Gebruikstest: Pharox 400 LED-lamp

BespaarBazaar.nl stuurde me een Pharox 400 LED-lamp op ter test. Het is niet de eerste Pharox LED-lamp die ik in handen heb. In 2009 testte ik de gelijk genaamde Pharox LED-lamp die Oxxio haar klanten kado deed. De lamp gaf weinig en ongezellig licht. Ik was er totaal niet van onder de indruk.

Nu zijn we drie jaar verder en ik mag alleen maar aannemen dat een bedrijf leert van zijn fouten. Daarom was ik best bereid deze moderne nazaat van de 2009-versie te testen.

De lamp wordt geleverd in een kartonnen bus met metalen uiteinden. Op de verpakking staan een aantal gegevens over de lamp:

  • Lichtopbrengst: 400 lumen
  • Levensduur: 35000 uur
  • Elektrisch vermogen: 8W
  • “Instant full light”
  • Lichtkleur: 2700K
  • “Proven to last more than 100.000 on/off switches”
  • Dimmable: Yes
  • “Contains no mercury”

Lichtopbrengst 400 lumen

De lampenindustrie heeft heel lang op spaarlampen aangegeven met welke sterkte gloeilamp de betreffende lamp overeen kwam. Zo is een 15W spaarlamp min of meer te vergelijken met een 60W gloeilamp.

Sinds eind 2010 is het voor lampfabrikanten verplicht om de lichtopbrengst van een lamp in lumen te vermelden. Dit is op zich een prima zaak omdat verschillende typen lampen (gloei-, spaar-, LED- en halogeenlampen) nu onderling veel beter te vergelijken zijn, maar veel mensen (waaronder ik) denken nu nog altijd in een fictieve eenheid die ik maar “gloeilampWatt” noem; zo heb ik wel het idee dat in een leeslampje een gloeilamp van 20W voldoende is en in een lamp in de woonkamer 40W of 60W. Zonder het op te zoeken zou ik niet weten hoeveel lumen beide toepassingen nodig zouden hebben.

De 400 lumen die de Pharox LED-lamp produceert zou ongeveer overeen moeten komen met de lichtopbrengst van een 40W gloeilamp.

Levensduur: 35000 uur

De Pharox 400 in infrarood

LEDs van goede kwaliteit die niet buiten hun specificaties gebruikt worden en die goed gekoeld worden kunnen heel lang meegaan, in dit geval specificeert de fabrikant dus 35000 uur. Als de lamp 24/7 zou branden zou dat vrij precies vier jaar zijn, en als de lamp gemiddeld vier uur per dag brandt (‘s winters wat langer, ‘s zomers wat korter) zou hij 24 jaar mee moeten kunnen. Ik heb geen makkelijke mogelijkheid dit te testen, dus we zullen op de gegevens van de fabrikant af moeten gaan. Zoals ik in een ander artikel over een LED-lamp voorreken is de levensduur van groot belang voor de kosten per uur licht.

Op de infraroodfoto rechts is te zien dat het koellichaam van de lamp op het heetste punt bijna 62°C is, maar het grootste deel is veel koeler, rond de 55°C. Het lichtgevende deel van de lamp zelf heeft een temperatuur van rond de 35-40°C.

Als een verder goed ontworpen LED-lamp defect raakt is dit in negen van de tien gevallen niet doordat de LEDs zelf defect zijn, maar doordat de netvoeding die in de lamp ingebouwd zit (die de netspanning omzet in een lage gelijkspanning voor de LEDs) het begeeft. De levensduur is daarom voornamelijk afhankelijk van de kwaliteit van de netvoeding, en niet zozeer van de kwaliteit van de LEDs. Wat wel weer van belang is dat de LEDs goed gekoeld worden, en de Pharox heeft daarvoor een groot geribbeld koellichaam.

Elektrisch vermogen: 8W

Het label vermeldt dat de lampt een elektrisch vermogen van 8W heeft. Volgens mijn Conrad Energy Monitor 3000 (nu al bijna tien jaar oud!) klopt dit als een bus. Direct na het inschakelen verbruikt de lamp 8,3W, maar binnen ongeveer een minuut zakt dat in naar 8,0W, en die waarde blijft daarna constant.

