Inleiding

Ik wil graag regenwater op gaan vangen om een gedeelte van ons drinkwaterverbruik te vervangen. Ik ben bezig een plan op te stellen hoe ik dat ga doen. Omdat dit op moment van schrijven – september 2009 – een lopend project is zal deze pagina af en toe gewijzigd en uitgebreid worden met voortgangsrapporten en nieuwe inzichten.

Achtergrond

Behalve de voor veel mensen duidelijk aanwijsbare energiestromen die een huishouden binnenkomen zoals aardgas en elektriciteit zijn er nog meer zaken die veel energie vergen. Bij drinkwater denk je misschien niet direct aan energie, maar toch gaat er in de productie van drinkwater veel energie zitten. Het water moet vervoerd, gezuiverd en op druk gebracht worden. Vooral in het zuiveren gaat veel energie zitten, en de hoeveelheid energie die nodig is neemt ook steeds meer toe omdat de drinkwaterconsumptie sterk stijgt.

Als eerste is het natuurlijk zaak om zo zuinig mogelijk met water om te gaan. Zo hebben vaatwassers en wasmachine niet alleen een energielabel voor hun elektriciteitsverbruik, maar wordt daarop ook het waterverbruik aangegeven. Door witgoed te kiezen wat niet alleen zuinig om gaat met elektriciteit maar ook met water wordt veel water bespaard. Door een waterbesparende douchekop aan te schaffen (en wat korter te douchen) kan ook veel water bespaard worden. Natuurlijk bespaart het snel repareren van lekkende kranen en wc’s en het niet tijdens het tanden poetsen laten kopen van de kraan ook veel drinkwater.

Nederlands drinkwater is, zeker in vergelijking met veel andere landen, van zeer hoge kwaliteit. Maar wat doen we met al dat zeer schone en energie-intensieve water? In huishoudens gaat ongeveer één derde door de wc, ongeveer nog één derde naar douche en bad, ongeveer één vijfde naar de wasmachine en de resterende hoeveelheid naar zaken als voedselbereiding, tanden poetsen, etc. In een huishouden met een tuin zal waarschijnlijk een aanzienlijk gedeelte van het drinkwater voor beregening gebruikt worden. Dit houdt in dat van het drinkwaterverbruik van huishoudens ongeveer de helft of meer naar toepassingen gaat waarvoor de hoge kwaliteit van het drinkwater helemaal niet nodig is. Hierdoor wordt veel energie verspild. In sommige nieuwbouwwijken worden twee waterleiding netten aangelegd: één met normaal drinkwater en één met schoon maar niet ultraschoon water voor ‘niet-consumptie-doeleinden’ zoals de vaatwasser en wasmachine, het doorspoelen van de wc en de beregening van de tuin. Dit zal ongetwijfeld energie besparen maar heeft wel een hoge prijs omdat een dubbel leidingnetwerk moet worden aangelegd.

Overigens is drinkwater belachelijk goedkoop; een kubieke meter ofwel 1000 liter kost voor consumenten slechts iets meer dan een euro. Hiermee lijkt het dat een de investering voor een regenwateropvanginstallatie zich nooit kan terugverdienen. Echter: als de energieprijzen gaan stijgen zal de prijs van drinkwater ook (fors) stijgen. Net zoals investeren in zaken als zonnestroompanelen, zonneboilers en isolatie is dit een speculatie op stijgende energieprijzen. En net zoals met het gebruik van fossiele brandstoffen zijn er de externe effecten waarvoor de gebruiker niet betaalt. Zo verdrogen veel natuurgebieden maar ook landbouwgebieden door de onttrekking van grote hoeveelheden water aan de bodem voor drinkwaterwinning, maar de kosten hiervan zie je niet terug in de drinkwaterprijs. Deze kosten schuiven we door naar latere generaties, maar ze zijn er wel.

