Isolatie

Isolatie

Ik zit er al twee jaar tegenaan te hikken, maar om diverse (elke keer goede) redenen kwam het er niet van. In 2009 ging mijn werkgever failliet en daardoor stonden mijn hoofd en portemonnee er niet naar, en in 2010 zijn wij getrouwd en had het dak van ons huis een middelgrote renovatie nodig. Nu is het stookseizoen van 2011 weer begonnen en word ik weer met mijn neus op het feit gedrukt dat we nog steeds fossiel aardgas verstoken om ons huis warm te houden.

Ik heb vandaag de eerste echte stap gezet op weg naar spouwmuurisolatie van onze woning. Ik heb een brief c.q. flyer geschreven waarin ik de mensen in ons huizenblok (acht woningen) uitnodig voor een informatieavond over woningisolatie, en die vanavond in de bus gedaan. Ik hoop dat we met een aantal huishoudens tegelijk isolatiewerkzaamheden aan dak, spouwmuur en/of vloer kunnen laten uitvoeren zodat we een aardige korting kunnen bedingen.

Afhankelijk van de respons wil ik het verspreidingsgebied van de brief uitbreiden want met hoe meer huishoudens we tegelijk een order plaatsen, hoe groter de korting zou moeten zijn die we kunnen krijgen.

Ik denk dat ik ongeveer anderhalve week wacht op de reacties op de brief, en dan een besluit neem of ik hem in een groter gebied verspreid. Spannend!

Passiefhuis bezocht

Passief huis schematisch

Afgelopen weekend hielden een aantal bewoners van passiefhuizen een open dag om te laten zien wat een passiefhuis (en het wonen er in) nu precies inhoudt. Ik had een aardig idee wat een passiefhuis nu precies inhield, maar ik had er nog nooit eentje in het echt gezien. Deze open dag was een mooie gelegenheid om er meer over te weten te komen.

Een passiefhuis is een huis wat zó goed geïsoleerd is dat in de meeste gevallen geen (of slechts een heel klein) verwarmingssysteem nodig is. Over het algemeen heeft een passiefhuis de volgende eigenschappen:

  • Dak, muren en vloer zijn zeer dik geïsoleerd (30-50cm).
  • Alle ramen zijn voorzien van driedubbel glas.
  • Het huis is 100% luchtdicht, bij de bouw zijn alle kieren afgedicht.
  • Er zijn geen koudebruggen tussen de buitenkant van de schil en de binnenkant.
  • Het huis is voorzien van een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning.
  • Zonwering aan de zonzijde(n) omdat anders de woning bij zonneschijn te ver opwarmt.

Vaak (maar niet altijd) zijn passiefhuizen voorzien van:

  • Een grote thermische massa binnen de isolatieschil (meestal beton of steen, soms water). Hierdoor is de temperatuur in het huis erg stabiel.
  • Een zonneboiler voor tapwater- en/of woningverwarming.
  • Als er een woningverwarmingssysteem aanwezig is, dan is dit vaak een warmtepomp.
  • Doordat een passiefhuis erg energiezuinig is worden ook vaak zonnestroompanelen geplaatst, waardoor het – als de zonnestroominstallatie het volledige elektriciteitsverbruik van het huishouden dekt – mogelijk is om een energieneutraal huis te bouwen.

Doordat een passiefhuis de benadering volgt van “eerst zorgen dat het absolute minimum aan energie (voor woningverwarming) nodig is” voordat naar actieve technische oplossingen gegrepen wordt lijkt mij dit een zeer duurzaam concept.

Het passiefhuis waar ik zaterdag was

Het passiefhuis in Utrecht waar ik afgelopen zaterdag op visite ging is door de bewoners zelf gebouwd. In dit artikel worden wat meer verteld over het huis.

Hoewel ik geen fan ben van moderne bouwstijl is het een mooi, groot huis en binnen merk je gelijk een paar bijzondere dingen op. De binnenzijde van het huis is niet alleen thermisch ontkoppeld van de buitenkant, maar ook akoestisch. Hierdoor is het heel stil in huis. Dit valt in eerste instantie niet echt op, maar als je een raam of buitendeur opent valt gelijk op dat er wat verkeersgeluid is. Ook is het opvallend hoe constant de temperatuur door het hele huis heen is. Omdat op de bovenverdiepingen wat minder geleefd wordt was het daar iets koeler, maar het verschil was minimaal.

Over geheel 2011 was de verwarming nog niet aan geweest (!) en het was 20,5 graden in huis. De verwarming die het huis heeft is op basis van een warmtepomp met open bron die grondwarmte (10-12 graden constant) opwaardeert naar 30-40 graden waarmee d.m.v. een vloerverwarmingssysteem het huis indien nodig verwarmd kan worden. Deze warmtepomp zorgt samen met een zonneboiler ook voor tapwaterverwarming.