De cosinus phi van de lamp is 0,55 waardoor hij 14,4 VA verbruikt. Voor huishoudens is dit niet van belang maar grote bedrijven worden op een ‘slechte’ (ver onder één) cosinus phi afgerekend.

“Instant full light”

Ik kan niet anders zeggen dan dat dit 100% klopt. Hoewel ik hier geen lichtmeter heb lijkt het er op het oog sterk op dat de lamp inderdaad direct op volle sterkte brandt. Samen met het feit dat de lamp goed bestand zou moeten zijn tegen veel in-/uitschakelcycli maakt dat deze lamp geschikt voor plaatsing in bv. de wc of gangkast.

Veel spaarlampen hebben toch wel 30-60 seconden nodig om op volle sterkte te komen en veel mensen vinden dat vervelend. Deze lamp heeft van dat effect dus totaal geen last.

Lichtkleur: 2700K

De lichtkleur van een lamp wordt gemeten in Kelvin, en hoewel de naam van deze eenheid is afgeleid van de gelijkgenaamde eenheid van temperatuur, is het niet zo dat de lamp daadwerkelijk een temperatuur van 2700K (2400°C) heeft.

Een kleurtemperatuur van 2700K betekent dat het licht uit deze lamp ongeveer net zo warm is als dat van een standaard gloeilamp. Hij kan dus zonder meer als vervanging van een gloeilamp ingedraaid worden.

“Proven to last more than 100.000 on/off switches”

Een voordeel van LED-lampen is dat hun levensduur niet of nauwelijks bekort wordt door veel in-/uitschakelcycli. Ik heb geen praktische mogelijkheid de claim van de fabrikant te testen – met gemiddeld één keer per dag in- en uitschakelen zou deze waarde pas na ruim 250 jaar bereikt worden – maar ik heb geen reden aan te nemen dat het niet waar zou kunnen zijn.

Dimmable: Yes

Lang niet alle LED-lampen zijn dimbaar, terwijl veel mensen hun verlichting toch graag willen dimmen. Om te testen hoe goed dit werkt heb ik de lamp op twee verschillende dimmers aangesloten. Omdat we zelf geen dimmers in huis hebben heb ik de beide testen in andere huishoudens uitgevoerd.

Om te laten zien hoe de lamp reageert op de dimmer heb ik twee filmpjes gemaakt. De camera compenseert voor de toe- en afnemende helderheid van de lamp door het hele beeld donkerder resp. lichter te maken. Hierdoor komt het verschil in helderheid tussen de diverse dimstanden niet heel goed over.

De eerste dimmer is een inbouwdimmer (merk en type onbekend), waarop normaal gesproken twee gloeilampen aangesloten zitten. Voor de test heb ik één van beide gloeilampen vervangen door de Pharox 400:

De gloeilamp rechts heeft een flamekleur, vandaar het grote verschil in kleurtemperatuur. Het is duidelijk dat de Pharox bij het opdraaien van de dimmer later inschakelt dan de gloeilamp, maar vreemd genoeg schakelt de lamp ook later uit bij het weer terug naar nul draaien. Deze drempel is echter niet vervelend. Degene bij wie ik deze test uitvoerde bestelde direct twee Pharox 300 flame-kleur LED-lampen, dus dat was een nuttig bezoek :)

Een tweede test met een goedkope plug-in dimmer werkte wat minder goed:

Sowieso schakelt de lamp pas in als de dimmer al op ongeveer 50% is (zie de stand van de draairegelaar in het filmpje. Vreemd genoeg schakelt de lamp bij het terugregelen naar nul wel uit als de draairegelaar bijna bij nul is. Hoewel met deze gekkigheid in bediening nog wel te leven zou zijn is er een groter probleem: vanaf een bepaald helderheid niveau zoemt de lamp steeds harder.  Bij 100% lichtsterkte is het gezoem onacceptabel hard. In een stille woonkamer zou ik hier gek van worden.

Nu weet ik dat dit een heel goedkope dimmer is van ongeveer een tientje, en kennelijk zorgt dit apparaat voor een ‘vuile’ spanning die een spoeltje in de lamp aan het trillen zet. Dit effect neem ik de dimmer meer kwalijk dan de lamp, een betere dimmer zal dit effect niet hebben op de lamp.

