Op 8 oktober maakte ik een proefrit in een Tazzari Zero, en gedurende ongeveer anderhalf uur heb ik kennis kunnen maken met deze leuke elektrische auto. Mark Schreurs van MisterGreen (waar ik een tijd terug al eens was om een stukje op een elektrische scooter te rijden) zag dit en bood mij aan om het hele weekend met een Zero te rijden. Dat aanbod nam ik natuurlijk graag aan!

Op vrijdagmiddag 22 oktober ging ik met de trein naar Gouda om de Zero op te halen. Hij stond daar volgeladen bij een bedrijf wat een extra meetsysteem in aan het bouwen was waardoor de accu beter gemonitord kan worden. Vanuit Gouda ben ik over de snelweg via mijn werk in Utrecht naar Hilversum gereden. Zaterdag ben ik er mee naar de ALV van de Organisatie voor Duurzame Energie geweest, en heb ik er ‘s middags nog wat ritten mee gemaakt, en zondag heb ik de auto over binnenwegen teruggereden naar zijn eigenaar in Amsterdam.

Doordat ik de Zero nu langere tijd had en er  wat langere stukken mee gereden heb op diverse soorten wegen heb ik niet alleen een beter inzicht in de kwaliteiten van de Zero gekregen, maar weet ik nu ook veel beter wat er in het algemeen bij komt kijken bij het rijden in een elektrische auto. Daar kom je niet achter als je er maar een uurtje in rijdt. Lees wat mijn ervaringen waren:

Om te beginnen met de auto zelf:

Tazzari Zero

Zoals in mijn verslag van mijn eerste proefrit te lezen ben ik erg enthousiast over de Zero, maar ik vond de auto nog wat ‘ruwe kantjes hebben’.

Het is goed om als eerste te vertellen dat dit de tweede Zero is die ooit gemaakt is, een vroeg model dus. Om eerlijk te zijn heb ik dat nergens aan kunnen merken, op de kachel en het transmissiegeluid in het interieur na – waarover verderop meer.

Eén van de grootste minpunten van de Zero vond ik de overgevoeligheid van het gaspedaal in de gele en rode modus (zie het eerdere verslag voor wat dat betekent), en dat was de eerste paar kilometer van de tweede proefrit niet anders. Rijdend door Gouda, onderweg naar de snelweg kon ik in die modi maar moeilijk de snelheid constant houden, terwijl ik in de groene modus het idee had iedereen in de weg te rijden. Ik bleef dus de hele tijd wisselen tussen de groene en de gele (en soms rode) modus.

Hoe anders was dat gevoel toen ik de Zero twee dagen later terugbracht. In elke modus kon ik de gewenste snelheid zonder fluctuaties vasthouden. Ook voelde de groene modus lang zo sloom niet meer aan. Automatisch ging ik al een stukje vooruitzien als ik de rij voor het stoplicht stond, en begon ik al met optrekken als het twee auto’s voor me ging rijden. Alleen als ik als eerste of tweede auto voor het stoplicht opgesteld stond schakelde ik over naar de gele modus.

Rijden

In de twee dagen dat ik de Zero had heb ik zowel in de stad, op N-wegen en op de snelweg gereden. In de stad voelt de Zero zich thuis als een vis in het water. Hij is klein, licht, wendbaar. Er kunnen er bijna twee op een standaard parkeerplek. Door zijn lage gewicht en kleine formaat is hij voor fietsers en voetgangers niet zo intimiderend als een grote SUV. Ik ben er heel Hilversum mee door geweest, een gemeente die nu niet direct bekend staat als een plaats waarin het goed autorijden is, maar met de Zero is het prima te doen. Ik blijf hier en daar lezen dat mensen zich zorgen maken over het gebrek aan geluid van elektrische auto’s, maar het rijden in de stad met de Zero bevestigde mijn eerdere ervaringen dat dit echt geen probleem is. Als bestuurder van een elektrische auto houd je er uiteraard rekening mee dat je voertuig geen geluid produceert, en dan is er niets aan de hand. Bekijks heb je wel; toen ik de Zero bij het NS-station parkeerde om mijn bijrijder van de trein te halen had ik gelijk aanspraak van een dame die wilde weten wat dat nou voor auto was.

