaal. Ben nu 26 jaar oud, heb nooit een auto gehad en probeer dit in ieder geval zo lang mogelijk vol te houden. Ik woon nu op een gunstige locatie dicht bij het station en de meeste locaties waar ik heen moet zijn goed bereikbaar per fiets/ov. Echter kan ik niet voorspellen of dit zo zal blijven, als ik bijvoorbeeld van baan verander kan dit zomaar ineens omslaan, wellicht is een auto dan noodzakelijk (verhuizen is ook niet goedkoop/milieuvriendelijk).
Ik herken ook het probleem zoals een paar reacties hierboven beschreven, van het de laatste trein/bus moeten halen. Je hebt dan misschien geen zorgen aan de auto, maar op die avond zit je wel de hele tijd op de klok te kijken. Soms rijd ik dan ook wel met iemand mee, omdat ik niet als profiteur gezien wil worden doe ik dit alleen als mensen het aanbieden, ik zal er zelf nooit om vragen. Ik constateer overigens dat mensen meestal verbaasd zijn dat ze het zelf aan moeten bieden.
Wat ik verder een groot nadeel aan het ov vind zijn de belabberde wachtruimtes. Aansluitingen zijn niet altijd direct en wachten is daarom onvermijdelijk. Op veel (bus)stations zijn alleen winderige hokjes waar je zeker bij vorst niet bepaald blij van wordt. Gelukkig zorgen al die automobilisten voor hogere temperaturen waardoor dit probleem zichzelf oplost.
Leuke discussie! Ik KAN absoluut zonder mijn motor, mijn auto van 1,7 ton en mijn vrouw kan waarschijnlijk ook zonder. Ik durf er ook achteraan te zeggen dat ik dat simpelweg niet WIL. Het is ook gewoon ontspanning (vooral motorrijden). Daarnaast denk ik niet dat er ook maar IETS gaat veranderen zolang “het systeem” nog werkt. Oftewel; hoe eerder het “op” is, hoe eerder zaken gaan veranderen. Wellicht een beetje holistisch, maar ik denk dat ook ons gedrag gewoon onderdeel is van de evolutie; we staan er niet buiten en we doen ons ding.
Ik heb – anders dan de persoon voor mij – wel een ‘hekel’ aan de auto. Ik kan niet wachten tot dat onvoorstelbare oneconomisch dure ding weg kan.
Ik heb net sinds een paar weken een andere fiets gekocht om dagelijks naar het werk te kunnen fietsen. De enkele afstand is 20 km. Ik heb dit een aantal dagen gedaan met mijn gewone fiets, maar dat was toch niet erg makkelijk om te doen. Als het flink waait kom je compleet bezweet en bekaf aan.
Ik heb nu een fiets met ondersteuning, wat het veel gemakkelijker maakt. Hopelijk verbruikt dat niet te veel stroom (maar ik geloof van niet).
Hiermee probeer ik toch zeker 4 van de 5 werkdagen naar mijn werk te gaan en de auto te laten staan. Als me dat – ook in de winter – goed bevalt, dan gaat in het voorjaar de auto weg. In noodgevallen of voor ritten waarbij het OV niet of moeilijk mogelijk is, kan ik altijd een auto van mijn ouders lenen (en dan gewoon een reële km-prijs betalen.
Ik heb hier al meer dan een jaar over gepiekerd en nu eindelijk gedaan. OV naar het werk is niet te doen. Trein ligt er niet en de bus rijdt via ‘tich dorpjes om en doet er anderhalf uur over.
Met de fiets ben ik nu binnen 50 minuten op m’n werk (continue ruim 25 km/h fietsen).
ik vind het (nog) heerlijk en als ik ‘s avonds thuis uit het raam kijk, en de auto zie staan denk ik ‘yes, weer een dag zonder auto’.
Mijn vrouw denkt dat we nooit helemaal zonder eigen auto kunnen. Ik denk van wel, maar ben reëel genoeg dat er bepaalde momenten zijn dat je er een nodig hebt. Dan moet je die óf huren of lenen van iemand.
Ik wil ook al lang zonnepanelen of windmolen etc., maar dat is nauwelijks betaalbaar. Het is een grote investering, die pas op (heel) lange termijn terugverdient. Daarnaast ligt ons huis voor met name zonneenergie niet zo gunstig.