Daarnaast doe ik het natuurlijk niet primair voor het geld: energiebesparing vind ik veel belangrijker en iets dergelijks ontwerpen en bouwen is erg leuk om te doen. Behalve de verspilling binnenshuis is er ook buitenshuis een verspilling gaande. Elk jaar valt er op elke vierkante meter Nederlands dak zo’n 800 liter regenwater. Bij vrijwel alle huizen in Nederland gaat dit water door een soms complex systeem van regenpijpen direct het riool in. Dit systeem heeft een paar nadelen:

• Bij zware regenval raakt het riool gemakkelijk overbelast zodat vies rioolwater soms ongezuiverd in het milieu terechtkomt. Ook moeten riolen groter ontworpen en gebouwd worden om rekening te houden met deze piekbelastingen.
• Doordat regenwater bij het rioolwater gemengd wordt moet een veel grotere hoeveelheid water gezuiverd worden. Dit kost onnodig veel energie.
• Het relatief schone regenwater gaat verloren, terwijl het voor een paar doeleinden in het huishouden prima bruikbaar is.

Dat laatste wil ik gaan doen. Ik heb een plan uitgewerkt om regenwater op te vangen en dat te gebruiken om een deel van ons drinkwaterverbruik te vervangen. Hierdoor zal onze waterrekening lager worden, energie bespaard worden en het riool ontlast worden omdat het regenwater wat van ons dak komt geleidelijk in het riool terecht zal komen in plaats van in één grote golf.

Plan

Om te beginnen heb ik ons waterverbruik in kaart gebracht en dat naast de potentiële opbrengst aan regenwater gelegd om te kijken wat voor waterbesparing we kunnen verwachten. De afgelopen paar jaar verbruikten we zo’n 55 kubieke meter drinkwater per jaar, wat neerkomt op zo’n 150 liter per dag. In ons dagelijkse waterverbruik zitten heel grote verschillen: op sommige dagen gaat er ‘maar’ vijftig of zestig liter doorheen, maar er komen ook dagen voorbij dat er meer dan vijfhonderd liter verbruikt wordt. De dagen met laag verbruik zijn vaak dagen dat we nauwelijks thuis zijn, de dagen met hoog verbruik zijn de dagen dat we vier wassen achter elkaar draaien en het huis schoonmaken bijvoorbeeld.

Hoe het waterverbruik in ons huishouden precies verdeeld is weet ik niet, ik zou daar nog eens aan moeten meten. We hebben zuinig witgoed, een waterbesparende douchekop en wc’s met een spoelonderbreker, en we besparen dus op alle fronten. Voor nu moet ik daarom aannemen dat de verdeling van ons waterverbruik overeen komt met dat van een gemiddeld huishouden. Dat betekent dat ongeveer 25 kubieke meter drinkwater op zal gaan aan toepassingen waarvoor het eigenlijk veel te schoon is.

Voor de opvang van regenwater hebben we 38 vierkante meter dak tot onze beschikking. Dat is de achterste helft van het schuine dak van onze woning en het platte dak van de schuur. Het voorste deel van het schuine dak van onze woning is lastig af te tappen, ik zou dan regenwaterleidingen van de voorkant naar de achterkant van onze woning moeten leggen, en dat zie ik niet zo zitten. In theorie zou dat betekenen dat we per jaar zo’n dertig kubieke meter regenwater zouden moeten kunnen opvangen.

De praktijk is natuurlijk anders: een gedeelte van dit regenwater gaat verloren om de tank op sommige momenten vol zal zijn en ook zal, omdat we de dakgoot delen met de buren, wellicht een gedeelte van het regenwater via de regenpijpen van de buren afgevoerd worden. Omdat hier vooraf niets zinnigs over te zeggen zet ik het verlies op een conservatieve 50% en ga ik dus uit van een jaarlijks bruikbare opbrengst van 15 kubieke meter. Als we alle toepassingen in huis die eigenlijk geen drinkwater nodig hebben met regenwater zou kunnen voeden zouden we dus ongeveer één derde van ons waterverbruik kunnen besparen. Ik heb hier een tijd over na zitten denken en dat is het me wel waard.