Toen ik de Zero terugreed naar zijn thuisbasis Amsterdam deed ik dat over de N-wegen langs Weesp en Diemen om te kijken hoe de Zero zich daar thuis voelde. Ook dat ging probleemloos. Ik had op dat moment al flink wat kilometers gemaakt en daardoor ging ik steeds zekerder rijden. In de gele modus haalt de Zero makkelijk en snel de 80 km/u en valt er eigenlijk weinig over te vertellen. Het rijdt gewoon prima Saai maar waar.

Zoals gezegd haalde ik de Zero vrijdag op in Gouda, en na een paar kilometer door Gouda zelf doemde daar de A12 op. De eerste paar kilometer op de snelweg vond ik het allemaal maar zo-zo. Het was vrij druk op de weg (het was vrijdagmiddag en ongeveer 16:30) en met een kleine auto waarin ik net de eerste kilometers achter de rug had was het even wennen. Maar geleidelijk verdween dat gevoel, en tegen de tijd dat ik bij Utrecht aankwam had ik eigenlijk niet meer door in wat voor auto ik reed – op het geluidsniveau in de cabine na, waarover verderop meer. Het is op de snelweg prima meekomen met de Zero. De sprint van 0 tot 100 km/u wint hij niet van veel auto’s maar je rijdt ook niemand in de weg, zeker op de drukke snelwegen in de Randstad. De snelheidsmeter loopt tot 100 km/u en in de rode modus loopt hij een klein stukje uit de teller, dus ik schat dat de topsnelheid ongeveer 110 km/u is. Nu rijd ik normaal gesproken niet harder dan 100 km/u, dus dat is voor mij prima.

(De rit tussen Gouda en Utrecht gaf mij ook voor het eerst sinds tijden weer eens een proefje van het verschijnsel file. Wat is dat vervelend zeg! Ik ben blij dat ik daar in mijn dagelijkse leven eigenlijk nooit mee te maken heb. Maar de Zero maakt ook dat makkelijk doordat je niet hoeft te koppelen en te schakelen.)

Kachel

Een puntje waar ik over viel tijdens mijn eerste proefrit is dat de kachel niet standaard is. In deze Zero zat een elektrische kachel, dit i.t.t. de benzinekachel waarvan de vorige Zero voorzien was. Omdat de vorige proefrit relatief kort duurde en het goed weer was heb ik die toen niet hoeven gebruiken. In het weekend dat ik deze Zero had was het echter aardig koud en vooral erg regenachtig. Ik had de kachel niet eens zozeer nodig vanwege de temperatuur, maar wel vanwege de ontwaseming en toen bleek dat hij daar sterk in tekortschoot. Ik kreeg de ramen niet ontwasemd zonder te poetsen en heb op een gegeven moment maar een raamwisser in de auto gelegd. Dit is niet eens zozeer oncomfortabel maar eigenlijk nog best gevaarlijk. Ook verwacht ik bij echt koud weer dat dit type kachel de passagierscabine echt niet warm zal krijgen. Een ander groot nadeel is dat een elektrische kachel een grote stroomverbruiker is en zeker een aanslag zal zijn op de actieradius.

In de nieuwste generatie Zero, waarin ik binnenkort ook mag rijden, zit dus een benzinekachel welke veel meer warmte zou moeten geven en geen noemenswaardige hoeveelheid stroom uit de accu verbruikt (alleen een heel klein beetje voor de regelelektronica en de ventilator). Ik vind dit een groot punt, want in het koude en natte jaargetijde is een slecht uitzicht simpelweg gevaarlijk, en een slecht werkende kachel is ook oncomfortabel voor de passagiers. Ik hoop dat het bij een proefrit in het nieuwe model koud is en regent zodat ik de benzinekachel kan testen.

