Europa

Op 4 juni mogen we met zijn allen naar de stembus om een nieuw Europees Parlement te kiezen. Juist op het gebied van duurzame energie kan het EP veel betekenen omdat het om grensoverschrijdende zaken gaat. Als je dus iets geeft om duurzaamheid kan het dus verstandig zijn eens te kijken op welke partij je zou willen stemmen. Ik wil gelijk even duidelijk maken dat ik hier geen stemadvies ga geven, iedereen moet lekker zelf weten waar hij of zij op stemt. Het kan soms wat moeite en tijd kosten om uit te vinden waar alle kandidaten precies voor staan, maar ik ben van mening dat dat wel iets is waar je best wat tijd in mag steken als je in een democratie woont. Dat zorgt er ook voor dat je beter weet wat er speelt, en achteraf ook niet het idee hebt dat er dingen gebeurd zijn waar je helemaal niets vanaf wist.

Wie doen er allemaal mee? Voor Nederland dingen 17 partijen mee naar de 25 te verdelen zetels, die kan ik hier niet allemaal behandelen maar ik zal er een paar uitpikken. Naast standpunten op het gebied van duurzame energie (en milieu, dat hangt er toch een beetje aan vast) hebben alle partijen natuurlijk nog veel meer standpunten, ook daarvoor geldt dat het aan iedereen voor zich is om daar uit te halen wat je aanspreekt.

Lees hieronder verder wat ik in de diverse verkiezingsprogramma’s kon vinden. De partijen staan in willekeurige volgorde.

Bij de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement, in 2004, haalde het CDA zeven (van de destijds 27) zetels. Als ik kijk naar het verkiezingsprogramma dan haal ik op energiegebied dan is dat enorm uitgebreid, maar een paar aansprekende punten haal ik er uit:

• Economische groei mag niet ten koste gaan van het milieu.
• Duurzaamheidsbeleid biedt ook kansen voor innovatie en economische groei.
• Het CDA steunt het EU akkoord gericht op twintig procent CO2-reductie in 2020, twintig procent energiebesparing in 2020, en twintig procent duurzame energie in 2020, en dertig procent CO2-reductie in het geval van een mondiaal akkoord.
• Voor het CDA is de echte oplossing voor de milieuvervuiling energiebesparing en de keuze voor duurzame energiebronnen.
• Het CDA zet zich in voor het realiseren van voldoende middelen voor de innovatie en ontwikkeling van methode van CO2-opslag.
• Het CDA vindt dat kernenergie in de nabije toekomst in Nederland onmisbaar is.
• Het CDA blijft pleiten voor het tot stand komen van de interne markt voor energie.

De PvdA vermeldt in hun verkiezingsprogramma de volgende zaken:

• In 2050 moet meer dan de helft van de energievoorziening gebaseerd zijn op duurzame energie, moet de CO2-uitstoot met 80 procent zijn afgenomen en halen we nog maar een kwart van onze energiebehoefte van buiten Europa. Het belangrijkste middel om dat te bereiken is energiebesparing door huizen, fabrieken, apparaten en auto’s veel zuiniger te maken. Daarnaast moeten bestaande technieken als wind en zon zeer fors worden uitgebreid en nieuwe doorbraken, zoals osmosecentrales van zoet/zoutwater en getijden- en golfenergie, mogelijk worden gemaakt. Opwekking van wind- en zonne-energie moet worden gestimuleerd. Daarbij is kleinschalige opwekking dichtbij de verbruiker aan te bevelen wegens lage transportverliezen, lage belasting van het net en lage onderhoudskosten. Het dan nog ontbrekende vermogen kan grootschalig (offshore) opgewekt worden.
• Strenge en voortschrijdende normstelling voor auto’s en apparaten op Europees niveau moet een gelijk speelveld creëren voor energiebesparing, waarbij uitvretergedrag wordt gestraft. Om het best presterende product als norm te laten gelden, in plaats van de slechtst presterende zoals nu vaak het geval is, willen wij dat een zogenaamd Europees toprunnersmodel wordt ingevoerd.
• Voor het transport van grote hoeveelheden offshore windenergie vanuit Noordwest-Europa en zonneenergie uit Zuid-Europa (en Noord-Afrika) zijn nieuwe superhoogspanningsnetten nodig. Die moeten we realiseren. Investeringen in dergelijke netten zijn kapitaalintensief en grensoverschrijdend.
• Een schoner wegverkeer en een verduurzaming van de transportsector moeten verder worden bevorderd door Europese regelgeving en niet door middel van Europese subsidies. Uitgangspunt moet zijn dat vervoer per spoor en over water de voorkeur verdient boven wegtransport. Er dient een Europees actieplan te komen ter bevordering van de elektrische auto.

