Het moet gezegd, de laatste tijd begon het topic ook hier en daar wat scheurtjes te vertonen doordat discussies over zonnestroom, windenergie, politiek, isolatie, duurzaam transport, duurzame financiën, zelf voedsel kweken en nog veel meer door elkaar liepen. Steeds vaker klonk de vraag of het forum niet kon worden opgesplitst in deelinteresses.

Vandaag hebben de beheerders van het forum de populariteit en het belang van het topic erkend door een apart themaforum Duurzame Energie op te richten. Ik denk dat dit een goede stap is, in de paar uur dat het themaforum nu bestaat heb ik al nieuwe ‘gezichten’ gezien. Als we meer mensen met duurzaamheid kennis kunnen laten maken is dat mooi.

Ik hoop dat er nog vele interessante posts zullen volgen.

Het 120Wp paneel op het dak van onze schuur

Al ruim een  jaar stond er in onze schuur een 120Wp zonnestroompaneel weg te kwijnen. Zonde natuurlijk, maar op het dak van ons huis was geen plek meer voor een extra paneel, en onze schuur was in slechte staat en beschikte niet over elektriciteit.

Vorig jaar heb ik de schuur gerenoveerd, en sinds vorige week beschikt de schuur over een werkende elektrische installatie. Nu was er dus geen enkel excuus meer om het paneel in de schuur te laten staat – en vandaag heb ik dan ook de tijd genomen om het paneel op het dak te plaatsen.

Een gelukkig toeval wilde dat collegablogger Niels Thijssen nog een aluminium console over had die ik voor een heel zacht prijsje over kon nemen. De bevestigingsgaten van mijn paneel en de console kwamen minder goed overeen dan ik eerst dacht, maar gelukkig is aluminium goed te bewerken, en na een kwartiertje stoeien met een metaalboor paste het paneel prima.

Het plaatsen op zich stelde niet veel voor, met een ladder kon ik op het dak van de schuur komen, en de console kon ik verzwaren met gratis bakstenen van een stapel een paar huizen verderop.

De Sun-250G omvormer aangesloten via een Plugwise plug

Het paneel is van het merk Solarex, en eigenlijk bedoeld om accu’s te laden in een autonome zonnestroominstallatie. Hierdoor geeft het paneel een lage spanning (rond de 17V) en dat maakte het vinden van een omvormer erg lastig. Vrijwel alle netgekoppelde zonnestroomomvormers zijn gemaakt voor panelen die een hogere spanning leveren.

Na lang zoeken kwam ik uiteindelijk bij sun-solar.nl uit die mij een Sun-250G omvormer kon leveren. Deze omvormer is leverbaar in twee versies; één voor laagspanningspanelen, zoals mijn Solarex, en één voor hoogspanningspanelen. De laagspanningsversie was goed geschikt voor dit paneel.

De omvormer is flink overgedimensioneerd, zoals de naam al suggereert kan hij een vermogen van 250W omzetten en het aangesloten paneel kan maximaal maar 120W produceren. Dit heeft helaas een klein negatief effect op het omzetrendement, maar daar is niet zoveel aan te doen ben ik bang. Als ik ooit nog eens tegen een identiek 120Wp paneel aanloop zou dat perfect zijn, maar die kans acht  ik niet groot.

Het nieuwe paneel in Plugwise

De omvormer zit via een Plugwise plug op het lichtnet aangesloten zodat ik de produktie van het zonnestroompaneel kan monitoren. Ik durf niet goed te voorspellen hoeveel energie het paneel per jaar op zal gaan wekken, maar ik schat dat het ergens tussen de 70 en 100 kWh zal zijn.

Het paneel staat prima uitgericht (zuidzuidoost) maar ik weet niet hoe de overgedimensioneerde omvormer gaat presteren. We zullen het zien.

Hoe dan ook is onze installatie vandaag uitgebreid met 120Wp tot een totaal  van 2245Wp. Het zal ons jaarlijkse zonnestroomoverschot iets vergroten maar dankzij Greenchoice krijg we hier wat extra geld voor, wat dan van de gasrekening af gaat.