Houd er wel rekening mee dat als je deze lamp op een bestaande dimmer in gaat zetten het zinvol kan zijn na te gaan of deze dimmer van enige kwaliteit is. Als de dimmer van lage kwaliteit blijkt te zijn is er dus kans dat de lamp gaat zoemen.

“Contains no mercury”

Spaarlampen bevatten kwik, wat nodig is voor de werking van de fluorescentiebuis. Kwik is gevaarlijk voor mensen, het inademen van de damp zorgt voor grote en vaak onherstelbare schade aan het zenuwstelsel. Veel mensen zijn bang voor kwik.

Over de afgelopen tien jaar hebben de spaarlampfabrikanten er alles aan gedaan om de hoeveelheid kwik in de lampen terug te brengen tot het absolute minimum (2mg) en ook zijn er ontwikkelingen geweest om het kwik te binden aan een andere stof zodat het niet verdampt, een amalgaam (een leuk feit uit het artikel achter de link is dat gloeilampen voor meer kwik in ons milieu zorgen dan spaarlampen).

Hoewel het nog steeds nodig is een spaarlamp bij het klein chemisch afval in te leveren hoeft bij het breken van een moderne spaarlamp niet gelijk paniek uit te breken. Goed ventileren, de scherven in een plastic zakje doen en inleveren is voldoende. Toch wordt het bevatten van “gevaarlijk” kwik nog altijd aangehaald als nadeel van spaarlampen door mensen die vaak om andere reden een hekel hebben aan de spaarlamp.

Ik denk dat deze onredelijke angst de reden is dat fabrikanten van LED-lampen trots op de verpakking zetten dat hun lampen geen kwik bevatten. Hoe dan ook is het ondanks het zeer kleine risico mooi dat er geen kwik in zit natuurlijk.

Lichtkwaliteit

Een lamp kopen is natuurlijk geen doel maar een middel; je koopt licht. Een lamp moet voldoende licht geven en ook prettig licht. Zoals ik aan het begin van dit artikel al schreef is mijn ervaring met Pharox niet geweldig, en daarom wilde ik de lichtkwaliteit van deze lamp zorgvuldig testen.

Als allereerste heb ik hem daarom boven onze eettafel in één van de drie lampen geschroefd. In de andere twee zitten Ikea Ledare 8W LED-lampen. Op het oog zien mijn vrouw en ik allebei nauwelijks verschil tussen de Pharox en de Ikea lampen. Beide lampen geven voldoende licht en ook een prettig licht om bij te eten of achter onze laptops te zitten. Alleen al op basis daarvan zou ik de lamp in principe aanraden voor normaal ‘woonkamergebruik’.

Alle lampen op een rijtje

Ik wilde het echter niet alleen van een subjectief oordeel af laten hangen, en daar heb ik een serie foto’s genomen om de Pharox lamp te vergelijken met een aantal andere lampen die ik in huis heb. In de onderstaande serie foto’s vergelijk ik de Pharox met de volgende lampen:

Voor de foto’s heb ik de witbalans (op ‘gloeilamp’), focus, sluitertijd en diafragma vast ingesteld zodat de foto’s onderling vergelijkbaar zijn. Elke lamp heb ik minimaal tien minuten laten branden voordat ik de foto’s nam, sommige zelfs langer als ik zag dat de temperatuur nog toenam.

4 Watt Pharox LED lamp

Ik heb de lamp die me drie jaar geleden zo slecht beviel nog altijd op de plank liggen, dus daar vergelijk ik de Pharox 400 eerst maar eens mee:

De Pharox 400 vergeleken met een 4W Pharox LED lamp uit 2009

Op de foto links zijn de oude 4W Pharox en de nieuwe 8W Pharox naast elkaar te zien. Duidelijk zichtbaar is dat de 4W veel minder licht geeft, en dat is ook niet zo gek want op de doos staat een lichtopbrengst van 230 lumen vermeld. Hopeloos optimistisch staat op de doos vermeld dat de lamp een vervanging is voor een 40W gloeilamp – wat dus bij lange na niet waar is. Laten we het er maar op houden dat de marketingafdeling van Pharox in de loop der jaren geleerd heeft dat eerlijk het langst duurt.