Maar wie weet wat de toekomst brengt. Als de panelen goedkoper gaan worden wordt de terugverdientijd misschien korter en dus interessanter.
Ik heb zelf de ervaring dat een woonomgeving waar je op de fiets de meeste bestemmingen sneller en goedkoper kan bereiken ook vele anderen kiezen voor het thuis laten staan van hun auto of er toch maar geen aanschaffen.
In de praktijk naar mijn werk merk ik dat OV-reizen veel tijd kost maar je kunt dan wel onderweg werken al is dat niet optimaal. Zelf met een auto rijden heen en terug naar het werk vergt maar de helft van de reistijd vergeleken met de keten fiets-trein-trein-bus-lopen. Maar de autorijder zelf kan onderweg niet werken en moet wel blijven opletten. Samenrijden is een oplossing als dit goed te combineren is wat betreft woonlocaties en werktijden. In de praktijk valt dit werken tijdens meerijden in een auto tegen omdat de ruimte te beperkt is en je stoort anderen met b.v. telefoneren, praten of wordt zelf afgeleid.
Als ik kijk naar de inhoud van het werk van mijn collega’s en ook vele anderen dan denk ik dat zij veel werkzaamheden goed kunnen uitvoeren tijdens de reizen met OV. De voorwaarde is dan wel dat het OV kwalitatief goed genoeg is om rustig te kunnen werken.
Helaas is ook hier de praktijk dat het vervoer per OV gericht is op het vervoeren van zoveel mogelijk mensen in de spits zonder te kijken naar de behoeften aan kwaliteit van vervoer.
Ook hier is de praktijk dat vaak in de ochtendspits en avondspits het een gelukstreffer is dat er een 1ste klas plaats is in een stilteruimte met electriciteitsvoorziening.
Ik denk dat er een grote winst te behalen valt als veel werknemers flexibeler kunnen werken wat betreft werktijden en locaties. Daarbij moet het OV, zowel trein als bus, geschikte werkplekken bieden die gereserveerd kunnen worden. Dit kan winst opleveren voor de werknemer, die dan zijn reistijd beter kan gebruiken en zelf niet hoeft te rijden, en voor de werkgever, omdat de werknemer minder werkruimte nodig heeft en beter beschikbaar is, en de samenleving, omdat er minder auto’s onderweg zijn en het OV-net beter wordt benut gedurende de dag.
Een mooi artikel waarin je aangeeft dat het voor jullie best mogelijk is om zonder auto te kunnen. Ik ben het met alles eens, behalve het kosten plaatje dat je hebt weergegeven. Hierdoor klinkt het artikel in mijn ogen ook een een beetje als een pleidooi, ipv een correcte weergave van de feiten.
Je vergelijkt de kosten die je met een nieuwe middenklasse auto maakt die nooit door meer dan 1 persoon wordt bezet met het openbaar vervoer. Later in je artikel geef je echter aan dat de bezettingsgraad van een auto gemiddeld ongeveer 1,3 is. Aangezien je een prijs per persoon aan het vergelijken bent moet je de kosten van de auto nog door 1,3 delen, anders is het appels met peren vergelijken. Mocht je een kortings kaart hebben maar voor 10 uur op leiden centraal (dus nog niet eens op de bestemming) moeten zijn, dan kun je die niet gebruiken en moet je het volle bedrag betalen. De kosten voor de trein voor de vergelijking met een auto komen dan neer op 14,6 cent per persoon per kilometer.
Om aan te geven dat met net andere gegevens het niet zo zwart wit is als dat je aangaf, heb ik met de gegevens die ik van onze auto heb opnieuw de berekening gemaakt. Wij hebben een tweede handse smart CDI (dat is dus een diesel), die volledig is nagekeken en gerepareerd door een specialist en van redelijke luxe is voorzien (airco, panorama dakje, (semi-)automaat, navigatiesysteem etc. etc.). Met deze auto heb je trouwens ook nooit parkeer problemen, en krasjes of deukjes op het plastic zijn ook niet erg
. De eerlijkheid gebied mij wel te zeggen dat korte wielbasis en stugge vering ervoor zorgen dat de rijeigenschappen niet door iedereen worden gewaardeerd, maar dat is iets persoonlijks en compleet off-topic hier
.