(Ik hoef trouwens ook niet bij mijn vrouw aan te komen met de mededeling dat we auto zonder goede kachel zouden gaan kopen )

Geluid

In het verslag van mijn vorige proefrit schreef ik dat het geluid wat binnen in de Zero te horen is tijdens het rijden niet hard is. Na mijn langere proefrit in een oudere Zero wil ik daar op terugkomen – in ieder geval voor dit specifieke exemplaar. Vooral bij snelheden boven de 80 km/u is het toch wel erg lawaaiig in de cabine. Op mijn rit vanaf Gouda naar Utrecht en Hilversum merkte ik dat nog niet eens zozeer, zowel omdat ik toen alleen in de auto zat en ook omdat ik me toen nog aan het concentreren was op het rijden in een auto die ik niet kende. Maar op de terugrit naar Amsterdam had ik een bijrijder, en bij het voeren van een gesprek merkte ik toch wel dat we onze stemmen flink moesten verheffen, en regelmatig viel er een “wat zeg je?!?”.

Het geluid komt vermoedelijk van de (vaste) transmissie. Ik vermoed dat de elektromotor nauwelijks geluid maakt, hooguit een zacht gebrom, maar dit geluid werd volledig overstemd door het gegier van de transmissie. Een bevriende mechanicus die ik het geluid liet horen in een Youtube-filmpje vertelde me dat Tazzari waarschijnlijk rechte tandwielen heeft gebruikt in de transmissie in plaats van (duurdere) tandwielen met een schuine vertanding. Mij is verteld dat in de nieuwste versie van de Zero dit transmissiegeluid sterk is teruggebracht, ik zal daar na een proefrit in dit nieuwe model zeker over berichten.

Het banden- en windgeruis leek mee te vallen, ook bij hogere snelheden maar wellicht werd dat overstemd door het transmissiegeluid.

Veiligheid

Ik schreef in mijn vorige verslag dat ik het jammer vond dat er zo weinig te vinden was over het veiligheidsniveau van de Zero. Helaas is die situatie nog niet verbeterd. Ik heb het hoofdkantoor van Tazzari een e-mail gestuurd met de vraag welke veiligheidsmaatregelen er allemaal genomen zijn, en hoe deze getest zijn. Zo ben ik wel benieuwd of er wel eens botsproeven met de Zero uitgevoerd zijn. Helaas heb ik, nu ruim twee weken later, nog geen antwoord op mijn e-mail ontvangen.

De importeur waarvan ik de Zero voor het weekend mocht lenen, MisterGreen, beantwoordde mijn vraag met “De auto voldoet aan alle eisen gesteld door de RDW in categorie L7e.”.

Dat antwoord intrigeerde mij omdat ik niet wist wat ‘voertuigcategorie L7e’ was, dus dat vroeg om wat meer onderzoek. Het blijkt dat voertuigcategorie L7e voertuigen beschrijft die lichter zijn dan 400 kg (brandstof of accu’s niet meegerekend) en een motorvermogen hebben van 15 kW of minder. Zware quads (met een autokenteken) vallen ook in deze voertuigcategorie. Na wat verder zoeken op internet vond ik op de website van het RDW dit document over de veiligheidseisen aan voertuigen uit de L7e-klasse. In dit document worden de eisen aan verlichting, bevestiging van de brandstoftank, plaatsing van de kentekenplaat e.d. beschreven maar ik kon hierin niets terugvinden over eisen aan veiligheid bij aanrijdingen.

Om er meer over te weten te komen heb ik gebeld met het RDW, en ik werd doorverbonden met het keuringsstation in Almelo. Daar werd ik te woord gestaan door iemand waarvan ik zou kunnen zweren dat het Herman Finkers was, maar hij vertelde dingen die niet om te lachen waren. Aan voertuigen uit de klasse L7e worden geen eisen gesteld voor wat betreft veiligheid bij aanrijdingen en, ik citeer, “alles wat de fabrikant daaraan doet is meegenomen”. Op zich hoeft dat nog niets te betekenen, het zou prima kunnen zijn dat de Zero zeer veilig is, maar het feit dat er niets over te vinden is maakt mij enigszins achterdochtig.