Het licht van de 4W heeft een rare groenige zweem die op de foto enigszins waarneembaar is, maar in het echt is het veel sterker. Zeker naast het mooie licht van de Pharox 400 is het duidelijk dat de 4W een misbaksel was.

Op de foto in het midden heb ik de lampenkappen op de lampen gezet en zowel het verschil in lichtopbrengst als -kleur is hier nog duidelijker te zien.

Op de meeste rechtse foto de 4W in infrarood. Het warmste punt van de lamp is één de openingen in het koellichaam, wat ruim 50°C is. De rest van de lamp is koel, en dat is ook niet zo gek als je bedenkt dat er maar 4W verstookt wordt.

  • Duidelijk is de Pharox 400 hier de betere lamp, maar dat is ook niet zo gek als de oude lamp maar 4W te besteden heeft. De lelijke lichtkleur is echter onvergeeflijk, ik kan me geen toepassing bedenken voor deze lamp.

6 Watt Sun-Solar LED lamp

Van deze lamp hebben we er twee in de staande lampen naast onze bank zitten. Ze geven ook een prima warm licht.

De Pharox 400 vergeleken met een 8W Sun-solar LED lamp

Ook de Sun-solar LED lamp geeft een iets warmer licht dan de Pharox, en het lijkt er op dat hij ook iets meer licht geeft (te zien op de foto met de lampenkappen). Dat is verrassend want deze lamp verbruikt maar 6,5W tegen 8W van de Pharox. Dit lager opgenomen vermogen zorgt er samen met het grotere fysieke formaat voor dat de lamp vrij koel blijft; het warmste punt is slechts 45°C, en het grootste deel van de lamp is veel koeler. De lamp kan, ook na uren branden, gewoon beetgepakt worden.

Toch heeft deze lamp ook een paar nadelen. Het is een grote lamp, bijna anderhalf keer zo lang als de Pharox en dat betekent dat hij niet in alle armaturen zal passen. Ook is hij niet goedkoop in aanschaf, € 20. Een duidelijk vraagteken is de levensduur. Pharox geeft twee jaar garantie op de lamp (en ik ben er vrij zeker van dat je als Nederlandse consument redelijk sterk staat als je na vier of vijf jaar met een defecte lamp bij Pharox aan komt zetten), terwijl de Sun-solar lamp ‘experimentele Chinese import’ is. Naar garantie heb ik maar niet gevraagd.

  • De Sun-solar geeft iets meer licht voor een veel lager opgenomen vermogen, en geeft iets warmer licht. De lamp is wel zwaarder en duurder van de Pharox. Levensduur is voor beiden een vraagteken (gevoelsmatig in het voordeel van de Pharox) maar Pharox geeft twee jaar garantie. Naar mijn mening komt de Pharox hier beter weg.

8 Watt Ikea Ledare LED lamp

Boven onze eettafel hangen al ruim een jaar drie van deze lampen en die voldoen prima. Ze geven voldoende licht van een mooie kleur en hoewel een jaar voor een LED-lamp een korte tijd is lijken ze vooralsnog betrouwbaar. Een waardige ‘tegenstander’ voor de Pharox 400 dus.

De Pharox 400 vergeleken met een 8W Ikea Ledare

De hoeveelheid licht die beide lampen geven lijkt heel dicht bij elkaar te liggen, wellicht dat de Pharox een fractie meer licht geeft. Er is echter wel een waarneembaar verschil in lichtkleur, de Ikea lamp is iets warmer van kleur. Nu is een warmere lichtkleur niet in alle gevallen beter, in bv. een werksituatie kan een koelere kleur prettiger werken, maar de meeste mensen willen in hun woonkamer toch liever wat warmer licht. Met de lampenkap er op wordt dit verschil nog wat meer geaccentueerd.

De infraroodfoto laat zien dat het koellichaam een temperatuur van rond de 52°C heeft. Dat is warm maar voor korte tijd nog wel beet te pakken. Ook bij deze lamp is de bol die het licht uitstraalt heel koel (30-32°C).

De Ikea Ledare kost € 9,99, terwijl de Pharox 400 € 16,99 kost.

  • Hoewel de lampen elkaar niet veel ontlopen geeft de Ikea lamp net wat warmer licht en kost hij tweederde van de Pharox. De enige onbekende factor in deze vergelijking is de levensduur. Als dimbaarheid een vereiste is valt de Ikea-lamp af.