Om de prijs per kilometer zo goed mogelijk te onderbouwen zal ik de berekening met gegevens uit de praktijk van onze auto doornemen. We hebben onze auto voor 2450 euro gekocht met motor schade, voor 1550 euro gerepareerd en verwachten hem na 5 jaar gebruik voor zeker 1500 euro te kunnen verkopen, wat neerkomt op een afschrijving van 500 euro per jaar. Vanaf komend jaar is de wegenbelasting 0 euro, en we betalen ongeveer 350 euro per jaar aan de verzekering. Met 30.000 km per jaar en 1500 euro per jaar gereserveerd voor reparaties, onderhoud en banden komt dit uit op 7,833 cent per kilometer voor de “vaste” kosten.
Voor het berekenen van de kosten van de brandstof gebruik neem ik ons gemeten verbruik over de laatste 30.000 km (dit is 1 op 23,959 met een sportieve rijstijl) en de gemiddelde kosten per liter diesel die we hieraan hebben uitgegeven (dit is 1,12934 euro per liter). Op die manier zijn dus geen piek prijzen (hoog of laag) van de diesel meegenomen en ook geen fictief lage verbruik cijfers van de fabrikant. De kosten voor de brandstof komen dan uit op 4,714 cent per kilometer en het totaal op 12,55 cent per kilometer. (Met een bezettingsgraad van 1,3 zou dit uit komen op 9,65 cent per persoon per kilometer, maar daar heb ik de praktijk data niet van bijgehouden.)
Ten opzichte van de kosten van de trein is dan dus een stuk goedkoper om met de auto te gaan. Zelfs als ik in mijn eentje met de auto ga ben ik goedkoper uit dan met de trein, en als reparatie kosten in een jaar meevallen, is de winst nog groter. Wanneer we met zijn tweeen reizen betalen we zelfs meer dan dubbel zoveel voor de trein als met de auto. Vanwege andere voordelen, die je ook in je stukje hebt aangegeven, gaan we toch nog wel eens met de trein, maar dan weten we wel dat we dat we voor dat extra comfort best veel betalen. Kosten technisch gezien is de trein dus (jammer genoeg) helemaal niet concurrerend.
Mocht ik trouwens ergens een foutje gemaakt hebben in mijn berekening of beredenering, dan hoor ik dat natuurlijk graag.
Ik heb dit bericht gevonden op nu.nl onder de nick naam Lord Baralis …. Ik ben voorstander van openbaar vervoer maar heb zelf wel een auto, ik was ruim laat met behalen van mijn rijbewijs heb tich keer moeten opgaan voor dat geval maar uiteindelijk met een relaxte instructeur op mijn staatsexamen heb ik weten te halen blij af het echte rijen leer je pas als je een eigen auto hebt, ik heb daardoor helaas twee auto’s door gedeeltelijk mijn schuld in de prak gereden, en nog een paar akkefietjes gehad buiten dat heb ik van 2005 tot 2007 geen auto gehad vanaf 2007 heb ik weer een auto en tot op heden geen enkele echte akkefietjes meer gehad gelukkig …. Ik kan geen ocassion meer betalen als het ongeluk mijn schuld is, als het niet mijn schuld is jammer dan hoop ik er goed van af te komen … Qua rijden heb ik heel veel geleerd ik rijd bijna altijd netjes op snelheid, al moet ik bekennen als de snelweg vrij is nog weleens aan de 140 te zitten veel harder kan dat ding van mij niet, op een weg waar 100 staat wil ik ook nog weleens harder rijden vaak met het verkeer mee, in tegenstelling overigens dat ik gisteren terug kwam vanaf een grote stad en ’70 kilometer door een kern heen reed’ , – beetje stout van mij – overigens was er een bumperklever achter mij komen rijden toen ben ik gelijk 50 kilometer gaan rijden, ik kan bumperklevers niet uitstaan … Telefoongebruik probeer ik te beperken in de auto, ik bel nooit in de auto, al moet ik bekennen onlangs wel vluchtig een smsje te hebben gestuurd te hebben, ik heb wel een cd speler omdat ik nogal verknocht ben aan goede muziek en muziek in mijn auto, en aangezien er geen fatsoenlijke radiozender meer is (arrow is uit de ether gevallen) …. Maar laten we nou even zeggen waarom ik Auto prefereer boven het OV