In het kort is mijn mening: ik ben er van overtuigd dat een duidelijke presentatie van het energieverbruik mensen echt kan aansporen energie te besparen, maar hiervoor is het echt niet nodig dat de meetdata het huis verlaat. Ook kan een slimme meter helpen om een groeiend percentage van decentraal opgewekte elektriciteit te koppelen aan het verbruik (bv. de wasmachine aanzetten op het moment van veel aanbod), maar ik zie nu nog niet hoe dit zou kunnen zonder een voor mij onaanvaardbare aantasting van de privacy.

Keer op keer blijkt weer dat de beveiliging van de meetgegevens onvoldoende is, en dat de meters of database ‘hackbaar’ blijken. De mogelijkheid van het op afstand kunnen afschakelen van elektriciteit, aardgas en drinkwater maken de gevolgen van een geslaagde hackpoging extra groot. Niet alleen in individuele gevallen, maar denk er eens aan wat er gebeurt als iemand er in slaagt in hoog tempo een hele wijk of een hele stad snel achter elkaar aan en uit te schakelen…

Er zijn veel mensen die deze angst (ik noem het voorzichtigheid) maar overdreven vinden. De bedrijven die die meters uitrollen doen er toch alles aan om het veilig te maken? Toch?

Nou, niet dus.

De volgende video toont een presentatie van twee Duitse studenten die een slimme meter lieten plaatsen en het apparaat zeer slecht beveiligd vonden:

De presentatie duurt ongeveer een uur, en is zeker in het begin niet altijd even vloeiend, maar als je in deze materie geïnteresseerd bent is hij absoluut het kijken waard. Na verloop van tijd loopt de presentatie steeds beter en wordt hij zelfs grappig.

Een paar zaken die de studenten vonden:

• De communicatie van de meter met het meetbedrijf was slecht beveiligd – zelfs in het geheel niet versleuteld. Op elk punt in de verbinding kan de meetdata afgeluisterd worden.
• De meter maakt zich met een uniek adres bekend – ook weer niet versleuteld. Dit stelde de studenten in staat vervalste meetdata aan te leveren (wat dit soort grappige plaatjes oplevert).
• Niet alleen konden de studenten data van hun eigen meter vervalste data aanleveren, maar door het adres van een andere meter te gebruiken konden ze ook van die andere meters falsifiëren.
• De meetdata is enorm gedetailleerd, het elektriciteitsverbruik wordt door deze meter elke twee seconden gemeten. De studenten slaagden erin om uit deze meetdata te destilleren welke film er op de televisie gekeken werd. Uit deze data is natuurlijk nog veel meer informatie over het gedrag van de bewoners te halen, en deze informatie is goud waard voor adverteerders.

De specifieke gaten in de beveiliging zijn in het grote plaatje niet eens zo interessant, waar het me om gaat is dat het bedrijf haar klanten verzekerde dat het gehele systeem veilig was – terwijl dat dus overduidelijk niet waar was. Wat hier de oplossing voor is zou ik niet goed weten, misschien een onafhankelijk keuringsinstituut. Maar zelfs als dan “zeker”(100% zeker bestaat niet) is dat de meetdata niet onderweg kan worden afgetapt is het altijd nog maar de vraag wat het meet-/energiebedrijf met de meetgegevens doet. Als het maar voldoende geld oplevert kan het verleidelijk zijn het door te verkopen, al dan niet met medeweten van de klanten. Zelfs als klanten de keus krijgen zal er vrijwel zeker en prijsverschil ontstaan voor klanten die hun data wel willen laten gebruiken en klanten die hun data niet willen laten gebruiken. Daarmee krijgt privacy een prijs, en daar ben ik tegen.

Aardgas

Vandaag was redelijk groots in het nieuws “NAM doet gasvondst in Friesland“. Volgens de berichten is het het grootste aardgasveld in zeventien jaar tijd gevonden, van wel vier miljard kubieke meter groot.

Maar hoe groot is dat eigenlijk? Volgens de NAM werd in 2009 in totaal 53,3 miljard kubieke meter aardgas in Nederland geproduceerd. Ik zou verwachten dat dit de afgelopen paar jaar wat gestegen is maar ik kan er geen informatie over vinden. Laten we het dus houden op die 53,3 miljard kubieke meter.