Na het zien van een passiefhuis ben ik overtuigd dat dit de weg voorwaarts is. Een passiefhuis is in de basis erg simpel van opzet zonder ongewikkelde installaties. Het meest complexe onderdeel van een eenvoudig passiefhuis zal het balansventilatiesysteem zijn en dat is niet bijster ingewikkeld. Al naargelang de wensen van de bewoners kan het systeem uitgebreid worden met een zonneboiler, warmtepomp en/of zonnestroompanelen maar dat hoeft niet. Ook is elke vorm huis in principe mogelijk met passiefbouw, van modern tot klassiek.

Voor meer informatie over passiefhuizen:

http://passiefhuis.nl/
http://en.wikipedia.org/wiki/Passive_house
http://www.passiv.de/
http://passipedia.passiv.de/passipedia_en/start

Plugwise nieuws

Plugwise

Zoals de meeste lezers van deze website wel zullen weten gebruik ik het Plugwise systeem om onze enigszins complexe zonnestroominstallatie te monitoren. Dit werkt perfect, het is betrouwbaar, gebruikersvriendelijk en heeft nauwelijks eigenverbruik.

Het was echter wel redelijk duur; een Home Start set met twee meetpluggen kostte € 120 en een Home Basic set met negen meetpluggen kostte € 360. Plugwise heeft de prijzen voor deze twee pakketten verlaagd tot € 99,95 resp. € 299,95. Dat is al een mooie prijsverlaging.

Daar bovenop echter is er momenteel een kortingscode geldig die vijftien procent korting geeft. Dit betekent dat een Home Start set nu te koop is voor €84,96 en een Home Basic set voor € 254,96. Dat laatste is een prijsverlaging van meer dan honderd euro! De kortingscode kan bij de bestelprocedure ingevuld worden en luidt TELEGRAAF2011.

Heb je dus een zonnestroominstallatie en zou je graag de opbrengst monitoren, zonder ingewikkelde hardware en een hoog eigenverbruik, dan is nu het moment.

Continue reading

Wattcher te leen

Het Wattcher display

Mijn werkgever heeft een aantal werknemers een Wattcher te leen gegeven zodat ze hun elektriciteitsverbruik kunnen analyseren en wellicht verminderen. In combinatie met een website waarop dagelijks verbruikswaarden in gevuld kunnen worden is er een soort wedstrijd van gemaakt wie zijn verbruik het meest terug kan brengen. Ik heb de komende weken zo’n apparaatje in huis.

De Wattcher is een ingenieus meetapparaatje wat in één oogopslag het totale elektriciteitsverbruik van een huishouden weergeeft. Het systeem bestaat uit twee delen:

  1. Een sensor in de meterkast die vanaf de elektriciteitsmeter het verbruik afleest. Deze meetwaarde wordt draadloos doorgegeven aan het display.
  2. Het display, welke in elk stopcontact binnen ongeveer tien tot vijftien meter vanaf de sensor gestoken kan worden, die continu het totale verbruik weergeeft. Als er een apparaat wordt aangezet zal het aangegeven verbruik stijgen, en andersom zal het uitzetten van een apparaat leiden tot het weergeven van een lager verbruik.

De sensor heeft een lichtgevoelige cel die in het geval van een draaischijfmeter telt hoe vaak het zwarte nokje op de schijf voorbij komt. Dezelfde cel telt op een digitale meter hoe vaak het lampje knippert. Uit deze meetwaarden berekent het display het verbruik van de woning in Watt.

Direct na het uitpakken en lezen van de handleiding liep ik tegen het eerste grote nadeel aan: de Wattcher werkt niet (goed) als het huishouden is voorzien van zonnestroompanelen (of een ander apparaat wat elektriciteit produceert). De sensor kan niet zien in welke richting de schijf draait en kan dus geen onderscheid maken tussen de consumptie en productie van elektriciteit. Een digitale meter knippert alleen maar met een lampje, en ook in dat geval kan de sensor niet zien wanneer er productie is.

Ik ga daarom de komende weken de Wattcher uitlenen aan een paar huishoudens in mijn omgeving en ze vragen naar hun reacties. Ik zal die hier publiceren.

Scientific American: De menselijke kosten van energie

Energiedoden

Energie kost niet alleen geld, maar ook mensenlevens. Het blad Scientific American heeft in het septembernummer een artikel geplaatst over de aantallen mensenlevens die het opwekken van een gegeven hoeveelheid elektriciteit kost, per manier van opwekking.