…. Ten eerste ik ben altijd voorstander geweest van een goed OV wat niet al te geliberaliseerd is als het nou is … Ik woon in een groot dorp / kleine stad (heeft geen stadsrechten), in het midden van Nijmegen / Den Bosch / Eindhoven (zoek het zelf op google earth uit), het dichtbijzijnde station is Oss op zo’n 25 kilometer door de weeks is er redelijk goed busvervoer van zes tot zes, snelbussen naar Oss, Den Bosch Eindhoven, Nijmegen … In het weekend echter en ‘s avonds als mijn auto het meest nodig heb is het nauwelijks nog mogelijk om je te verplaatsen met het o.v., ik meen het als ik je zeg dat ik vanaf hier naar Den Bosch ben gefiest (30 kilometer), ongeveer een uur en drie kwartier over deed (rustig tempo rond de 18 km/h), en met de bus dankzij overstappen en wachten weleens langer bezig ben geweest …
Ik praat niks goed, ik heb zelf een kleine auto met een 30 liter tank van het type beneden de 750 kilogram helaas weleens onkosten aan gehad, maar ik zo niet zonder kunnen als ik op een zaterdag even naar Den Bosch wil toe gaan (wat vrij regelmatig gebeurd tegenwoordig 1x per week), en ‘s avonds kan ik nou ook vrij reizen …
Maar doe ik dan wel aan milieubewust zijn ?
Zeer zeker mijn optima vervoersmiddel de fiets gebruik ik vrij regelmatig, ik tracht met de fiets naar mijn werk te gaan (10 km), mede om bezine te bekostigen zodat ik in het weekend en ‘s avonds wel gebruik kan maken van mijn auto, daarnaast is een auto over kortere stukken niet voordeliger tegenover langere stukken …
Wat zo ik het liefst willen …
Dat het openbaar vervoer hier flink in geinvesteerd word ik woon in een gebied wat weleens de 2e randstad word genoemd (Eindhoven, Den Bosch, Tilburg, Nijmegen, Helmond, Oss en nog een aantal andere grote kernen waaronder ik er in een van woon), maar qua openbaar vervoer is het niet beter opgeworden gelukkig dat de infrastructuur dankzij de A50 beter is geworden maar nou zo ik graag een ‘links’ kabinet zien wat ook wil investeren in een paar OV netwerk, of ik mijn auto er dan uit gooi als het zo goed is, ik betwijfel of ik er veel gebruik van zo maken, dan hadden ze jaren eerder moeten zijn … Wel ben ik voorstander van het zogeheten P&R’s zoals in Den Bosch waar je voor 2 euro je auto kunt stallen aan de rand van de stad inclusief een kaartje, helaas alleen dat die dingen vaak dan weer op zondag gesloten zijn, en vooral als ik middagje ga stappen in utrecht op een zondag (filmpje + etentje met wat mensen van een bepaald forum), vind ik het dan weer jammer …
Overigens noem me niet al te lui, ik heb dit jaar nog 2000 kilometer of zo door Nederland heen gefietst
Mvgr
Nielsch
Nog even op dit thema, jeroen:
http://www.nujij.nl/boerende-koeien-en-in-vitro-vlees.6908115.lynkx
Eet jij vlees? Ik bijna nooit meer, hooguit eens met *uit eten* als verwennerij, maar meestal eet ik met mijn vegetarische dochter mee, de rest van het gezin ook wel drie of vier keer per week vegetarisch. Ik rij wèl een (zuinige) auto. Als dit verhaal bij CNN klopt, doe ik nu al meer voor het milieu dan jij, als jij vlees eet tenminste? Het allerbeste is natuurlijk: geen vlees èn geen auto.