Dat betekent dat dit grote aardgasveld gelijk staat aan nog geen maand (27 dagen) productie. Het feit dat het zeventien jaar geleden is dat een veld van een dergelijke grootte is gevonden maakt wel duidelijk dat we in een vrij rap tempo door onze aardgasvoorraad aan het gaan zijn.

Het lijkt daarom logisch om, zoals onze overheid doet, voorbereidingen te treffen om Russisch aardgas via een pijpleiding en in vloeibare vorm per schip van o.a. Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten te importeren. Het is echt niet voor niets dat koningin Beatrix daar momenteel op staatsbezoek is.

De grote vraag is natuurlijk: willen we voor een goedje waarop onze economie al vele decennia steunt afhankelijk maken van landen waarvan we ons kunnen afvragen hoe stabiel die op de lange termijn zijn? Met grootschalige aankopen steunen we regimes die op zijn best maar matig democratisch zijn (Rusland) en op zijn slechtst simpelweg compleet ondemocratisch (Qatar). Met elke kubieke meter aardgas die we verbranden om slecht geïsoleerde woningen te verwarmen en om elektriciteit op te wekken voor inefficiënte elektrische apparaten vergroten we die steun een klein beetje. Hoe meer we afhankelijk zijn van dergelijke landen voor iets essentieels als energie, hoe moeilijker het wordt om commentaar te leveren op de stand van democratie en mensenrechten in die landen.

Iets om over na te denken…

(En dit is nog allemaal zonder de steeds afnemende invloed die we zullen hebben op de prijs, het feit dat het verbranden van aardgas CO2 in de atmosfeer brengt en dat een op het eerste gezicht stabiele aanvoer van aardgas het makkelijker maakt om investeringen in écht duurzame energiebronnen zoals zon en wind uit te blijven stellen.)

2011

Het jaar 2011 is bijna ten einde en dat betekent dat het tijd is voor een terugblik. Het jaar begon niet briljant met de terugroepactie voor vele Soladin 600 omvormers van Mastervolt. In de drie weken dat onze twee omvormers weg waren misten we 12 kWh opbrengst ofwel ongeveer één procent van onze jaaropbrengst.

Begin mei had ik het voorrecht om een week lang in een splinternieuwe Nissan Leaf te mogen rijden. Dat was een heel leuke ervaring, waarvan hier het verslag.

Net als de Consumentenbond in 2010 besloot het blad Geld & Recht een zeer negatief artikel met vele onjuiste feiten te plaatsen over energiebesparing en duurzame energie. En net als de CB bleef ook deze organisatie bij haar standpunt. Jammer.

Op 21 juni 2011 bestond deze website vijf jaar. Om meerdere redenen heb ik een gepland feestje voorbij moeten laten gaan, toch heb ik er zelf wel even bij stilgestaan. Als ik terug kijk lijkt het nog steeds als de dag van gisteren dat ik op onze huurwoning de eerste zonnestroompanelen plaatste en diezelfde avond nog deze website startte.

Natuurlijk deden we in 2011 ook weer mee aan de jaarlijkse Solar Days, en onze open dag trok door de dag heen zeven bezoekers waarmee ik de hele middag gezellige en interessante gesprekken heb kunnen voeren.

Duidelijk het grootste evenement dit jaar voor mij en voor deze website was de World Solar Challenge (WSC). In de aanloop naar de WSC werd ik uitgenodigd om te komen kijken bij zowel het Solar Team Twente als het Nuon Solar Team, wat ontzettend leuke ervaringen waren. Tijdens de race zelf heb ik een week vrij genomen van mijn werk en als ik terugkijk dan was dat één van de meest heftige weken die ik sinds tijden meegemaakt heb. Ik heb de dagen van de race gemiddeld zo’n 18-20 uur per dag achter de computer gezeten. Helaas eindigden zowel Twente als Nuon minder goed dan beide teams (en ik ook) hadden gehoopt, maar dat maakte het voor mij zo mogelijk nog spannender. Om alle berichten over de WSC te zien, volg deze link (maar het zijn er héél veel).