Ik heb een stappenplan opgesteld van hoe ik de installatie op wil bouwen. Hoewel de techniek van regenwateropvang al oud en uitgerijpt is is het nieuw voor mij, zo kan ik bijvoorbeeld slechts heel ruw schatten hoeveel drinkwater het systeem daadwerkelijk gaat besparen. Darom wil ik het systeem in de volgende volgorde opbouwen:

1. Regenpijpaftakkingen, afsluiters en 40mm buizen naar de schuur
2. Tank en niveauindicator
3. Pomp, watermeter en buitenkraan voor tuinberegening
   • Met deze setup kan ik al een beetje gevoel krijgen voor hoeveel water er beschikbaar komt
4. Doortrekken waterleiding naar woning en aansluiten op wc begane grond
   • Hiermee kan ik nog meer ervaring opdoen met het systeem, en het aansluiten is makkelijk (aanvoerleiding wc loopt door de kruipruimte). Deze situatie zal ik waarschijnlijk een langere tijd monitoren. Als er voldoende water beschikbaar is:
5. Aansluiten wc op eerste verdieping. Direct daarna zal ik drinkwatersuppletie (zie verder) moeten aansluiten omdat we anders geen backup hebben als de opslagtank leeg is.
   • Ook deze situatie zal ik een tijd monitoren om te kijken hoeveel water er beschikbaar is. Als er hierna nog altijd voldoende regenwater is:
6. Aansluiten op de wasmachine

Dit is een lange termijn project. Ik wil er in het voorjaar van 2010 mee beginnen en de verdere stappen in de loop van 2010 uitvoeren.

Kosten / baten

Hoewel geld besparen niet mijn hoofddoel is wil ik de kosten toch in het oog houden, het moet wel leuk blijven. Ik heb daarom een simpel budget opgesteld zodat ik in kan schatten hoeveel het allemaal ongeveer zal gaan kosten.

• Tank (IBC van marktplaats): € 50,-
• Huur aanhanger om IBC thuis te krijgen: € 50,-
• Pomp met hydrofoor: € 250,-
• Regenpijpen, vulautomaten, afsluiters: € 150,-
• Bevestigingsmateriaal, lijmen, diversen: € 100,-
• Totaal: € 600,-

Dat is veel geld. Wellicht kan ik flink besparen door de pomp tweedehands aan te schaffen op marktplaats, maar daarvoor wil ik eerst beter onderzoek doen wat er precies nodig is. Deze berekening (schatting eigenlijk) geeft al aan dat de financiële kant van de zaak hopeloos is zonder dat de prijs van drinkwater spectaculair gaat stijgen. Ik ga dus ook niet onnodig zitten rekenen aan terugverdientijden en zo. Maar dat maakt me niet uit: ik doe het voor de lol

Technisch

Ik heb me de afgelopen paar weken flink ingelezen over regenwateropvang, en op basis daarvan een aantal ontwerpkeuzes gemaakt. Voordat je ontwerpkeuzes kunt maken moet je natuurlijk eerst de doelen opstellen. Dit zijn mijn doelen voor dit project:

• Regenwater van het dak van onze woning opvangen voor gebruik door verbruikers die geen ultraschoon drinkwater nodig hebben, zoals bijvoorbeeld de wc’s en de wasmachine.
• De installatie zo efficiënt, betrouwbaar en gebruikersvriendelijk mogelijk maken. Dit ook met het oog op eventuele verkoop van het huis, ooit.

Met deze twee doelen in het achterhoofd heb ik een paar weken zitten puzzelen, schetsen, brainstormen etc. Hieronder heb ik de subcomponenten van het systeem stuk voor stuk beschreven:

Vulautomaat

De eerste stap in het opvangen van het regenwat is het omleiden vanaf de normale afvoer naar de plek waar het opgeslagen moet worden. De eenvoudigste optie zou zijn om de gehele regenpijp om te leiden naar de opslagtank maar dat doe ik niet: bij zeer zware buien moet het regenwater afgevoerd worden naar het riool, ook als de tank vol is. Als de regenpijpen direct in de tank uitkomen kan de noodoverloop van de tank dit nooit verwerken.

Daarom ga ik gebruik maken van vulautomaten. Deze heten zo omdat bij gebruik aan een regenton de regen automatisch naar het riool wordt geleid als de regenton vol is. In het systeem wat ik in gedachten heb werkt dat niet automatisch (ik plaats de vulautomaten hoog in de regenpijp uit visueel oogpunt) maar een ander voordeel is dat bij stortregen niet al het water naar de opslagtank gaat maar slechts een gedeelte. Ook hebben veel vulautomaten bladvangers wat handig is omdat eventuele bladeren dan niet in de tank terechtkomen.