11 Watt Megaman dimbare spaarlamp

Voordat we de Ikea LED-lampen boven onze eettafel plaatsten hadden we drie van deze lampen hangen. Ze waren niet goedkoop, € 25 per stuk, maar ze zijn dimbaar met een normale schakelaar. Helaas gingen er twee vrij snel kapot (door een combinatie van net buiten garantie en luiheid niet vervangen) en niet lang daarna plaatsten we de Ikea LED-lampen. Toen de lampen nog werkten voldeden ze prima.

De Pharox 400 vergeleken met een 11W Megaman dimbare spaarlamp

De Megaman spaarlamp lijkt zeker op de foto met de lampenkappen substantieel minder licht te geven dan de Pharox, terwijl hij toch meer vermogen vraagt (11W). Het licht is wel iets warmer.

De infraroodfoto laat zien dat het warmste punt van de Megaman lamp toch nog bijna 87°C is, dat is te heet om aan te pakken.

  • De Megaman legt het hier duidelijk af tegen de Pharox; hij verbruikt meer stroom, geeft minder licht en mijn ervaringen met de levensduur waren ook niet geweldig. Enige pluspuntje is het iets warmere licht van de Megaman.

28 Watt halogeenlamp

Sinds gloeilampen met een wat hoger vermogen niet meer te koop zijn in Nederland kun je als alternatief halogeenlampen kopen met een normale fitting. Philips maakt ze onder de merknaam EcoClassic, en de Albert Heijn heeft ze voor wat minder geld ook onder hun huismerk. De lamp op de foto is een 28W halogeenlamp van de Albert Heijn, welke net zoveel licht geeft als een 40W normale gloeilamp.

De Pharox 400 vergeleken met een 28W halogeenlamp

De meest linkse foto, van de ‘kale’ peertjes, is niet te beoordelen omdat het zo’n ander type lichtbron is. De halogeenlamp produceert al zijn licht in een klein gloeidraadje terwijl de Pharox zijn licht gelijkmatig verspreidt uit een matglazen bol. De foto met de lampenkappen zegt al meer: de hoeveelheid licht lijkt ongeveer gelijk (misschien iets minder), maar de halogeenlamp geeft duidelijk warmer licht. Toch valt dat alleen op met de lampen zo naast elkaar, in normaal gebruik komt de Pharox echt niet koel over. Daarbij lijkt de camera het verschil te accentueren, op het oog was het verschil in kleurtemperatuur niet zo groot. Mocht de lichtkleur toch een probleem zijn, de Pharox-lampen zijn ook in flame verkrijgbaar.

De infraroodfoto laat zien dat deze lamp op zijn heetste punt (86°C) vrijwel net zo heet wordt als de Megaman spaarlamp.

  • De halogeenlamp verbruikt 3½ keer zoveel energie als de Pharox om ongeveer dezelfde hoeveelheid licht te produceren. Zelfs met een veel lagere aanschafprijs (€ 1,50) is deze lamp over zijn levensduur veel duurder dan de Pharox. De lichtkleur is wel duidelijk warmer.

40 Watt gloeilamp

En met deze lamp gaan we dik een eeuw terug in de tijd. Deze lamp heeft 40W aan elektrische vermogen nodig om ongeveer dezelfde hoeveelheid licht te produceren als de meeste van de hierboven besproken lampen. 90-95% van deze 40W wordt niet omgezet in licht maar in warmte. Het is maar goed dat ze uitgefaseerd worden.

De Pharox 400 vergeleken met een 40W gloeilamp

Het verschil in elektrisch vermogen is nog groter dan bij de halogeenlamp; deze gloeilamp verbruikt maar liefst vijf keer zoveel energie voor dezelfde hoeveelheid licht – misschien zelfs iets meer. Het verschil in kleurtemperatuur is hetzelfde als bij de halogeenlamp. De infraroodfoto laat zien dat de bovenkant van de lamp een temperatuur van ruim 125°C bereikt.

  • Het is duidelijk dat deze honderd jaar oude technologie niet meer voldoet. De Pharox geeft minstens evenveel licht met slechts een vijfde van het energieverbruik. De lichtkleur van de gloeilamp is iets warmer maar zoals gezegd is dat in de praktijk niet opvallend.