Ik heb tijdens de WSC onbetaalbare hulp gehad van Diederik Kinds, een ex-Nuon Solar Team lid die, in de paar uur dat ik sliep, de berichtgeving overnam waardoor deze website een bijna 24/7 verslag kon doen. Dit werd door veel lezers zeer gewaardeerd. Ook schreef Diederik twee uitstekende achtergrondartikelen over het belang van strategie in een solar race, en over het verschil tussen de koplopers Nuon en Tokai.

In 2013 hoop ik de WSC van nog dichterbij mee te maken. Ik heb al de eerste contacten met de WSC organisatie gelegd om te verkennen wat de mogelijkheden daartoe zijn.

Nadat ik na de heftige WSC-week een beetje ‘website-moe’ was heb ik eind november iets gedaan waar ik al lang geleden werk van had moeten maken: spouwmuurisolatie. Ik heb in eerste instantie alle buren in ons huizenblok (acht huishoudens) aangeschreven met de vraag of ze interesse hadden om gezamenlijk onze woningen te laten isoleren. Tot mijn grote teleurstelling was niemand geïnteresseerd. Ik heb me daardoor niet tegen laten houden en ik heb de offerte getekend om de spouwmuur van onze woning te laten isoleren. Ik hoop dat het snel kan gebeuren. Natuurlijk maak ik hier weer een uitgebreid verslag van, inclusief foto’s en wellicht ook video.

Een leuke aankoop in 2011 was een solar cooker, waarmee ik in de zomer van 2012 veel hoop te kunnen experimenteren.

Wat in 2011 minder goed gelukt is dan ik had gehoopt zijn de proefritten in alternatieve voertuigen. De proefrit in de Leaf was fantastisch maar ik zou ook graag een Opel Ampera en Renault Fluence Z.E. op mijn lijstje willen hebben. Ik had ook graag wat proefritten op elektrische scooters willen maken, maar daar heb ik zelf gewoon niet achteraan gezeten.

Op politiek/duurzaamheidsgebied was 2011 niet zo’n briljant jaar. De PVV blijft pushen voor een maximumsnelheid van 130 km/u op steeds meer Nederlandse snelwegen en vicepremier Maxime Verhagen blijft proberen de bouwvergunning voor een kerncentrale er versneld doorheen te drukken. Ik ben van mening dat Nederland in de huidige economische situatie beter af zou zijn zonder deze verhoging van de maximumsnelheid (misschien zelfs een verlaging…)  en zeer zeker met een stroomlijning van de vergunningsprocedure van windturbines en windparken. Helaas… ik zie dat er in 2012 ook nog niet van komen. De push naar een verduurzaming van onze samenleving door burgers zal ook in 2012 weerstand blijven ondervinden van de door diezelfde burgers gekozen regering. Vreemd eigenlijk, toch?

Ook in 2011 was de concentratie CO₂ in de atmosfeer van de aarde weer hoger dan in voorgaande jaren, nl. 390 ppm, terwijl 350 ppm als ‘veilig’ wordt gezien in het licht van klimaatverandering en alle gevolgen van dien. Een zorgelijke ontwikkeling, waar we echter veel te weinig over horen in de reguliere media.

2011 was ook het jaar waarin de prijzen van zonnestroompanelen tot historisch lage waarden daalden. Betaalde ik in 2006 nog zo’n € 3000 voor 555 Wp ofwel € 5,50 per Wp, op dit moment kan een doe-het-zelf installatie (afhankelijk van de grootte) gemakkelijk worden aangeschaft voor rond de € 2,50 per Wp.

Op de valreep van 2011 was de kerstrede van koningen Beatrix een prettige verrassing met duurzaamheid in alle facetten als centraal thema.

Uiteraard volgt er nog een artikel met uitgebreide energiestatistieken, maar ik kan alvast verklappen dat 2011 ondanks de volledig verregende zomer vrijwel exact dezelfde hoeveelheid zonnestroom heeft opgeleverd als in 2010.

2012

Traditioneel hoort bij een jaarwisseling naast een terugblik ook een vooruitblik.

Nederland verkeert ‘officieel’ in een recessie, wat van alles kan betekenen maar niet veel goeds. Traditioneel betekent een recessie ook een daling van het energieverbruik, wat over het algemeen ook de (olie)prijs drukt. Door dit lage prijspeil is er weinig stimulans om energie te besparen.