Vanuit elke vulautomaat loopt een 40mm PVC-leiding naar de opslagtank. Vanaf het schuine dak van onze woning komen twee regenpijpen, vanaf onze schuur één, in totaal heb ik dus drie vulautomaten nodig.

Afsluiters

Direct na elke vulautomaat plaats ik een afsluiter. Ik wil de mogelijkheid kunnen hebben om de aanvoer van regenwater snel en eenvoudig stop te kunnen zetten, voor bijvoorbeeld als we op vakantie gaan of als de tank al bijna vol is en er komt veel regen aan. Ook voor onderhoudsdoeleinden of als bv. een storing is wil ik snel de aanvoer van regenwater af kunnen sluiten.

Na het sluiten van een afsluiter zorgt de vulautomaat ervoor dat al het regenwater weer op normale wijze door de regenpijp naar het riool wordt afgevoerd. Omdat ik drie vulautomaten plaats zijn er ook drie afsluiters nodig.

Aanvoerleidingen

Zoals gezegd gebruik voor de aanvoerleidingen vanaf de regenpijp naar de opslagtank 40mm PVC-buizen. Deze zijn niet duur, makkelijk te verkrijgen en makkelijk te verwerken. Er zijn veel accessoires zoals bochten e.d. voor te krijgen.

Om het water bij het toevoegen van regenwater zo min mogelijk te verstoren loopt de aanvoerbuis helemaal door tot op de bodem van de tank en maakt daar een bocht van 180 graden omhoog (zie ook het schema helemaal onderaan). Hierdoor wordt eventueel bezinksel in de tank niet omgewoeld.

Opslagtank

Om het water op te kunnen slaan is een tank nodig. Deze zijn verkrijgbaar in vele soorten en maten maar tanks speciaal voor regenwateropslag zijn erg duur. Een goed alternatief is de zgn. IBC (Intermediate Bulk Container) welke door bedrijven gebruikt wordt om vloeistoffen te verschepen. Deze zijn tweedehands erg goed verkrijgbaar voor prijzen zo rond de € 50.

Bij aanschaf moet ik goed opletten dat ik een tank koop waarin iets als een voedingsmiddel o.i.d. heeft gezeten, en niet een heftig chemisch goedje. Hoewel ik het regenwater niet als drinkwater ga gebruiken kunnen aggressieve chemische stoffen bv. leidingen aantasten, of voor een nare geur zorgen, en mocht ik het regenwater voor de wasmachine gaan gebruiken moet het water zo schoon mogelijk zijn.

In een IBC kan 1000 liter regenwater. Of dit voldoende is zal de tijd uit moeten wijzen, het uitvinden hiervan is onderdeel van het experiment. Ik plaats de opslagtank in onze schuur om hem tegen vorst te beschermen. Ook zal ik de tank na plaatsing omkleden met iets als glaswol en triplex plaat voor extra vorstbescherming, maar ook om te tank te beschermen tegen licht. Licht zorgt voor algengroei en dat wil ik natuurlijk voorkomen.

Een tank onder de grond plaatsen is ook een mogelijkheid maar dit is erg duur. Sowieso moet de tank dan veel steviger zijn, dus van dikker kunststof of zelfs beton, en ook kost het graven van het benodigde gat veel tijd, moeite en wellicht geld. Dit vond ik dus geen optie. Het enige voordeel is dat de tank geen ruimte meer inneemt maar in de schuur hebben we voldoende ruimte.

Uiteraard krijgt de opslagtank een noodoverloop. Als de tank vol is en er wordt nog altijd regenwater aangevoerd zal zit automatisch, zonder handmatige tussenkomst, afgevoerd moeten worden naar het riool omdat anders de tank overstroomt en de schuur blank zet. Dit wordt een 40mm PVC-buis die ik in de wand van de tank, net onder de bovenkant, plaats en die het water afvoert. Dit is een simpel en betrouwbaar systeem. Een andere maatregel die ik neem om overstromen van de tank te voorkomen is om de drie 40mm PVC-buizen die het water aanvoeren eerst samen te laten komen in één 40mm buis. Omdat de diameter van de aanvoerbuis hetzelfde is als van de afvoerbuis zou de tank in theorie niet moeten kunnen overstromen. Als bij zware regenval te veel regenwater wordt aangevoerd lopen de drie aanvoerbuizen vol omdat ze door de ene 40mm buis niet snel genoeg in de tank kunnen leegstromen, en dat betekent dat de vulautomaten op een gegeven moment vollopen en al het regenwater doorlaten naar het riool.