Ik hoop in de toekomst meer te weten te komen over de veiligheid van de Tazzari Zero, wellicht dat ik nog een mail ontvang van het hoofdkantoor van Tazzari. Als dat gebeurt bericht ik er uiteraard over.

De remmen zijn nog wel het vermelden waard. In een artikel in Top Gear Magazine (gerelateerd aan een televisieprogramma wat op zijn zachtst gezegd niet heel positief tegenover elektrische auto’s staat) wordt gezegd dat de remmen van de Zero slecht zijn. Dat is niet mijn ervaring. In mijn beide proefritten voelden de remmen prima aan. Tijdens mijn tweede proefrit kwam ik twee keer in de situatie terecht dat ik een oranje verkeerslicht probeerde te nemen terwijl ik dat eigenlijk niet had moeten doen (sorry Mark) en moest ik dus stevig in de ankers. In geen van  beide gevallen gaven de remmen mij het idee dat ze te kort schoten. Het zou kunnen zijn dat Top Gear toevallig een exemplaar had met minder goede remmen en/of een stok zocht om een hond mee te slaan, maar ik ben het niet met ze eens. Hoe weinig ik ook kan vinden over het veiligheidsniveau van de Zero, met de remmen in beide exemplaren waarin ik gereden heb was niets mis.

Opladen

Dit model van de Zero was voorzien van de ‘multifast’-lader waardoor het mogelijk is de auto in zes uur volledig vol te laden. Met de normale lader duurt dit tien uur. Het opladen kan niet simpeler, het duurt langer om het uit te leggen dan om het te doen. Onder de kap aan de voorzijde van de Zero zit het oplaadkontakt en ook de schakelaar van de oplader waarmee hij op drie laadstanden ingesteld kan worden.

Na het inpluggen van het laadsnoer in die connector kan het andere uiteinde in een stopkontakt en dat was het. Op het dashboard gaan de vier grote gekleurde knoppen knipperen, zoals te zien in dit filmpje, om aan te geven dat de Zero aan het laden is.

‘s Ochtends voerde ik de procedure in omgekeerde volgorde uit en de Zero was weer klaar om te gaan.

Ik kan me niet herinneren of de vorige Zero waar ik in reed het ook had omdat ik die alleen bij daglicht gezien heb, maar dit exemplaar had een handig LED-lampje onder de ‘motor’kap zodat ook in het donker makkelijk het laadsnoer aangesloten kan worden.

Het enige wat ik niet uit heb getest is ‘in het wild’ laden. Ik kan me voorstellen dat als je op een bestemming wat verder weg bent je ergens op wilt (of moet) laden, ik ben wel benieuwd hoe dat dan is om ergens te vragen of je de auto in mag pluggen. Wellicht dat ik nog eens de kans krijg om dat te testen.

Conclusie II

Na een heel weekend te hebben mogen ‘spelen’ met de Zero ben ik wel enigszins verliefd geraakt op het autootje. Trouwe lezers van deze website weten dat ik geen liefhebber ben van de automobiel (althans van het onnadenkend en op grote schaal gebruik maken van grote, zware, fossiele auto’s, maar de Zero heeft mijn hart een beetje gestolen.

Het rijden in de Zero is eenvoudig en leuk, hij is rap en wendbaar, neemt weinig plek in en het is één van de weinige auto’s waarin ik nu eens niet het gevoel heb dat ik een ‘risico-cirkel’ om me heen projecteer voor fietsers en voetgangers.

Na een snelle gewenning aan o.a. het gevoelige gaspedaal en het directe sturen als gevolg van de korte wielbasis reed ik met de Zero rond alsof ik nooit anders gedaan had.

De veiligheid van de inzittenden blijft een zorgenkindje zolang ik er niet meer over te weten kan komen, maar mede doordat de ‘natuurlijke habitat’ van de Zero de stad is verwacht ik dat de auto relatief veilig zal blijken te zijn.