Een trend waarvan ik verwacht dat die zich doorzet in 2011 is de prijsdaling van zonnestroompanelen, hoewel zeker niet zo sterk als in 2011. Als direct gevolg van de prijsdalingen zijn in 2011 een aantal fabrieken van zonnecellen en zonnestroompanelen failliet gegaan, en ik verwacht dat er ook in 2012 een aantal bedrijven hun deuren zullen moeten sluiten. Wellicht zullen sommige bedrijven faillissement weten te vermijden door bv. fusies, maar grote bewegingen in de markt zijn vrijwel zeker.

Hoe dan ook, als je nog geen zonnestroompanelen hebt, 2012 wordt hét jaar om ze te (laten) plaatsen. Heel veel goedkoper worden ze niet, sterker nog, als er veel bedrijven failliet gaan en de markt in handen komt van een paar grote spelers is het niet ondenkbaar dat de prijs zelfs wat stijgt.

Vanzelfsprekend doen wij ook in 2012 weer mee aan de Solar Days met een open dag. Ik weet nog niet op welke datum de open dag zal zijn, maar ik verwacht dat de organisatie dat in het voorjaar wel bekend maakt. Ik hoop dat het mooi weer is op de open dag zodat ik de solar cooker kan demonstreren.

Onze zonnestroominstallatie krijgt nog een kleine uitbreiding in 2012 met een 120Wp-paneel wat ik al tijden in de schuur had staan. In de loop van de tijd heb ik alle benodigde onderdelen verzameld (omvormer, console) en ik verwacht dit paneel aan het einde van de winter of in de vroege lente op het dak van de schuur te kunnen plaatsen. Omdat dit paneel op vrijwel pal zuid zal worden opgesteld kon het wel eens het best presterende paneel van onze gehele installatie worden.

Eerlijk gezegd weet ik verder niet echt wat 2012 ons zou kunnen brengen. Ongetwijfeld zullen er weer allerlei onverwachte en interessante dingen gebeuren, positief en negatief, waarover ik op deze website zeer zeker zal berichten.

Hoe dan ook wens ik iedereen een gezond, voorspoedig en duurzaam 2012 toe.

Onderhoud

Als laatste nog een technische mededeling: deze website zal in begin 2012 verhuisd worden naar een nieuw ‘platform’ bij mijn hostingprovider Zylon.net. Ik maak meteen van de gelegenheid gebruik om een flinke onderhoudsactie te doen. Zo zal bv. het uiterlijk van de website licht wijzigen. Voor de technisch geïnteresseerden onder ons: de website zoals die er nu staat gebruikt een aangepaste variant van het oude Kubrick theme. Dit theme is functioneel maar kan geen gebruik maken van nieuwe functies die moderne versies van WordPress, waarop deze website draait, beschikbaar stellen. Ik heb daarom een aangepaste variant van Twenty Eleven ontwikkeld (dat klinkt spannender dan het is ) en die biedt meer mogelijkheden v.w.b. de plaatsing van menu’s en dergelijke.

Dit betekent dat ik ergens in januari 2012 een avond (waarschijnlijk in een weekend) zal plannen dat de website niet beschikbaar is. Ik zal dat natuurlijk ruim van te voren aankondigen.

Greenchoice

Zoals trouwe lezers van deze website weten zitten wij bij energieleverancier Greenchoice omdat dit bedrijf zo’n beetje als enige mensen met een zonnestroomoverschot een warm hart toedragen. Bij Nuon, waar wij tot een jaar of vier geleden zaten, maar ook bij de andere ‘fossiele groten’ kun je fluiten naar een eerlijke vergoeding voor oerduurzaam opgewekte stroom – maar Greenchoice doet daar niet moeilijk over. Ook blijft onze netbeheerder Liander ons maar dwarsbomen door volstrekt willekeurige meterstanden aan Greenchoice door te geven omdat Liander’s systemen niet om kunnen gaan met negatieve meterstanden. Greenchoice doet wederom niet moeilijk en staat ons toe de meterstanden direct door te geven. Iedereen zal begrijpen dat wij zeer tevreden zijn over onze energieleverancier.