In het verkiezingsprogramma van de VVD – met een vrij kort gedeelte over energie – valt het volgende te lezen:

• De VVD is voor duurzame energie. Het gebruik van kolen, olie en gas moet worden afgebouwd vanwege de vervuiling en de beperkte beschikbaarheid op langere termijn. Omdat er voorlopig geen uitzicht is op voldoende capaciteit met alleen zonne-, wind-, water- en bio-energie, moeten deze bronnen aangevuld worden met kernenergie. Kernenergie is duurzamer dan fossiele brandstoffen en de vervuilingsproblematiek wordt steeds beheersbaarder.
• De klimaatverandering is een stimulans voor Europa om het energieverbruik te matigen en de afhankelijkheid van instabiele regimes te verkleinen. Vooral de afhankelijkheid van olie en gas is zorgwekkend. Europa is verslaafd aan olie als de junkie aan de naald. Zij voert 50 procent van haar energiebehoefte in: 45 procent van de olie komt uit het Midden-Oosten en 40 procent van het gas uit Rusland. Als er niets wordt gedaan, stijgt de afhankelijkheid van buiten de EU in 2030 tot 70 procent. Onze buitenlandse politiek zal daardoor onder grote druk komen te staan. Nu al speelt Rusland de lidstaten uit elkaar door de energiebevoorrading in te zetten als politiek onderhandelingsinstrument.

Bij GroenLinks kom ik de volgende energie-gerelateerde punten in het verkiezingsprogramma tegen:

• De EU verhoogt haar doelstelling voor hernieuwbare energie tot 25% in 2020.
• Elektriciteitsleveranciers worden verplicht een minimumpercentage groene stroom te leveren, dat jaarlijks met gemiddeld 3% stijgt.
• De EU neemt de aanleg en het beheer op zich van een ondergronds en onderzees supernet van hoogspanningskabels op gelijkstroom, dat de belangrijkste aanbod- en vraaglocaties van groene stroom met elkaar verbindt.
• Groene stroom krijgt voorrang op het net.
• Kernenergie wordt uitgefaseerd. De EU verleent niet langer steun aan de bouw van kerncentrales.
• De EU stelt strikte(re) normen voor het energieverbruik van apparaten, voertuigen en vaartuigen.
• De CO2-limiet voor nieuwe benzine- en dieselauto’s wordt aangescherpt op een wijze die leidt tot vermindering van gemiddeld gewicht, afmetingen en motorvermogen.
• De EU stimuleert hoogwaardig grensoverschrijdend openbaar vervoer.

De SP (niet zo’n voorstander van ‘Europa’) presenteert in hun verkiezingsprogramma de volgende punten op het gebied van energie:

• Brussel mag ons niet belemmeren in een beter milieubeleid. Veel milieuproblemen zijn grensoverschrijdend. Binnen de Europese Unie overeengekomen normen kunnen bijdragen aan de oplossing van die problemen. Voorkomen moet worden dat lidstaten in hun concurrentiestrijd om investeerders aan te trekken zulke Europese normen ontduiken.
• Gezien het belang van de strijd tegen klimaatverandering hoort de EU zich voor de periode na het aflopen van het Kyoto-verdrag vast te leggen op een reductie van de CO2-uitstoot van tenminste 30 procent in 2020.
• In het emissiehandelssysteem staan we geen ontheffingen toe. Energielabels moeten snel verbeteren. Energielabels moeten gebaseerd worden op het absolute verbruik van een toestel of voertuig en jaarlijks automatisch worden aangepast aan de technische ontwikkeling, zodat productvernieuwing bevorderd wordt.
• Niet meer kolencentrales, en ook geen kernenergie. Kolencentrales met CO2-opslag vallen volgens de EU onder de definitie van ‘schoon fossiel’ omdat de CO2 ondergronds opgeslagen wordt. Dit is onterecht omdat onzeker blijft of die opslag later vrijkomt, en ook omdat deze techniek nog in de kinderschoenen staat en naar verwachting niet voor 2030 rendabel is.
• Geen liberalisering van energiehandel maar samenwerking. Met grensoverschrijdende koppeling tussen nationale netwerken kunnen pieken en dalen van duurzame energieproductie worden opgevangen. Het koppelen van de windmolenparken op zee door middel van een nieuw netwerk kan een grote bijdrage leveren aan een stabiele en kostenefficiënte energievoorziening.
• Een van de mogelijkheden die onderzocht dient te worden betreft het plaatsen van zonthermische krachtcentrales in Noord-Afrika en de transportmogelijkheden van de hiermee opgewekte energie naar Europa.

De ChristenUnie en SGP doen kennelijk gezamenlijk mee aan de komende verkiezingen, en dit vond ik aan energiegerelateerde zaken in hun verkiezingsprogramma:

• We moeten, in navolging van het advies van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), streven naar een broeikasgasreductie van tenminste 30% in 2020 en 80% in 2050.
• Daarom is veel onderzoek nodig naar de nieuwe generaties biobrandstoffen uit landbouwafval en algen die veel duurzamer beloven te zijn. De productie en het gebruik van biobrandstof moet 50% minder CO2 uitstoten, dan fossiele brandstoffen.
• Ook moet er veel aandacht zijn voor energiebesparing. Iedere burger moet hier zijn bijdrage aan leveren door zuinig en bewust om te gaan met energie en hulpbronnen. De ChristenUnie en SGP zien graag dat de bestaande vrijwillige actieplannen op het gebied van energiebesparing worden omgezet in bindende wetgeving.
• Voor een goede werking van de interne markt voor duurzame energie is het nodig dat er meer wordt geïnvesteerd in het distributienetwerk, zodat pieken in de energielevering goed kunnen worden opgevangen. Bij zonne-energie en windenergie zijn we erg afhankelijk van het aantal uren zon of de windkracht, zodat het netwerk berekend moet zijn op een energiestroom die in grootte varieert.
• De reductie van de broeikasgasuitstoot van auto’s gaat nog niet snel genoeg. Vrijwillige afspraken met autoproducenten leveren te weinig op. Het is noodzakelijk om striktere wetgeving op dit gebied vast te stellen met betrekking tot emissiereductie van auto’s.