Mijn eindconclusie is simpel: als ik het geld had, en een auto nodig zou hebben, zou ik met de huidige samenstelling van ons huishouden (twee personen) een Zero echt serieus overwegen.

Rijden met een elektrische auto

Behalve over de Zero heeft het weekend rijden met deze auto mij ook veel geleerd over de ‘dynamiek en logistiek’ van het rijden met een elektrische auto. Er leven nog altijd veel misverstanden over elektrische auto’s. Ze zouden langzaam zijn, de actieradius te klein en het opladen te langzaam. Na een weekend te hebben gereden met de auto kan ik volmondig zeggen dat de meeste van deze beweringen niet waar of niet op mij van toepassing zijn.

Niet leuk?

Een veelgehoord misverstand is dat rijden met een elektrische auto niet ‘leuk’ zou zijn. Nu is wat leuk is of niet ten eerste enorm afhankelijk van smaak. Zo ben ik sowieso niet gek op autorijden omdat je zelf moet navigeren, opletten en in de tijd dat je rijdt niets anders kunt doen, maar andere mensen zijn juist gek op autorijden. Veel van die mensen stellen dat je met elektrisch rijden het motorgeluid mist. Ik heb het idee dat veel mensen die dat roepen nog nooit in een elektrische auto gereden hebben, en dat moeten ze maar eens doen. Het geluid van een elektrische auto is absoluut anders, ik zou het meer high-tech willen noemen. Wat veel mensen onder ‘leuk’ verstaan is ‘sportief rijden’ (wat er sportief aan is zie ik niet zo, maar dat zal aan mij liggen). Daarin kan elektrisch rijden zich meer dan meten met fossiele auto’s. Een elektromotor heeft vrijwel zijn volledige toerental vanaf stilstand, en dat leent zich perfect voor sportief rijden. Een aanzienlijke factor van elektrisch rijden is dat je nu eens echt iets unieks rijdt, wat heel makkelijk tot aanspraak leidt. Op de snelweg tussen Gouda en Utrecht zijn er minimaal twee foto’s van de Zero gemaakt met een mobiele telefoon, en bij station Hilversum mocht ik een voorbijganger uitleggen wat dat nou voor auto was. Dat vind ik leuk.

Stil = onveilig?

De laatste tijd enorm veel in het nieuws is het idee dat elektrische auto’s doordat ze zo weinig geluid maken onveilig zouden zijn voor voetgangers en fietsers. Nu zijn alle zware auto’s natuurlijk onveilig voor voetgangers en fietsers, maar wat ik tijdens mijn ritten in de praktijk gezien heb weerspreekt het idee dat de stilte extra onveilig zou zijn voor 100%. Ik heb geen enkele keer een voetganger of fietser zien schrikken van de elektrische auto waar ik op dat moment in reed. Natuurlijk let ik er ook op; goed kijken voordat je vanuit stilstand wegrijdt hoort daarbij. Wat ik zo van dergelijke berichten lees is het vooral sentiment en maar weinig feiten uit de praktijk. Jammer.

Actieradius

Het eerste nadeel van een elektrische auto welke mensen kunnen opnoemen is de kleine actieradius. De Zero kan in de praktijk zo’n 100 km ver rijden voordat hij weer moet worden opgeladen.

Om inzichtelijk te maken hoe ver dat nu precies is heb ik op de kaart van Nederland ingetekend hoe ver gereden kan worden zonder op te laden, en hoe ver gereden kan worden als op de eindbestemming opgeladen kan worden. Ik heb voor de zekerheid een marge van 20% aangehouden om rekening te houden met tegenwind, zware belading, koude accu, zachte band(en), hoge snelheid, etc. Ik heb daarom gesteld dat 80 km gereden kan worden voordat opgeladen moet worden. In gunstige gevallen zou dat dus flink meer kunnen zijn, maar ik hou de getallen graag conservatief.