Ik schrok dus wel een beetje toen Greenchoice eerder deze maand negatief in het nieuws kwam met het bericht dat de NMA het bedrijf een boete van maar liefst 7,2 miljoen euro opgelegd had. De reden zou zijn dat klanten die van Greenchoice overstapten naar een andere leverancier en nog geld te goed hadden hier niet op tijd een afrekening van kregen. In forums en op de sociale media gingen veel mensen compleet uit hun dak en er zijn veel niet zulke mooie dingen gezegd. Omdat ik inmiddels wel weet dat de soep meestal niet zo heet gegeten wordt als hij wordt opgediend heb ik me zoveel mogelijk afzijdig gehouden van deze discussies.

In eerste instantie stond er een vrij summiere FAQ over de boete en het verhaal erachter op de website van Greenchoice, maar die is inmiddels aangepast naar een meer uitgebreide en meer redelijk klinkende versie. Ik raad aan die door te lezen. Ook staat onder het artikel het e-mail adres van de (aftredend) algemeen directeur, en die geeft op de meest gekke tijden uitgebreid en inhoudelijk antwoord op vragen. Kom daar maar eens om bij de andere leveranciers!

Het jammere is alleen dat het ‘sappige’ nieuws over de boete overal breed werd uitgemeten, maar dat het subtielere verhaal áchter het verhaal dan weer niet in het nieuws verschijnt. Over een jaar weet iedereen nog van ‘die boete’ maar bijna niemand meer wat er echt is gebeurd.

Mijn mening over Greenchoice is door dit geheel niet veranderd: een prima energieleverancier die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft en mensen met een zonnestroomoverschot niet een poot uitdraait.

Koningin Beatrix duurzaam?

Mensen die inzien dat een slag naar een (veel) meer duurzame maatschappij noodzakelijk is hebben het laatste decennium geleerd niet veel te verwachten van de landelijke overheid. Daardoor was ik gisteren stomverbaasd toen ik de tekst van de kerstrede van koningin Beatrix las. In de tekst veel referenties aan duurzaamheid, saamhorigheid en gemeenschapszin, maar een paar zinnen vielen me extra op.

“Bovendien moet in elke besluitvorming de kwaliteit van de toekomst meetellen. Die ligt in beschermen van natuur en milieu, respect voor het culturele erfgoed en onderkennen van de immateriële waarden die zin geven aan beschaving. Met de afwegingen die nu worden gemaakt staat ook het leven van wie na ons komen op het spel; niemand mag daarvoor de ogen sluiten.”

“De aarde die het leven voedt maar niet voor zichzelf kan spreken, moet stem krijgen. In alle kleine en grote beslissingen zal die moeten doorklinken.”

(Lees vooral ook de gehele tekst)

De boodschap van deze toespraak van onze koningin lijkt haaks te staan op het regeringsbeleid van de afgelopen jaren: duurzaamheid dwarsbomen met wipkip-beleid t.a.v. duurzame energie, het bevorderen van de fossiele en nucleaire sector en besluiten zoals de compleet onzinnige verhoging van de maximumsnelheid om vele snelwegen naar 130 km/u. Hoe is dit te rijmen? Is dit het voorteken van een omslag in het beleid?

Als ik me even in de illusie wentel dat ons staatshoofd mijn website leest: Majesteit, kunt u in de comments hieronder toelichten in welk licht ik deze hoopvolle kerstrede moet zien?

(Als je als gewone sterveling hier ideeën over hebt is je reactie natuurlijk ook meer dan welkom ).

Isolatie

Ik zit er al twee jaar tegenaan te hikken, maar om diverse (elke keer goede) redenen kwam het er niet van. In 2009 ging mijn werkgever failliet en daardoor stonden mijn hoofd en portemonnee er niet naar, en in 2010 zijn wij getrouwd en had het dak van ons huis een middelgrote renovatie nodig. Nu is het stookseizoen van 2011 weer begonnen en word ik weer met mijn neus op het feit gedrukt dat we nog steeds fossiel aardgas verstoken om ons huis warm te houden.