Pomp

Als ik meld dat ik een pomp ga gebruiken reageren sommige mensen verbaasd. Ze vragen dan of het niet handiger is om de opslagtank hoog te plaatsen (op zolder bijvoorbeeld) zodat de zwaartekracht zorgt voor de waterdruk. Ik zou dat op zich wel willen maar helaas is het in onze situatie om meerdere redenen niet mogelijk.

• Zowel het dak van de schuur als de onderrand van het schuine dak aan de achterzijde van onze woning, waar ik het regenwater aftap, zijn vrij laag.
• Onze woning heeft houten vloeren en om eerlijk te zijn vertrouw ik het niet om daar 1000kg water op te bewaren.
• Ik wil de tank absoluut niet binnen in huis hebben i.v.m. gevaar op ernstige waterschade bij lekkage. Ook is het een fors voorwerp wat veel ruimte inneemt.
• Als ik de tank op 5m hoogte op zou stellen levert dat op de begane grond slechts 0,5 bar waterdruk op en op de eerste verdieping slechts 0,25 bar. Kraanwater staat onder een druk van 3-3,5 bar. Dit betekent dat de stortbakken van de wc’s er veel langer over doen om zich te vullen, er uit de tuinslang maar een miezerig straaltje komt en dat de wasmachine misschien te weinig water pakt (als de wasmachine zijn inlaatklep een bepaalde tijd openzet).

Het gebruik van een pomp heeft ook twee nadelen:

• Het maakt de installatie ingewikkelder en misschien ook onderhoudsgevoeliger. Dit zal de tijd uit moeten wijzen en is ook onderdeel van het experiment.
• De pomp verbruikt elektriciteit. Het opgenomen vermogen van pompen die ik voorbij heb zien komen varieert van 500W tot 1000W, ik ga nog uitzoeken wat voor pomp in onze situatie het beste is. Overigens vind ik dit niet zorgwekkend, we hebben op dit moment een overschot aan zonnestroom en het is voor ons zelfs financieel voordelig om daar wat nuttigs mee te doen. Voor een overschot-kWh krijgen we nl. minder geld als een verbruikte kWh ons kost.

Ik ga een pomp inzetten met een hydrofoor. Dit is simpelweg een drukschakelaar die de pomp inschakelt zodra de druk van de waterleiding zakt – dit gebeurt als er water verbruikt wordt. Zodra het waterverbruik stopt, loopt de druk weer op en wordt de pomp uitgeschakeld. Hierdoor merken de waterverbuikers feitelijk niets van het feit dat er regenwater wordt aangevoerd; de pomp en de hydrofoor houden het op ongeveer dezelfde druk als kraanwater. De pomp plaats ik ergens bovenop de tank zodat het onderhoud makkelijk is. Ik ben van plan om een vlotter te installeren tegen drooglopen; als de tank leeg is stopt de pomp met draaien om oververhitting en schade aan de pomp te voorkomen.

Niveaumeter

Het zou erg handig zijn om te kunnen zien hoeveel water er in de tank zit. Op basis van het regenwaterniveau in de opslagtank kunnen we beslissingen nemen om bv. de afsluiters open of dicht te doen, of om om te schakelen op drinkwater. Een niveaumeter is op verschillende manieren te maken. Er zijn diverse elektronische niveaumeters te koop, sommigen werken met een serie vlotters, anderen met een metalen strip die d.m.v. elektrische geleiding meet hoe hoog het waterniveau is. Mechanische systemen zijn ook te koop, over het algemeen bestaan deze uit een drijver en touw wat over een wieltje loopt. Bij het stijgen of dalen van het waterniveau draait het wieltje en geeft een wijzer het niveau aan.