Op de afbeelding hiernaast staan twee cirkels ingetekend. Alle bestemmingen die binnen de binnenste, lichtgekleurde, cirkel vallen zijn bereikbaar vanuit Hilversum op één acculading en er kan zonder opladen ook weer terug naar huis gereden worden. Binnen de buitenste, meer donkere, cirkel liggen alle bestemmingen die op één acculading bereikt kunnen worden. Om terug naar huis te keren zal de Zero opgeladen moeten worden. Hoe dichter de bestemming bij de lichtgekleurde cirkel ligt, hoe korter hij opgeladen hoeft te worden. (Waarom de cirkels een beetje afgeplat zijn weet ik niet, waarschijnlijk lopen er meer wegen oost-west dan noord-zuid.)

Hoe bezwaarlijk deze actieradius is zal voor iedereen verschillend zijn, maar voor wat ik met de auto zou doen zou het ruim voldoende zijn. Het grootste gedeelte van midden-Nederland ligt binnen bereik. Als ik verder moet ga ik toch wel met de trein.

Opladen

Het is een feit dat het opladen van een elektrische auto aan een gewoon stopkontakt lang duurt. Als de 13kWh-accu van de Zero volledig leeg is (wat niet vaak voor zal komen) duurt het opladen met de multifast-lader van dit exemplaar zes uur. Als een driefasenaansluiting beschikbaar is kan de Zero met de optionele superfast-lader in vijftig minuten voor 80% opgeladen worden.

Toch zie ik dit niet als groot bezwaar. Zoals op de afbeelding hierboven te zien is ligt een flink stuk van midden-Nederland binnen bereik zonder op te laden, en ik heb het idee dat als ik verder weg ga ik daar nooit voor vijf minuten ben. Zo hebben we bv. vrienden in Wageningen, Gouda en Leiden, allemaal plaatsen waar de Zero op zou moeten laden om terug naar Hilversum te komen. Het is natuurlijk prima mogelijk om tijdens een bezoek de Zero in te pluggen en als we dan na een paar uur weggaan is hij weer helemaal vol. Natuurlijk is opladen niet overal mogelijk, zo woont niet iedereen op de begane grond, maar er verschijnen steeds meer oplaadpalen waar opgeladen kan worden. Ook bij bv. het bezoek van een restaurant of hotel zie ik mezelf wel even vragen om een plekje in de buurt van een stopkontakt. Zeker de komende paar jaar, als het verschijnsel elektrische auto nog enigszins bijzonder zal zijn, zal dat vast leuke gesprekken opleveren.

In het weekend dat ik de Zero had is het opladen ook volledig probleemloos gebleken. Ik heb voornamelijk voor de deur bij ons thuis opgeladen, maar ook in de parkeergarage van een duurzaam kantoorpand in Bussum. Er is maar heel weinig gewenning voor nodig voordat het gedachtenloos gaat: je komt ergens aan, zoekt een stopkontakt, plugt in en gaat doen wat je wil doen. Als je klaar bent is de auto opgeladen. Simpeler is het niet.

Conclusie III

Het weekend met de Zero heeft me dingen geleerd die geen enkele proefrit van een uur me kon leren. Als je echt overweegt een elektrische auto aan te schaffen kan ik je aanraden de auto niet alleen voor een proefrit van een uurtje te lenen, maar probeer hem een heel weekend los te praten. Pas dan krijg je een goed beeld wat er allemaal bij komt kijken (of eigenlijk, niet bij komt kijken) met het rijden in een elektrische auto.

MisterGreen

De Tazzari Zero werd mij vriendelijk ter beschikking gesteld door MisterGreen, importeur van o.a. de Zero en elektrische tweewielers. Mark Schreurs van MisterGreen heeft mij moreel ondersteund (‘ik sta voor je klaar met een trailer als je strandt’) en ik wil hem hartelijk bedanken voor het bieden van deze mogelijkheid. Ik heb er ontzettend veel van geleerd.

MisterGreen
Johan van Hasseltweg 18a
1022 WV Amsterdam
020-7719026
www.mistergreen.nl