Ik heb vandaag de eerste echte stap gezet op weg naar spouwmuurisolatie van onze woning. Ik heb een brief c.q. flyer geschreven waarin ik de mensen in ons huizenblok (acht woningen) uitnodig voor een informatieavond over woningisolatie, en die vanavond in de bus gedaan. Ik hoop dat we met een aantal huishoudens tegelijk isolatiewerkzaamheden aan dak, spouwmuur en/of vloer kunnen laten uitvoeren zodat we een aardige korting kunnen bedingen.

Afhankelijk van de respons wil ik het verspreidingsgebied van de brief uitbreiden want met hoe meer huishoudens we tegelijk een order plaatsen, hoe groter de korting zou moeten zijn die we kunnen krijgen.

Ik denk dat ik ongeveer anderhalve week wacht op de reacties op de brief, en dan een besluit neem of ik hem in een groter gebied verspreid. Spannend!

Passief huis schematisch

Afgelopen weekend hielden een aantal bewoners van passiefhuizen een open dag om te laten zien wat een passiefhuis (en het wonen er in) nu precies inhoudt. Ik had een aardig idee wat een passiefhuis nu precies inhield, maar ik had er nog nooit eentje in het echt gezien. Deze open dag was een mooie gelegenheid om er meer over te weten te komen.

Een passiefhuis is een huis wat zó goed geïsoleerd is dat in de meeste gevallen geen (of slechts een heel klein) verwarmingssysteem nodig is. Over het algemeen heeft een passiefhuis de volgende eigenschappen:

• Dak, muren en vloer zijn zeer dik geïsoleerd (30-50cm).
• Alle ramen zijn voorzien van driedubbel glas.
• Het huis is 100% luchtdicht, bij de bouw zijn alle kieren afgedicht.
• Er zijn geen koudebruggen tussen de buitenkant van de schil en de binnenkant.
• Het huis is voorzien van een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning.
• Zonwering aan de zonzijde(n) omdat anders de woning bij zonneschijn te ver opwarmt.

Vaak (maar niet altijd) zijn passiefhuizen voorzien van:

• Een grote thermische massa binnen de isolatieschil (meestal beton of steen, soms water). Hierdoor is de temperatuur in het huis erg stabiel.
• Een zonneboiler voor tapwater- en/of woningverwarming.
• Als er een woningverwarmingssysteem aanwezig is, dan is dit vaak een warmtepomp.
• Doordat een passiefhuis erg energiezuinig is worden ook vaak zonnestroompanelen geplaatst, waardoor het – als de zonnestroominstallatie het volledige elektriciteitsverbruik van het huishouden dekt – mogelijk is om een energieneutraal huis te bouwen.

Doordat een passiefhuis de benadering volgt van “eerst zorgen dat het absolute minimum aan energie (voor woningverwarming) nodig is” voordat naar actieve technische oplossingen gegrepen wordt lijkt mij dit een zeer duurzaam concept.

Het passiefhuis waar ik zaterdag was

Het passiefhuis in Utrecht waar ik afgelopen zaterdag op visite ging is door de bewoners zelf gebouwd. In dit artikel worden wat meer verteld over het huis.

Hoewel ik geen fan ben van moderne bouwstijl is het een mooi, groot huis en binnen merk je gelijk een paar bijzondere dingen op. De binnenzijde van het huis is niet alleen thermisch ontkoppeld van de buitenkant, maar ook akoestisch. Hierdoor is het heel stil in huis. Dit valt in eerste instantie niet echt op, maar als je een raam of buitendeur opent valt gelijk op dat er wat verkeersgeluid is. Ook is het opvallend hoe constant de temperatuur door het hele huis heen is. Omdat op de bovenverdiepingen wat minder geleefd wordt was het daar iets koeler, maar het verschil was minimaal.

Over geheel 2011 was de verwarming nog niet aan geweest (!) en het was 20,5 graden in huis. De verwarming die het huis heeft is op basis van een warmtepomp met open bron die grondwarmte (10-12 graden constant) opwaardeert naar 30-40 graden waarmee d.m.v. een vloerverwarmingssysteem het huis indien nodig verwarmd kan worden. Deze warmtepomp zorgt samen met een zonneboiler ook voor tapwaterverwarming.