Ik ben er nog niet helemaal uit hoe ik het ga doen maar ik denk dat ik het oplos met een simpele peilstok (zie straks ook de overzichtsschets). De opslagtank zal vlakbij het raam komen te staan en met deze oplossing zou ik vanuit het huis door het raam van de achterdeur makkelijk moeten kunnen zien wat het niveau is. Ook is deze oplossing goedkoop en betrouwbaar, en mocht hij niet voldoen zijn er maar weinig aanpassingen nodig om op een ander meetsysteem over te gaan.

Filters

In het regenwater wat van het dak komt kunnen wat verontreinigingen als bladeren, stukjes mos en zand zitten. Dat wil ik natuurlijk niet in het te gebruiken water hebben. Wat ik zo lees bij mensen die al regenwater opvangen filteren de vulautomaten het overgrote deel van alle verontreinigingen uit het water. De paar stukjes die toch nog in de tank eindigen bezinken naar de bodem en vormen geen probleem. Om er zeker van te zijn dat er geen verontreinigingen in de waterinlaat van de pomp komen hangt de inlaat aan het einde van een flexibele slang aan een drijver net onder het wateroppervlak, waar het water het schoonst is. De inlaat zal voor alle zekerheid nog een eenvoudig gaasfilter krijgen.

Ik verwacht dat bovenstaande maatregelen ervoor zorgen dat het water schoon genoeg is voor alle toepassingen waarvoor ik het wil gaan gebruiken. Mocht dat toch niet het geval blijken te zijn dan kan ik vrij eenvoudig extra filters installeren, hiervoor is veel te koop en ook zelf te maken. Er zijn zelfs units te koop die het water schoon genoeg maken voor consumptie d.m.v. UV-licht en omgekeerde osmose, maar dat zijn energie-intensieve technieken en ik ben het niet van plan.

Watermeter

Als meetgek wil ik natuurlijk weten hoeveel water we uit het regenwatersysteem verbruiken, zodat ik kan zien hoeveel drinkwater we uitsparen. Watermeters zijn erg goedkoop tweedehands op marktplaats te krijgen. Wellicht heb ik er twee nodig, dat hangt er van welke oplossing ik kies voor drinkwatersuppletie. Dit onnodig moeilijke woord houdt in dat als de opslagtank leeg is de waterverbruikers worden gevoed met drinkwater.

Ik ben er nog niet uit hoe ik dit technisch gezien op ga lossen (zie daarvoor ook het aparte stukje) maar ik wil natuurlijk wel weten hoeveel drinkwater er in de tank toegevoegd wordt omdat het anders dubbel geteld wordt.

Waterverbruikers

We hebben in huis een paar waterverbruikers die in aanmerking komen voor omschakeling op regenwater. Dat zijn de beide wc’s, de wasmachine en de buitenkranen voor tuinberegening. Sommige mensen zetten hun vaatwasser ook om op regenwater maar daar voel ik niet zo veel voor. Regenwater is op zich schoon (als je niet naast een groot industriegebied woont) maar doordat het over het dak stroomt kan het onderweg wel wat ziektekiemen uit bv. vogelpoep oppikken. De kans daarop en ook de kans dat dat een probleem vormt is niet groot maar ik ga het risico niet nemen.

Ook is het op dit moment nog de vraag hoeveel regenwater er precies beschikbaar is en daarvan zal het ook afhangen welke verbruikers ik precies aan kan sluiten. Het plan is om de verbruikers één voor één, volgens het eerder beschreven stappenplan, op het regenwatersysteem aan te sluiten omdat ik op die manier ook in kan schatten hoe de beschikbare hoeveelheid regenwater zich verhoudt tot de watervraag.

Drinkwatersuppletie

Het kan in perioden van weinig regenval voorkomen dat de tank leegraakt. In dat geval moeten de waterverbruikers overgeschakeld worden op drinkwater. Ik zou dat uit het oogpunt van gebruikersvriendelijkheid het liefst automatisch doen maar ik weet nog niet zeker of dat eenvoudig en goedkoop kan. Globaal gezien zijn er twee manieren om over te schakelen op drinkwater; vóór en na de opslagtank:

• Bij de eerste methode wordt drinkwater bijgevoegd in de opslagtank als deze leeg is of leeg dreigt te raken. Dit kan automatisch met een vlotter (vgl. de stortbak van een wc) of handmatig met een handbediende kraan. Het voordeel van deze methode is dat het eenvoudig en goedkoop is, en dat ook makkelijk mogelijk is om aan de regels te voldoen. Er zijn namelijk strenge regels voor constructies waarbij de kans bestaat dat regenwater terugstroomt in het waterleidingnet. Het nadeel van deze methode is dat er energie verspild wordt: het waterleidingnet staat onder druk en deze druk gaat verloren zodra je het toevoegt aan de opslagtank. Deze druk zal opnieuw opgebouwd moeten worden door de pomp, en dit kost energie.
• Bij de tweede methode wordt het gehele systeem van tank en pomp buitenspel gezet en worden de waterverbruikers direct aan het waterleidingnet gekoppeld. Omdat dit zoals gezegd aan strenge regels moet voldoen is dit nauwelijks zelf te bouwen. Er zijn wel kant-en-klaar oplossingen te koop maar deze zijn erg duur. Het voordeel is dat de kant-en-klaar oplossingen veelal geheel automatisch werken en dus erg gebruikersvriendelijk zijn.

Door het experimentele karakter van deze installatie is de tweede, dure, methode geen optie. Ik denk dat ik in eerste instantie in voorkomende gevallen water toevoeg via een eenvoudige kraan (of misschien zelfs wel gewoon met de tuinslang). Als de installatie verder goed werkt heb ik de optie om dit te automatiseren met een vlotter. Zodra ik de tweede wc aansluit op het regenwatersysteem wil ik per sé een automatisch werkend systeem, het zou niet briljant zijn als door een storing beide wc’s het niet doen.

Diversen

Behalve de hierboven genoemde zaken komen bij dit soort projecten altijd 1001 kleine dingetjes kijken. Hier een overzicht van zaken die al in me op gekomen zijn:

• Temperatuur – ik wil een temperatuuraflezing van het water in de tank. Ik verwacht niet dat de tank kan bevriezen (hij staat binnen en wordt geïsoleerd) maar het is iets om in de gaten te houden. Om dezelfde redenen moeten in alle waterleidingen aftapkraantjes komen zodat ze ontwaterd kunnen worden om zodoende schade door bevriezing te voorkomen.
• Uiteraard wil ik het energieverbruik van de pomp meten zodat ik weet hoeveel kWh per kubieke meter het systeem verbruikt.
• Tussen de schuur en onze woning graaf ik een 100mm PVC-buis in (is maar drie meter) waarin ik twee koperleidingen, een elektriciteitsleiding en twee of drie netwerkkabels leg. De koperleidingen zijn de regenwateraanvoer naar de woning & drinkwateraanvoer naar de opslagtank, de elektriciteitsleiding is voor de stroomvoorziening van de pomp en verlichting in de schuur en de netwerkkabels leg ik preventief voor als ooit besluit om bv. een systeem te maken waarmee ik het waterniveau in de opslagtank in huis kan bekijken, of zaken automatisch aan wil sturen.
• Onderhoud: ik zal een schema opstellen om jaarlijks of halfjaarlijks alle verbindingen te controleren, de binnenkant van de tank te inspecteren, de filters schoonte maken, etc.

Praktijk

Hierboven heb ik de theorie van het project beschreven. Hoe e.e.a. in de praktijk gaat worden is op dit moment nog de vraag, en een aantal ontwerpbeslissingen kan ik pas nemen als ik onderdelen zoals de opslagtank en de pomp in huis heb. Dit is een schematische schets van de tank zoals ik het op dit moment voor me zie. Klik op het plaatje om hem uit te vergroten.

Nog niet alles staat ingetekend, zo staat een vlotter om de pomp uit te schakelen bij een te laag waterniveau er nog niet op. Ook is dit meer een schets dan een ontwerptekening, dus e.e.a. zal er in de praktijk vast anders uit komen te zien. Voor dit project zal ik ook wat vaardigheden moeten leren die ik nu nog niet heb, zoals het lijmen van PVC-buizen en het verwerken van waterleidingen. Dat wordt vast leuk

Zodra ik met de werkzaamheden ga beginnen (planning: voorjaar 2010) zal ik deze pagina updaten met foto’s en beschrijvingen.