Conclusie

Ik vind de Pharox 400 een goede lamp die in heel veel situaties goed zal voldoen. Hij is zuiniger dan de meeste spaarlampen en geeft een mooi, warm licht. Als je een gloeilamp vervangt door deze LED-lamp zal hij zich snel terugverdienen, en als de claim over de levensduur klopt zal hij vele jaren dienst kunnen doen.

Toch moet de lamp op sommige gebieden andere lampen voor zich dulden. Zo denk ik dat de Ikea Ledare in situaties waarin dimbaarheid geen vereiste is een betere keus zou kunnen zijn. De lichtopbrengst en het elektrisch vermogen zijn gelijk, maar hij geeft wat warmer licht en hij kost € 7,- minder dan de Pharox. De keus is dus afhankelijk van de situatie; is dimbaarheid een vereiste dan kan ik de Pharox van harte aanbevelen.

De Pharox 400 LED-lamp werd mij kosteloos ter beschikking gesteld door www.bespaarbazaar.nl.

5 thoughts on “Gebruikstest: Pharox 400 LED-lamp

  1. Leuke vergelijking! Fijn dat er nu ook redelijk betaalbare _dimbare_ ledlampen op de markt komen van goede kwaliteit (en met garantie!).

    Zelf heb ik thuis voornamelijk de Ikea Ledare lampen en die bevallen goed, zeker in vergelijking met de Ikea spaarlampen (die gingen snel kapot en als ze ouder werden kregen ze een lange opwarmtijd) met name om de “direct aan” eigenschap. De Ledares hebben als grappige eigenschap dat ze bij inschakelen een halve minuut lang licht met een ietwat roze tint uitstralen.

    We hebben ook de Ledare kleine fitting variant als leeslampjes: die kunnen iets zoemen. Niet irritant, maar het is wel merkbaar als het doodstil is en je in bed nog een boek aan het lezen bent.

  2. Een prima verhaal. Ik volg de ontwikkelingen op ledlampengebied met argusogen. Heb er al heel veel geprobeerd. Goede ervaringen met LED lampen van de Action (3,99/st). Ook al enige jaren 6 watt led van Cree in gebruik die het fantastisch doen.

    Mijn vrouw mopperde over de kleur van de led lampen, de Cree’s doen het goed…na zes maanden kreeg ik de vraag of er andere lampen in de spots boven de tuindeuren zaten :-) Warm wit, echt warm wit dus…

  3. Prima test !

    De IKEA lamp is volgens mijn ook gemaakt door Lemnis, de maker van de Pharox lamp. Waarschijnlijk is het prijs verschil puur in de LED’s, de dimbaar zijn en de iets grotere volumes van IKEA.

    Is de Sun-Solar dimbaar ?

    Groet, Karl.

  4. @Karl de Boois: Je zou best eens gelijk kunnen hebben v.w.b de herkomst van de lampen. De sun-solar is niet dimbaar. Wel eens geprobeerd, maar dan gaat hij heel gek knipperen. Leek me niet goed voor de lamp, dus dat experiment binnen een paar seconden maar gestaakt :-)

  5. Inmiddels heb ik nu iets van een jaar geleden tl balken vervangen door led balken in mijn garage/werkplek.
    Ipv 58 watts tl ca 23 watt led balk. (2 keer want dubbele bak). Dure hobby overigens, maar bij de aanbieding toen (oude serie voor half geld) was het wel betaalbaar.
    Eerste indruk: De led geeft effectiever licht af …hierbij moet ik wel aangeven dat een tl rondom de buis straalt, de ledbalk voornamelijk in 1 richting (kegel) en de bak niet spiegelend uitgevoerd was.
    Als grootste voordeel, vooral omdta regelmatig je “even” iets moet doen daar is het verschil in aanschakelen tussen led (direct vol) en tl…eerst seconden knipperend op de starters. Wel even meenemen dat de starters niet mogen blijven zitten als je de led- tl installeert.

    Ook iets voor een test? Met name op kantoren, nu veelal nog voorzien van standaard tl, kan dit veel energie schelen.

    (te koop via oa ledlampendirect.nl )