Na het zien van een passiefhuis ben ik overtuigd dat dit de weg voorwaarts is. Een passiefhuis is in de basis erg simpel van opzet zonder ongewikkelde installaties. Het meest complexe onderdeel van een eenvoudig passiefhuis zal het balansventilatiesysteem zijn en dat is niet bijster ingewikkeld. Al naargelang de wensen van de bewoners kan het systeem uitgebreid worden met een zonneboiler, warmtepomp en/of zonnestroompanelen maar dat hoeft niet. Ook is elke vorm huis in principe mogelijk met passiefbouw, van modern tot klassiek.

Voor meer informatie over passiefhuizen:

http://passiefhuis.nl/
http://en.wikipedia.org/wiki/Passive_house
http://www.passiv.de/
http://passipedia.passiv.de/passipedia_en/start

Plugwise

Zoals de meeste lezers van deze website wel zullen weten gebruik ik het Plugwise systeem om onze enigszins complexe zonnestroominstallatie te monitoren. Dit werkt perfect, het is betrouwbaar, gebruikersvriendelijk en heeft nauwelijks eigenverbruik.

Het was echter wel redelijk duur; een Home Start set met twee meetpluggen kostte € 120 en een Home Basic set met negen meetpluggen kostte € 360. Plugwise heeft de prijzen voor deze twee pakketten verlaagd tot € 99,95 resp. € 299,95. Dat is al een mooie prijsverlaging.

Daar bovenop echter is er momenteel een kortingscode geldig die vijftien procent korting geeft. Dit betekent dat een Home Start set nu te koop is voor €84,96 en een Home Basic set voor € 254,96. Dat laatste is een prijsverlaging van meer dan honderd euro! De kortingscode kan bij de bestelprocedure ingevuld worden en luidt TELEGRAAF2011.

Heb je dus een zonnestroominstallatie en zou je graag de opbrengst monitoren, zonder ingewikkelde hardware en een hoog eigenverbruik, dan is nu het moment.

Sense

Sense

Naast de meetpluggen voor de zonnestroompanelen en een aantal andere apparaten in huis heb ik sinds juli ook een Sense in huis. De Sense logt de temperatuur en relatieve luchtvochtigheid in de ruimte waar hij hangt. De Sense is normaal gesproken niet goedkoop, € 79,95 maar met de genoemde kortingscode kan hij besteld worden voor € 67,96.

De Sense kan niet alleen loggen, maar ook apparaten die op een Plugwise meetplug zijn aangesloten in- of uitschakelen. Zo kan bv. een ventilator aangezet worden als de relatieve luchtvochtigheid te hoog wordt, of een verwarming aangezet worden als de temperatuur onder een ingestelde waarde daalt.

Ik heb de Sense vooral gekocht omdat ik het leuk vind te zien hoe de temperatuur en luchtvochtigheid in onze woonkamer zich gedragen. Echt nut (energiebesparing) zal ik er niet uithalen, maar ik kan me voorstellen dat bij bv. een energiescan van een bedrijfspand het ophangen van een aantal Senses een goed inzicht kan geven in het stookgedrag in dat pand. Dat kan makkelijk tot aanpassingen en dus energiebesparing leiden.

Sinds half juli heb ik de Sense in onze woonkamer hangen, maar de Plugwise Source (de PC software) kon de metingen nog niet weergeven. Een paar dagen geleden is versie 2.20beta van de Source uitgekomen en daarmee zijn interessante grafieken te maken (klik voor vergroting):

Plugwise Sense grafiek

Zoals te zien was de temperatuur in onze woonkamer in de periode van half juli tot vandaag redelijk constant, maar fluctueerde de relatieve luchtvochtigheid flink. Gemiddeld lag de relatieve luchtvochtigheid rond de zeventig procent. Dit leek mij aan de hoge kant omdat de meeste bronnen aangeven dat in een gemiddeld huis de luchtvochtigheid meestal zo tussen de veertig en zestig procent ligt. Navraag leerde me dat buiten het stookseizoen in natuurlijk geventileerde woningen de luchtvochtigheid binnen vaak dichtbij die van buiten ligt, en in Nederland ligt die meestal tussen de zeventig en negentig procent.

Ik ben vooral benieuwd naar de waarden in het stookseizoen. Stoken verlaagt de relatieve luchtvochtigheid. De twee waarden samen geven een aardige indicatie van het comfort.