In het plaatje rechts (excuus voor de niet al te beste kwaliteit, ik heb de foto met mijn mobiele telefoon gemaakt) is duidelijk te zien dat de ‘fossiele drie’, steenkool, aardolie en aardgas, verreweg de meeste slachtoffers maken. Het plaatje geeft het aantal doden weer per 100 GigaWatt, een jaar lang opgewekt. Het gebruik van steenkool vergt 12 doden per 100 GWjaar, vooral bij het delven wat een ongezonde en gevaarlijke bezigheid is.

Aardolie en aardgas doen het met 9,4 resp. 7,2 doden per 100 GWjaar relatief beter maar zijn in vergelijking met duurzamere alternatieven nog steeds vrij dodelijk. Hier vallen de meeste slachtoffers in de transport- en gebruiksfase.

Kernenergie doet het met 0,73 een flink stuk beter, maar bij deze getallen zijn de doden als gevolg van de kernramp in Tsjernobyl en Fukushima nog niet meegeteld (het artikel vermeldt niet waarom). Ik kan niet inschatten hoeveel hoger het zou zijn als alle directe en indirecte doden als gevolg van vooral de ramp in Tsjernobyl meegeteld zouden zijn.

Waterkracht is, in mensenlevens gerekend, ruim een factor twee veiliger dan kernenergie met 0,27 doden per 100 GWjaar, en windenergie op land en geothermische energie zijn nog iets veiliger met 0,19 resp. 0,17 doden per 100 GWjaar.

De ster aan het energiefirmament is echter zonnestroom (fotovoltaïsche cellen, zoals ze in zonnestroompanelen zitten) met slechts 0,02 doden per 100 GWjaar, een factor zestig minder dan kolenstroom en een factor 37 minder dan kernenergie.

Het is trouwens waarschijnlijk dat de cijfers van de slachtoffers die vallen bij het delven, verwerken en gebruiken van fossiele en nucleaire brandstoffen in werkelijkheid nog flink hoger zijn dan hier vermeld, omdat het artikel zich beperkt tot de OECD-lidstaten. Dit zijn allemaal westerse, goed ontwikkelde landen waar werknemers in de energieindustrie goed beschermd worden en er relatief strenge regels op milieugebied zijn. Ook kan ik aan het artikel niet zien of doden als gevolg van de gevolgen van klimaatverandering hierin zijn meegenomen.

Hoe dan ook blijkt maar weer dat zonnestroom ook op dit gebied een erg goed idee is. Buiten het feit dat zonnestroom duurzaam en goedkoop is spaar je er dus ook nog mensenlevens mee. Nog een reden dus om snel zonnestroompanelen op het dak te leggen. Ik zou zeggen, duik de Top 50 Solar in en vraag offertes op!

Vijfjarig jubileum

555Wp PV-panelen op het dak van onze huurflat

Op 21 juni 2006, vandaag precies vijf jaar geleden, verscheen de eerste set van 555Wp zonnestroompanelen op onze huurwoning, en daarmee begon voor mij een groot avontuur, al wist ik dat toen nog niet. Niet alleen plaatste ik die dag de zonnestroompanelen, ik startte diezelfde avond ook deze website en een paar dagen later begon ik op het technische forum http://gathering.tweakers.net/ een topic over zonnestroompanelen.

Zonnestroompanelen

In de afgelopen vijf jaar heb ik onze zonnestroominstallatie meerdere malen uitgebreid tot de grootte van 2125Wp die hij nu heeft, zoals hier beschreven. Ik ben er apetrots op dat we ons elektriciteitsverbruik zover hebben kunnen reduceren tot het niveau waarop we met een zonnestroominstallatie van bescheiden grootte een negatief jaarlijks verbruik hebben. Sowieso zijn er niet veel huishoudens in Nederland die een negatief verbruik hebben, maar de meesten ervan zullen een erg grote installatie hebben om een hoog verbruik te compenseren.

Continue reading

Slecht artikel over duurzaamheid van “Geld & Recht”

De website “Geld & Recht“, een onderdeel van het magazine Plusonline, publiceerde eergisteren een artikel over duurzaamheid. Ik ben er over het algemeen erg blij mee als artikelen over duurzaamheid in de reguliere pers verschijnen omdat er een grote groep mensen is die niet veel weet over de duurzame maatregelen die je in een huishouden kunt nemen.

Helaas is dit artikel schokkend slecht geschreven en zal het bij veel lezers mythes bevestigen. Ik vraag me af of het pure onwetendheid is of dat dit bewust zo gedaan wordt, maar in dat laatste geval vraag ik me af waarom. Helaas is het niet de eerste keer, ook de Consumentenbond heeft al bij meerdere gelegenheden onjuiste informatie over duurzame maatregelen verspreid.

Ik kan het in dit geval niet aanzien, en ik zal het artikel alinea voor alinea  pareren.

Continue reading