D66, vrij groot voorstander van ‘Europa’, vermeldt de volgende energiezaken in hun verkiezingsprogramma:

• Creëer echte concurrentie op de energiemarkt. Meer concurrentie zal een positief effect hebben op de prijs en stimuleert innovatie en vernieuwing.
• Een Europese energiemarkt gaat pas echt werken wanneer nationale energienetwerken goed op elkaar zijn aangesloten.
• Daarnaast zullen de elektriciteitsnetwerken beter toegankelijk moeten worden gemaakt voor de aanlevering van duurzame energie.
• Lever een bijdrage aan een grotere energiezelfvoorziening en voer, naar het Duitse voorbeeld, een Feed in Tariff in voor de hele EU om zo kleinschalige elektriciteitsopwekking mogelijk te maken.
• Marktwerking op het gebied van duurzame energie, met een helder kader geformuleerd door de overheid, biedt zo een kans voor Europa om nu echt een voorsprong te nemen in kennis, ontwikkeling en innovatie.
• Het bedrag dat nu wordt uitgetrokken voor gezamenlijk onderzoek naar duurzame energie moet worden vertienvoudigd naar 5 mld. euro tot 2013
• Om op korte termijn de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en daarmee de CO2-uitstoot te beperken, zal energiebesparing gestimuleerd moeten worden.
• Tegelijkertijd is het belangrijk om een eenduidig, consequent en meerjarig subsidiebeleid te voeren.
• Stop subsidies op vervuilende industrieën en fossiele brandstoffen. Milieukosten zijn nog te weinig onderdeel van de prijsvorming.
• Uitbreiding van het Europese Emissiehandelssysteem (ETS). D66 is voorstander van een Europees systeem van CO2-emissiehandel.
• Bij windenergie wordt ingezet op een krachtige Europese impuls voor de realisatie van windmolenparken op zee, vanwege het hogere rendement en de meer beperkte impact op de omgeving in vergelijking tot windmolenparken op land.
• D66 steunt het besluit dat in 2020 10% van de brandstoffen in de transportsector op een duurzame manier verkregen moet zijn.
• Transitie naar echte duurzame energie. Op de weg naar een duurzame energievoorziening liggen grote kansen voor Nederland. Gas is de ideale transitiebrandstof; flexibel om de verschillen in beschikbaarheid van winden – zonne-energie op te kunnen vangen en de schoonste van de fossiele brandstoffen.
• CO2-afvangst en opslag. D66 ziet in CO2-afvangst en opslag een waardevol onderdeel van de transitie naar duurzame energie, en is voorstander van Europese steun voor proeven op schaal met deze techniek.
• D66 sluit kernenergie niet bij voorbaat uit, aangezien deze vorm van energieopwekking een minimale schadelijke uitstoot heeft en daarmee een goede transitiebrandstof kan zijn.
• Minder vervoer. Door het economisch proces anders te organiseren (regionalisering) kan de totale hoeveelheid vervoer fors verminderd worden.
• Inzet op intermodaal vervoer (spoor – weg – water).

Behalve de grote partijen doen voor Nederland de volgende partijen ook mee:

• Newropeans (verkiezingsprogramma)
• Europa Voordelig! & Duurzaam (verkiezingsprogramma)
• Solidara (verkiezingsprogramma)
• Partij voor de Dieren (verkiezingsprogramma)
• Europese Klokkenluiders Partij (verkiezingsprogramma)
• De Groenen (een echt verkiezingsprogramma kan ik niet vinden…)
• Partij voor de Vrijheid (verkiezingsprogramma)
• Liberaal Democratische Partij (verkiezingsprogramma)
• Partij voor Europese Politiek (verkiezingsprogramma)
• Libertas Nederland (verkiezingsprogramma)

Dit was een flinke waslijst, en er staan lang niet alle punten in, het is slechts een selectie. Wil je een goed gefundeerde keuze kunnen maken kun je het beste alle verkiezingsprogramma’s goed doorlezen zodat je weet waar de diverse partijen voor staan.

Naast de verkiezingsprogramma’s kun je ook gebruik maken van diverse stemwijzers (o.a. hier en hier), maar ik heb het idee dat die een vrij ‘grof’ stemadvies geven.

Waar ik zelf op ga stemmen weet ik nog niet. Ik heb nog een week om er over na te denken.  Natuurlijk ga ik hier ook niet vertellen wat je moet stemmen. Het enige wat ik je met klem aan wil raden is: ga wel stemmen.