@ietsist: over de stelling dat vlees eten “slechter voor het milieu” (hoe je dat ook wilt definiëren) zou zijn dan autorijden is nog enorm veel verdeeldheid. Ik eet vlees, maar niet zoveel en ik sla het net zo makkelijk een keer over. Ik ben me er van bewust dat voor de productie van vlees per Joule voedingswaarde veel meer fossiele brandstoffen nodig zijn dan voor de productie van plantaardig materiaal. Lees het boek Eating fossil fuels maar eens.
Het verschil met autorijden echter is dat ik op de ene van de andere dag kan stoppen met vlees eten, maar als ik vastzit in een systeem waarbij ik een auto ‘moet’ hebben (stel ik zou op een onhandige plaats wonen, op een onhandige plaats werken, etc.) kan ik niet zomaar de auto laten staan. Dat duurt een tijd voordat ik omgeschakeld ben op een vervoerssysteem waarbij niet zoveel fossiele brandstoffen nodig zijn. Ik zou kunnen verhuizen, op een andere plek kunnen gaan werken, een elektrische fiets kopen, etc. Omdat het waarschijnlijk is dat heel veel mensen op dat tijdstip precies hetzelfde willen (omdat bv. de benzine richting de €5 per liter gaat) worden huizen in de buurt van treinstations en winkels onbetaalbaar, zijn banen in de buurt van OV en woonkernen niet meer te vinden, en worden elektrische voertuigen duur omdat het productiesysteem niet plotseling zoveel accu’s kan maken. Ook draait die hele industrie grotendeels op fossiele brandstoffen en heeft dus ook last van dezelfde prijsstijgingen. Daarom ben ik voor de meute uit slim gaan wonen zodat grote prijsstijgingen van fossiele brandstoffen mij veel minder zullen treffen dan mensen die zichzelf vast hebben gezet in het fossiele systeem. Natuurlijk is de voedselindustrie ook niet van de ene op de andere dag overschakeld van vleesproductie op plantproductie, maar binnen een paar groeiseizoenen zou de productie op peil moeten zijn.
Dus of jij “meer voor het milieu” doet dan ik durf ik niet te zeggen, dat kun je nl. op veel manieren meten, niet in de laatste plaats wat voor gevoel het jezelf geeft. Ik meet wat ik doe vooral af aan wat ik zelf wil en vergelijk het niet zo vaak met anderen. Het is geen wedstrijd, behalve met onszelf.
Maar geen of minder vlees eten is absoluut een goed idee
Pingback: SolarWebsite.nl – information and news about renewable energy, electric cars and the World Solar Challenge » Blog Archive » Geen auto – aanvulling
Pingback: SolarWebsite.nl – information and news about renewable energy, electric cars and the World Solar Challenge » Blog Archive » Boek besteld: De file voorbij
Een tijdje geleden een documentaire gezien
En mij rot geschrokken over de resultaten
Rare Earth Mineral uit China dit heb je nodig voor accu’s en hybride auto’s
Ik heb zelf ook een hybride auto maar er komt geen nieuwe meer
Kijk zelf en overtuig je zelf dat dit niet de weg is
het is hopen op een nieuwe techniek
http://www.youtube.com/watch?v=GgAZOffMj5Y&feature=related
Mike
Ik begrijp niet dat de groene partijen hier niets over los laten
Groen links roep maar over wind molen zie resultaat
Ik woon in Twente, en heb een auto nodig. Tenminste, het maakt mijn leven een stuk makkelijker. Naar klanten toe. In 1 keer veel boodschappen doen. Naar de familie, die ver weg en ver uit wonen. Op vakantie. Even een weekendje weg.
Verder vind ik het een prettig idee dat mijn vriendin “veilig” in de auto zit. En niet met de fiets naar een donker station hoeft.
En 1 ding is zeker; als je eenmaal een auto hebt, kan je niet meer met de trein. Want die is dan gewoon veelste duur. 40 euro, 2 personen even naar mijn ouders. Met de auto? (zuinige diesel), 10 euro.
@Luuk: maar denk eens vijf, tien of twintig jaar vooruit? Aardolie onbetaalbaar, klimaatverandering in volle gang? Hoe richt je je leven dan in? Wie dan leeft, wie dan zorgt?
Pingback: SolarWebsite.nl – information and news about renewable energy, electric cars and the World Solar Challenge » Blog Archive » Geen auto, hoe doe je dat nou?